T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2022/7313
Karar No : 2023/8575
TEMYİZ EDEN (DAVACILAR) : 1- … 2- …
3- … 4- …
5- … 6- …
7- …
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVALI) : … Belediye Başkanlığı-…
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU: İdare Mahkemesince dava konusu işlemlerin iptali yolunda verilen kararın Danıştay Altıncı Dairesinin 24/12/2019 tarih ve E:2015/8262, K:2019/14913 sayılı bozulması üzerine, bozma kararına uyularak davanın reddi yolunda verilen … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Trabzon ili, Ortahisar ilçesi, … mahallesi, … ada, … parsel sayılı taşınmazın bulunduğu alanda, imar planı değişikliği (ölçek belirtilmeksizin) yapılmasına ilişkin mülga Trabzon Belediye Meclisinin … tarih ve …sayılı kararı ile … tarih ve …sayılı kararının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Temyize konu kararda; Trabzon Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararı ile kabul edilen 1/1000 ölçekli uygulama imar planı yönünden; uyuşmazlık konusu parselden geçen yolun ulaşım bağlantılarının sağlanması bakımından önemli ve gerekli olduğu, bu yola paralel yollar ile bağlantının sağlanması için yolun bazı bölgelerde genişlemesinin teknik bir zorunluluk olduğu, bu nedenle yol genişlemesi yapılmasına yönelik imar planı değişikliğinde hukuka aykırılık bulunmadığı, Trabzon Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararı ile kabul edilen 1/1000 ölçekli uygulama imar planı yönünden; davaya konu imar planı değişikliğinin Zağnos Vadisinde oluşmuş ve oluşmakta olan yapılaşmaya uyumun sağlanabilmesi amacıyla yapıldığı, plan değişikliğinde uygulama imar planında önerilen toplam inşaat alanından daha az bir yoğunluk önerildiği, buna bağlı olarak yeşil alanlar ve diğer sosyal donatılar için daha fazla alan ayrıldığı, dolayısıyla uyuşmazlık konusu imar planı değişikliğinin üst ölçekli planlara, şehircilik ilkeleri ve planlama esaslarına uygun olduğu, 162 sayılı parsel üzerindeki binanın korunmasının mümkün olmadığından dava konusu parselin tamamının kamusal alanlara gelecek şekilde düzenlenmesinde bir sakınca bulunmadığı, Ortahisar Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararı ile kabul edilerek Trabzon Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararı ile onaylanan 1/1000 ölçekli uygulama imar planı yönünden; taşınmazda getirilen kullanım kararlarının üst ölçekli imar planlarına uygun olduğu, dava konusu parselin cephe aldığı 25 metrelik yolun D-100 karayolu planlama alanının güneyinde yer alan kullanımlar arası bağlantıyı sağlayan ana ulaşım aksı olduğu, parselden geçen 7 metrelik yaya yolunun ana yol ile bağlantı sağlaması açısından gerekli olduğu, anılan yolun genişliğinin ve güzergahının uygun olduğu, davalı idare tarafından tesis edilen dava konusu işlemlerin imar mevzuatına, şehircilik ilkelerine, planlama tekniklerine ve kamu yararına uygun olduğu sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı, uyuşmazlık konusu taşınmazda yer alan binanın önünde bulunan yolun genişletilmesi nedeniyle binanın eskisi gibi kullanılamaz hale geldiği, binaya sıfır olacak şekilde yapılan yol nedeniyle araçlar geçerken sallantı oluştuğu, yol yapılırken malzeme yığılarak oluşturulan kot farkı nedeniyle binanın önemli bir kısmının yol kotu altında kaldığı, parselde binanın bulunduğu alanın imar planlarında yola rastlayan 47,13 m2'lik kısmının kamulaştırılmasına karar verildiği, bu kamulaştırma sonrasında arta kalan ve imar planlarında park alanı olarak gösterilen kısmın kullanılmasının mümkün olmayacağı, planlamanın mevcut yerleşimler gözetilerek yapılması mümkün olduğu halde yapılmaması nedeniyle kazanılmış haklarının ihlal edildiği, alanda yapılan yol genişletmesi çalışması