T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2022/7256
Karar No : 2023/8514
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ... Bakanlığı/ANKARA
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem : Ardahan ili, Merkez, ... Mahallesi, ... ada, ... ve ... parsel sayılı taşınmazların bulunduğu alanda ... tarihli, ... sayılı belediye meclisi kararı ile kabul edilen 1/1000 ölçekli ilave ve revizyon uygulama imar planının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti : ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararda; yerinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucunda düzenlenen rapor ile dosyada yer alan bilgi ve belgelerin birlikte değerlendirilmesinden, ... ada, ... ve ... parsel sayılı taşınmazların dava konusu imar planı öncesinde yürürlükte olan imar planındaki fonksiyonunun konut, yaya ve taşıt yolu olduğu, dava konusu revizyon ve ilave imar planı ile yaya yolunun 15 metre kuzeye kaydırıldığı, ayrıca parsellerden yola ayrılan miktarların arttırıldığı, ancak, dava konusu parsellerin çevresindeki yol bağlantılarının ve kademelerinin mevcut ulaşım sistematiği içerisinde doğru olduğu, önerilen yaya ve araç yolu çözümlerinin mevcut yapıları daha fazla dikkate aldığı, önceki imar planında alanda bulunan mevcut üç yapının yıkılması gerekirken, yeni planda buna yol açmayan bir yol güzergahının önerildiği, mevcutta kurulmuş ilişkilerin zarar görmemesi, telafisi mümkün olmayan zararların ortaya çıkmaması bakımından revizyon imar planının bu bölge için şehircilik ilkeleri ve planlama esasları açısından daha uygun olduğu, dava konusu revizyon ve ilave imar planında şehircilik ilkeleri, planların kademeli birlikteliği ve planlama esasları açısından hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle, davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti : İstinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve istinaf dilekçelerinde ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda yer verilen harita üzerinden dava konusu parsellerin bitişiğinde bulunan parselde yapı olduğunun görüldüğü, dava konusu planla önerilen yol sisteminde mevcut yapının dikkate alınmadığı, planın bu yapının yıkımına neden olacağı, ek maliyet doğuracağı ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ... 'IN DÜŞÜNCESİ : Dosyanın incelenmesinden, dava konusu 1/1000 ölçekli uygulama imar planında uyuşmazlık konusu taşınmazların kuzeybatısından güneydoğusuna doğru geçirilen ve taşınmazların bir kısmının isabet ettiği 10 metre genişliğindeki yolun, dava konusu 1/1000 ölçekli uygulama imar planının dayanağı olan 1/5000 ölçekli nazım imar planında gösterilmediği anlaşılmıştır.
Bu durumda, dava konusu 1/1000 ölçekli uygulama imar planının dayanağı olan 1/5000 ölçekli nazım imar planında düzenlenmeyen 10 metre genişliğindeki imar yolunun doğrudan dava konusu 1/1000 ölçekli uygulama imar planında gösterilmesinde planlar arasındaki hiyerarşi açısından uyarlık bulunmamaktadır.
Açıklanan nedenle, 1/1000 ölçekli uygulama imar planının 10 metre enkesitli yol fonksiyonuna ilişkin kısmının iptaline karar verilmesi gerekirken, davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin olarak verilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararında isabet bulunmadığından, temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının bozulmasına karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:
NCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY :
... tarihli, ... sayılı belediye meclisi kararı ile kabul edilen 1/5000 ölçekli ilave ve revizyon nazım imar planında tamamı konut alanında kalan dava konusu ... da, ... ve ... parsel sayılı taşınmazların dava konusu 1/1000 ölçekli ilave ve revizyon nazım imar planında ayrık nizam 2 kat konut alanında ve 10 metre genişliğinde yolda kaldığı, dava konusu 1/1000 ölçekli uygulama imar planında uyuşmazlık konusu parsellerin kuzeybatısından güneydoğusuna doğru geçirilen 10 metre genişliğindeki yolun, 1/5000 ölçekli nazım imar planında yer almadığı görülmüştür.
İLGİLİ MEVZUAT :
3194 sayılı İmar Kanununun "Tanımlar" başlıklı 5. Maddesinde; "Nazım İmar Planı; varsa bölge planlarının mekâna ilişkin genel ilkelerine ve varsa çevre düzeni planlarına uygun olarak halihazır haritalar üzerine, yine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak çizilen ve arazi parçalarının; genel kullanış biçimlerini, yerleşme alanlarının gelişme yön ve büyüklüklerini, nüfus yoğunlukları ve eşiklerini, ulaşım sistemlerini göstermek ve uygulama imar planlarının hazırlanmasına esas olmak üzere düzenlenen, plan hükümleri ve raporuyla beraber bütün olan plandır. Uygulama İmar Planı; tasdikli halihazır haritalar üzerine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak nazım imar planı esaslarına göre çizilen ve çeşitli bölgelerin yapı adalarını, bunların yoğunluk ve düzenini, yolları ve uygulama için gerekli imar uygulama programlarına esas olacak uygulama etaplarını ve diğer bilgileri ayrıntıları ile gösteren plandır." hükmüne yer verilmiştir.
3194 sayılı Yasanın 6. maddesinde, planlar kapsadıkları alan ve amaçları açısından çevre düzeni planları ve imar planları olarak iki ana kategoriye ayrılmış, imar planları da uygulama imar planları ve nazım imar planları olarak sınıflandırılmış ve alt ölçekli planların üst ölçekli planlarda belirlenen planlama ana ilkelerine, stratejilerine ve kararlarına uyumlu olması zorunluluğu getirilmiştir.
Anılan hüküm uyarınca, planlar arasındaki hiyerarşi kapsamında nazım imar planından sonra yapılacak olan uygulama imar planının nazım imar planına uygun yapılması gerekmektedir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Dava dilekçesinde, ilave ve revizyon imar planının kabulüne ilişkin ... tarihli, ... sayılı belediye meclisi kararının iptali istenilmiş, İdare Mahkemesi ve Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesince de davanın konusu ilave ve revizyon imar planının kabulüne ilişkin ... tarihli, ... sayılı belediye meclisi kararı olarak belirtilmiş ise de; davacının temel itirazının ... tarihli, ... sayılı belediye meclisi kararı ile kabul edilen imar planında taşınmazlarının kuzeybatısından güneydoğusuna doğru kısmen taşınmazlarına isabet edecek şekilde 10 metre genişliğinde yol geçirilmesine ilişkin olduğu, bu yolun ise 1/5000 ölçekli ilave ve revizyon nazım imar planında gösterilmediği anlaşıldığından, davanın konusunun ... tarihli, ... sayılı belediye meclisi kararı ile kabul edilen 1/1000 ölçekli ilave ve revizyon uygulama imar planı olduğu kabul edilerek uyuşmazlık incelenmiştir.
Dava konusu 1/1000 ölçekli uygulama imar planında uyuşmazlık konusu taşınmazların kuzeybatısından güneydoğusuna doğru kısmen taşınmazlara isabet edecek şekilde geçirilen 10 metre genişliğindeki yolun, dava konusu 1/1000 ölçekli uygulama imar planının dayanağı olan 1/5000 ölçekli nazım imar planında gösterilmediği anlaşılmıştır.
Yukarıda yer verilen hükümler uyarınca, planların kademeli birlikteliği ilkesi kapsamında 10 metre ve üzerinde genişlikte olan taşıt yollarının genişliği ve niteliği itibariyla ulaşım sistemi açısından önemi dikkate alındığında 1/5000 ölçekli nazım imar planında öngörülmesi gerektiği Danıştay Altıncı Dairesinin yerleşik içtihadıyla kabul edilmiştir.
Bu durumda, dava konusu 1/1000 ölçekli uygulama imar planının dayanağı olan 1/5000 ölçekli nazım imar planında düzenlenmeyen 10 metre genişliğindeki imar yolunun doğrudan dava konusu 1/1000 ölçekli uygulama imar planında gösterilmesinde planlar arasındaki hiyerarşi açısından uyarlık bulunmamaktadır.
Bu nedenle, 1/1000 ölçekli uygulama imar planının iptaline karar verilmesi gerekirken, davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin olarak verilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararında isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1.2577 sayılı Kanunun 49. maddesine uygun bulunan davacının temyiz isteminin kabulüne,
2. Davanın reddine ilişkin Mahkeme kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 21/11/2023 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.