nedeniyle oluşacak külfetin çevre parsel maliklerince birlikte karşılanması gerekirken yalnızca davacı parselinden karşılanmasının hakkaniyete aykırı olduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ : Uyuşmazlıkta; dava konusu edilen işlemlerin Trabzon Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararı ile … tarih ve … sayılı kararı olduğu, anılan kararların her ikisinde de ölçek belirtilmeksizin imar planı değişikliği yapıldığı, ancak bu değişikliklerin niteliği gereği nazım ve uygulama imar planı ölçeğinde yapılmasının gerekmesi karşısında görülmekte olan davanın konusunun anılan belediye meclisi kararları ile kabul edilen nazım ve uygulama imar planları olduğu, temyize konu kararın … tarih ve …sayılı belediye meclisi kararına ilişkin kısmının; dava tarihi itibariyle yürürlükte olmadığı görülen işlemin hukuken incelenmesine olanak bulunmadığı anlaşıldığından sonucu itibariyle isabetli bulunduğu neticesine varılan kararın anılan gerekçe ile onanmasına karar verilmesi gerektiği, kararın Ortahisar Belediye Meclisinin … tarih ve …sayılı kararı ile kabul edilerek Trabzon Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararı ile onaylanan 1/1000 ölçekli uygulama imar planına ilişkin kısmı ile Trabzon Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararı ile kabul edilen 1/1000 ölçekli uygulama imar planına ilişkin kısmının; dava konusu edilmeyen anılan belediye meclisi kararları hakkında hüküm kurulmasının taleple bağlılık ilkesine ve dava konusunun genişletilmesi yasağına aykırı olduğu gerekçesiyle bozulmasına, kararın … tarih ve … sayılı belediye meclisi kararına ilişkin kısmının ise; davaya konu anılan belediye meclisi kararının nazım ve uygulama imar planına ilişkin değişiklik getirildiği ve davacı tarafından taşınmazda getirilen kullanım kararı dava konusu edildiği halde yalnızca uygulama imar planının dava konusu olarak alınmasının eksik hüküm kurulması anlamına geldiği, öncelikle 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliği hakkında karar verilmesi, anılan karar dikkate alınarak 1/1000 ölçekli uygulama imar planı hakkında yeniden hüküm kurulması gerektiği, 1/1000 ölçekli uygulama imar planı yönünden değerlendirme yapılırken ayrıca taşınmazın önündeki 25 metrelik yolu dik olarak kesecek şekilde geçirilen yolun genişliği ve nazım imar planı ölçeğinde gösterilmesinin gerekip gerekmeyeceği hususu incelenmek ve planların kademeli birlikteliği hususu değerlendirilmek suretiyle karar verilmesi gerektiği sonucuna varıldığı gerekçesiyle bozulmasına karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Dava konusu parsel, mülga Trabzon Belediye Meclisi'nin … tarih ve … sayılı kararı ile onaylanan ve dava konusu imar planlarından önce yürürlükte olan 1/1000 ölçekli uygulama imar planında bitişik nizam 4 kat yapılaşma koşuluna sahip konut alanı olarak planlanmıştır.
Trabzon-Kireçhane il yolu, Tanjant Erdoğdu bağlantı kavşağı ile Göğüs Hastanesi arası etüd ve proje hizmet alım işine ait kamulaştırma hatlarının plana işlenmesi ve Aydınlıkevler ayrım kavşağının araziye aplikasyonu sonucunda ortaya çıkan olumsuzluklardan dolayı kavşak düzenlemesi yapılmasının gerekmesi üzerine mülga Trabzon Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararıyla onaylanan dava konusu imar planı değişikliğinde, dava konusu parsel önceki imar planlarındaki gibi bitişik nizam 4 kat yapılaşma koşullu konut alanı olarak planlanmış ve davacıların mülkiyetindeki taşınmazın önünden geçen 25 metre enkesitli yolun kavşağa kadar olan kısmı genişletilmiştir.
Dava konusu … tarih ve … sayılı mülga Trabzon Belediye Meclisi kararıyla onaylanan imar planı değişikliğinde ise dava konusu parselin bir kısmı park alanı, bir kısmı da 10 metrelik imar yolu olarak planlanmıştır.
Görülmekte olan davaya konu imar planı değişiklikleri sonrasında, Trabzon Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarih ve …sayılı kararı ile onaylanan Ortahisar İlçesi Merkez Planlama Bölgesi 1/5.000 ölçekli Revizyon ve İlave Nazım İmar Planında, dava konusu taşınmazın büyük bir kısmı park alanında, bir kısmı da imar yolunda kalacak şekilde planlanmıştır.
Ancak anılan 1/5000 ölçekli nazım imar planının iptali istemiyle TMMOB Şehir Plancıları Odası tarafından açılan davada … İdare Mahkemesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla Trabzon Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararının iptaline karar verilmesi üzerine, Ortahisar ilçesi …Mahalleleri, 2. Etapta bulunan … (…), …, …, … ve …Mahallelerini kapsayan yaklaşık 2488 hektarlık alanda hazırlanan 1/5000 ölçekli nazım imar planı, Trabzon Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararıyla onaylanmıştır. Söz konusu planda, dava konusu … ada, … parselin tamamına yakını park alanı, bir kısmı da imar yolunun bağlantı kavşağında kalmaktadır.
Bahsi geçen 1/5000 ölçekli nazım imar planı üzerine, Ortahisar ilçesi 2. Etap Merkez Bölgesi 1/1000 ölçekli Revizyon ve İlave Uygulama İmar Planı, Ortahisar Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararı ile kabul edilerek Trabzon Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararı ile onaylanmıştır. Anılan uygulama imar planında ise dava konusu parselin büyük bir kısmı park alanında, bir kısmı 7 metrelik imar yolu ile imar yolunun bağlantı kavşağında kalmaktadır.
Görülmekte olan dava ise mülga Trabzon Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararı ile … tarih ve … sayılı kararının iptali istemiyle açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun "Taleple Bağlılık İlkesi" başlıklı 26. maddesinin 1. fıkrasında: "Hakim, tarafların talep sonuçlarıyla bağlıdır; ondan fazlasına veya başka bir şeye karar veremez. Duruma göre, talep sonucundan daha azına karar verebilir." hükmüne yer verilmiştir.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 2. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde, idari işlemler hakkında, yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı iptalleri için menfaatleri ihlal edilenler tarafından iptal davası açılabileceği; 14. maddesinin 3. fıkrasının (d) bendinde, idari yargı yerince dava dilekçelerinin "idari davaya konu olacak kesin ve yürütülmesi zorunlu bir işlem olup olmadığı" yönünden inceleneceği; 15. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde ise dava konusu işlemin idari davaya konu olacak kesin ve yürütülmesi zorunlu bir işlem olmaması halinde davanın reddine karar verileceği kurala bağlanmıştır.
3194 sayılı İmar Kanununun dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte olan haliyle, 5. maddesinde, nazım imar planı; varsa bölge ve çevre düzeni planlarına uygun olarak hali hazır haritalar üzerine, yine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak çizilen ve arazi parçalarının; genel kullanış biçimlerini, başlıca bölge tiplerini, bölgelerin gelecekteki nüfus yoğunluklarını, gerektiğinde yapı yoğunluğunu, çeşitli yerleşme alanlarının gelişme yön ve büyüklükleri ile ilkelerini, ulaşım sistemlerini ve problemlerinin çözümü gibi hususları gösteren ve uygulama imar planının hazırlanmasına esas olmak üzere düzenlenen detaylı bir raporla açıklanan ve raporu ile beraber bir bütün olan plan olarak, uygulama imar planı ise; tasdikli halihazır haritalar üzerine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak nazım imar planı esaslarına göre çizilen ve çeşitli bölgelerin yapı adalarını, bunların yoğunluk ve düzenini, yolları ve uygulama için gerekli imar uygulama programlarına esas olacak uygulama etaplarını ve diğer bilgileri ayrıntıları ile gösteren plan olarak tanımlanmış, 6. maddesinde, planlar kapsadıkları alan ve amaçları açısından bölge planları ve imar planları olarak iki ana kategoriye ayrılmış, imar planları da uygulamaya esas olan uygulama imar planları ve bu planın hazırlanmasındaki temel hedefleri, ilkeleri ve arazi kullanım kararlarını belirleyen nazım imar planları olarak sınıflandırılmış, 8. maddesinin 1. fıkrasında; planların tanımlaması yapılarak, planlar bölge planı, çevre düzeni planı, nazım imar planı ve uygulama imar planı olarak kademelendirilmiş ve alt ölçekli planların üst ölçekli planlarda belirlenen planlama ana ilkelerine, stratejilerine ve kararlarına uyumlu olması zorunluluğu bulunduğu hükmüne yer verilmiştir.
6360 sayılı On Dört İlde Büyükşehir Belediyesi ve Yirmi Yedi İlçe Kurulması ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 1. maddesinin birinci fıkrasında; "Aydın, Balıkesir, Denizli, Hatay, Malatya, Manisa, Kahramanmaraş, Mardin, Muğla, Ordu, Tekirdağ, Trabzon, Şanlıurfa ve Van İllerinde, sınırları il mülki sınırları olmak üzere aynı adla büyükşehir belediyesi kurulmuş ve bu illerin il belediyeleri büyükşehir belediyesine dönüştürülmüştür." hükmüne, "Yürürlük" başlıklı 36. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde, "Bu Kanunun 1 inci maddesi (...) ilk mahalli idareler genel seçiminde (...) yürürlüğe girer" düzenlemesine yer verilmiştir.
23/07/2004 tarih ve 25531 sayılı Resmî Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 5216 sayılı Büyükşehir Belediye Kanununun 7. maddesinin c) bendinde; "Kanunlarla büyükşehir belediyesine verilmiş görev ve hizmetlerin gerektirdiği proje, yapım, bakım ve onarım işleriyle ilgili her ölçekteki imar plânlarını, parselasyon plânlarını ve her türlü imar uygulamasını yapmak ve ruhsatlandırmak(...)" büyükşehir belediyelerinin yetki ve görevleri arasında sayılmıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Usul hukukunun en temel ilkelerinden biri olan "taleple bağlılık ilkesi" uyarınca, idari yargı mercilerinde açılan davalarda; mahkemelerin, davacının istemi ile bağlı olduğu ve istemi genişletecek veya daraltacak biçimde karar veremeyeceği açıktır.
Talep sonucunun belirlenmesinde, dava dilekçesinin bir bütün olarak ele alınıp değerlendirilmesi gerekmektedir. "Talep sonucunun çok açık olmaması hâlinde, onu dava dilekçesinin diğer bölümlerinde yazılanların ışığı altında bir yoruma tâbi tutarak, davacının bu dava ile neyin hüküm altına alınmasını istediği tespit edilmelidir." (KURU Baki, Hukuk Muhakemeleri Usulü, 6. Baskı, Şubat 2001, İstanbul, Cilt II, s. 1608)
Uyuşmazlık hakkında karar verilebilmesi için öncelikle, görülmekte olan davanın konusunun açıklığa kavuşturulması gerekmektedir. Dava dilekçesi bir bütün olarak incelendiğinde; davacının davayı açmaktaki temel amacının Trabzon Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararı ve … tarih ve … sayılı kararı ile getirilen kullanım kararı değişikliklerinin iptaline karar verilmesini sağlamaktır. Anılan belediye meclisi kararlarının her ikisinde de ölçek belirtilmeksizin imar planı değişikliği yapıldığı, ancak bu değişikliklerin niteliği gereği nazım ve uygulama imar planı ölçeğinde gösterilmesi gereken büyüklükte alanları ilgilendirmesi karşısında görülmekte olan davanın konusunun … tarih ve … sayılı kararı ve … tarih ve … sayılı belediye meclisi kararları ile kabul edilen 1/5000 ölçekli nazım ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planları olduğu neticesine ulaşılığından uyuşmazlığın bu kapsamda değerlendirilmesi gerekli görülmüştür.
Öte yandan, dava konusu … tarih ve … sayılı ve … tarih ve … sayılı belediye meclisi kararları ile hem 1/1000 ölçekli uygulama imar planı hem de 1/5000 ölçekli nazım imar planlarının onaylandığı, anılan belediye meclisi kararlarının tek başına mülga Trabzon Belediye Başkanlığı tarafından tesis edildiği, uyuşmazlığa konu işlemlerden sonra, 06/12/2012 tarih ve 28489 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 6360 sayılı Kanunun ilk mahalli idareler genel seçiminin yapıldığı 30/03/2014 tarihinde yürürlüğe giren 1. maddesi uyarınca, Trabzon ilinin büyükşehir belediyesi niteliğini kazandığı, davanın da bu tarihten sonra (25/04/2014 tarihinde) açıldığı görüldüğünden uyuşmazlığın Trabzon Büyükşehir Belediye Başkanlığı husumetiyle görülmesi gerektiği, bununla birlikte, 5216 sayılı Büyükşehir Belediye Kanununun 7. maddesinin c) bendi kapsamında, Kanunlarla büyükşehir belediyesine verilmiş görev ve hizmetlerin gerektirdiği proje, yapım, bakım ve onarım işleriyle ilgili her ölçekteki imar plânlarının yapılmasının büyükşehir belediyesinin görevinde olduğu, Trabzon-Kireçhane il yolu ve Aydınlıkevler ayrım kavşağına ilişkin değişiklik yapılması amacıyla tesis edilen dava konusu işlemlerin de 5216 sayılı Yasa uyarınca büyükşehir belediyesinin görevli ve yetkili sayıldığı işlemler kapsamında bulunduğu, neticede, sonradan yürürlüğe giren yasal düzenlemeler dikkate alındığında dahi; uyuşmazlığın, dava konusu işlemleri tesis etmekte tek başına yetkili ve görevli idare olan Trabzon Büyükşehir Belediye Başkanlığı hasım mevkiine alınarak dosyanın tekemmülü sağlanmak suretiyle karar verilmesi gerektiği açıktır.
Trabzon Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararı yönünden;
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 2. maddesiyle tanımlanan iptal davasına, idarenin tek taraflı irade beyanıyla, kişilerin hukuksal durumlarında değişiklik meydana getiren etkili ve yürütülmesi zorunlu işlemlerin konu edilebileceği tartışmasızdır.
Kesin ve yürütülmesi zorunlu, idari davaya konu edilebilecek işlemler, idarenin kamu gücüne dayanarak, tek yanlı irade beyanıyla tesis ettikleri, hukuk düzeninde değişiklik yapan, başka bir deyişle ilgililerin hukukunu etkileyen işlemlerdir.
Uyuşmazlıkta, Trabzon Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararıyla onaylanan dava konusu imar planı değişikliğinde, dava konusu parselin bitişik nizam 4 kat yapılaşma koşullu konut alanı olarak planlandığı, davacıların mülkiyetindeki taşınmazın önünden geçen 25 metre enkesitli yolun kavşağa kadar olan kısmının genişletildiği, ancak davacılara ait parselde kullanım kararı değişikliği yapılmadığı, bu nedenle 25 metrelik yolun davacıların mülkiyetindeki parsele teğet geçecek şekilde planlanmasına neden olunduğu, dava konusu … tarih ve … sayılı Trabzon Belediye Meclisi kararıyla onaylanan imar planı değişikliğinde ise dava konusu parselin bir kısmnın park alanı, bir kısmının ise 10 metrelik imar yolu olarak planlanarak kullanım kararında değişikliğe gidildiği görülmektedir.
Bu durumda, sonraki 06/03/2012 tarihli imar planı değişikliğinin yürürlüğe girmesiyle önceki 10/12/2010 tarihli imar planı değişikliğinin yürürlükten kalktığı, davanın açıldığı tarihte yürürlükte olmayan ve bu nedenle kesin ve yürütülmesi zorunlu bir işlem olma niteliğini kaybeden dava konusu işlemin hukuken incelenmesine olanak bulunmadığı, belirtilen nedenle, bu kısım yönünden davanın reddine karar verilmesi gerektiği neticesine varıldığı gerekçesiyle kararın anılan kısmının sonucu itibariyle isabetli olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Trabzon Belediye Meclisinin … tarih ve …sayılı kararı yönünden;
Dava tarihi itibariyle yürürlükte olan 06/0/2012 tarihli 1/5000 ölçekli nazım ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planlarından sonra, Trabzon Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararıyla onaylanan 1/5000 ölçekli nazım imar planı ile Ortahisar Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararı ile kabul edilerek Trabzon Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararı ile onaylan 1/1000 ölçekli uygulama imar planı yürürlüğe girmiş ise de anılan güncel imar planlarında, dava konusu parselin kullanım kararının yine park ve yol olarak planlandığı, bu nedenle davacının davayı açma gerekçesinin ortadan kalkmadığı anlaşıldığından dava konusu alanda yeni imar planlarının yürürlüğe girmesi nedeniyle uyuşmazlık hakkında karar verilmesine yer olmadığı kararı verilmesi mümkün görülmeyerek işin esası hakkında değerlendirme yapılması gerekli görülmüştür.
Dava konusu parsel, Trabzon Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararı ile onaylanan 1/5000 ölçekli nazım imar planında yeşil alan ve 25 metrelik imar yolu olarak, 1/1000 ölçekli uygulama imar planında ise park alanı, 10 metrelik imar yolu ve 25 metrelik imar yolu olarak planlanmıştır.
İdare Mahkemesince, Trabzon Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararı ile onaylanan 1/5000 ölçekli nazım imar planı dava konusu olarak alınmadığından anılan kısım hakkında eksik hüküm kurulduğu anlaşılmıştır. Bu durumda, İdare Mahkemesince, öncelikle Trabzon Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararı ile onaylanan 1/5000 ölçekli nazım imar planı da dava konusu olarak alınmak suretiyle uyuşmazlığın çözümlenmesi, 1/5000 ölçekli nazım imar planı hakkında verilecek karar değerlendirilmek suretiyle Trabzon Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararı ile onaylanan 1/1000 ölçekli uygulama imar planı hakkında da yeniden hüküm kurulması gerekmektedir.
Öte yandan, İdare Mahkemesince, davaya konu 1/1000 ölçekli uygulama imar planı hakkında değerlendirme yapılırken, taşınmazda getirilen 10 metrelik imar yolunun üst kademedeki 1/5000 ölçekli nazım imar planında gösterilmemesinin imar planlarının sıradüzensel birlikteliği ilkesine aykırı olduğu hususu da gözetilmek suretiyle karar verilmesi gerektiği açıktır.
Ortahisar Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararı ile kabul edilerek Trabzon Belediye Meclisinin … tarih ve …sayılı kararı ile onaylanan 1/1000 ölçekli uygulama imar planı yönünden;
Dava konusu işlemlerin iptali yolundaki İdare Mahkemesi kararının bozulmasına yönelik Danıştay Altıncı Dairesinin 24/12/2019 tarih ve E:2015/8262, K:2019/14913 sayılı kararında; aynı bölgeye ilişkin 2010 ve 2012 yıllarında onaylanan iki imar planının birlikte dava konusu edildiği, ancak bu iki imar planının aynı anda yürürlükte olmasının mümkün olmadığı, bu nedenle yürürlükteki imar planının tespit edilerek uyuşmazlık hakkında karar verilmesi gerektiği ifadelerine yer verilmesi üzerine; İdare Mahkemesince, karar tarihi itibariyle güncel olan Ortahisar Belediye Meclisinin … tarih ve …sayılı kararı ile kabul edilerek Trabzon Belediye Meclisinin … tarih ve …sayılı kararı ile onaylanan 1/1000 ölçekli uygulama imar planı da dava konusu alınmak suretiyle anılan işlemler hakkında da hüküm kurulduğu görülmüştür.
Dairemizin anılan bozma kararında yer verilen değerlendirmeler; Trabzon Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararı ve … tarih ve …sayılı kararından hangisinin dava açıldığı tarihte yürürlükte olduğunun tespit edilmesi gerektiğine ilişkin olup dava dilekçesinde iptali istenilmeyen veya dava açıldıktan sonra yürürlüğe giren imar planlarının dava konusu olarak alınması anlamına gelmeyeceği açık olduğundan taleple bağlılık ilkesine aykırı biçimde talep sonucunun genişletilerek dava konusu edilmeyen belediye meclisi kararları hakkında hüküm kurulması isabetli görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1.2577 sayılı Kanunun 49. maddesine uygun bulunan davacıların temyiz isteminin Trabzon Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararı, Ortahisar Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararı ve Trabzon Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararı yönünden kabulüne,
2.Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin temyize konu … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:.., K:… sayılı kararının anılan kısımlarının BOZULMASINA,
3. Davacıların temyiz isteminin Trabzon Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararı yönünden reddine, kararın anılan kısmının yukarıda yer verilen gerekçe ile ONANMASINA
4. Dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine,
5. 2577 sayılı Kanunun (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen 15 gün içerisinde kararın düzeltilmesi yolu açık olmak üzere 23/11/2023 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.