T.C.
D A N I Ş T A Y
ONİKİNCİ DAİRE
Esas No : 2022/739
Karar No : 2022/5874
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : … Sendikası
VEKİLİ : Av. …
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Bakanlığı
VEKİLİ : Av. …
DAVANIN KONUSU : Davacı Sendika tarafından, 25/03/2004 tarih ve 25413 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Adalet Bakanlığı Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliğinin, 13/04/2014 tarih ve 28971 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Adalet Bakanlığı Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 8. maddesi ile değiştirilen 9. maddesinin beşinci fıkrasının; 13/04/2014 tarih ve , 28971 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Yönetmeliğin, Adalet Bakanlığı Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliğinin 10., 11., 12. ve 13. maddelerini yürürlükten kaldıran 9., 10., 11. ve 12. maddelerinin; Adalet Bakanlığı Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliğinin 15. maddesine, 13/04/2014 günlü, 28971 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Yönetmeliğin 15. maddesi ile eklenen, "Sözlü sınav" başlıklı 15/A maddesi ile "Başarı sıralaması" başlıklı 15/B maddesinin birinci fıkrasının iptali istenilmektedir.
DAVACININ İDDİALARI : Yönetmeliğin 9. maddesindeki düzenlemenin, insan haklarına aykırı, ayrıştırmaya yönelik bir düzenleme olduğu, üst görevlere yükselme konusunda belli eğitim düzeyine ve niteliklere sahip olma yönünde değerlendirme yapmak yerine, sınavlara girmek için şart olarak atamaların yapıldığı kurumun odak gösterilmesinin eşitlik ilkesine aykırılık teşkil ettiği; 13/04/2014 tarih ve 28971 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Adalet Bakanlığı Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 9., 10., 11. ve 12. maddeleri ile, görevde yükselme eğitimi ve eğitime çağrılacak personelin seçimi ile ilgili düzenlemeleri içeren 10., 11., 12., 13., maddelerin mülga edildiği, yeni görev yerine atanacak personelin herhangi bir eğitime tabi tutulmaması ve bu konuda nasıl bir yol izleneceğinin de belirtilmemesinin soruna yol açacağı, yeni görevine başlayacak olan personelin kendi çabasıyla yeni görev ve sorumluluklarını öğrenmek zorunda kalmasının zaman ve usul ekonomisi açısından problemleri de beraberinde getiriceği; sözlü sınav uygulamasının, Yönetmeliğin 15/A ve 15/B maddeleri ile getirildiği, şube müdürü, bilgi işlem müdürü, yazı işleri müdürü, idari işler müdürü ve bunlarla aynı düzeydeki kadrolara görevde yükselme suretiyle atanacakların diğer atanacaklardan ayrı uygulamaya tabi tutulduğu, sözlü sınava yönelik düzenlemelerin hukuki dayanaktan yoksun olduğu, kariyer ve liyakat ilkelerine aykırı, subjektif değerlendirmelere açık ve hakkaniyete aykırı sonuç doğurmaya müsait bir uygulama olduğu, ölçme ve değerlendirme tekniğine uygun olmadığı, personelin yeterliğinin tespitinin, yazılı sınav dışında, objektif olmayan sözlü sınav koşuluna bağlanmasının hukuka aykırı olduğu, nesnel ve objektif bir değerlendirme aracı olan yazılı sınav sonucunun anılan düzenleme ile etkisiz hale getirileceği ileri sürülmektedir.
DAVALI … BAKANLIĞININ SAVUNMASI :Dava konusu Yönetmeliğin 9. maddesindeki düzenlemenin; 2802 sayılı Hakimler ve Savcılar Kanunu'nun 114. maddesine uygun olduğu, merkez teşkilat personelinin Bakanlık merkez kadroları, taşra teşkilatı personelinin de taşra kadroları için yapılacak görevde yükselme sınavlarına başvurmaları usulünün belirlendiği, 25/03/2004 tarih ve 25413 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Adalet Bakanlığı Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliğinde, 31/08/2013 tarih ve 28751 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına İlişkin Yönetmeliğin Geçici 8. maddesi uyarınca, 13/04/2014 günlü, 28971 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Adalet Bakanlığı Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin düzenlendiğini, bu kapsamda Genel Yönetmelik ile görevde yükselme sınavına alınacak personelin eğitime alınmasını içeren düzenlemeler kaldırıldığından, Kurum Yönetmeliğinde de görevde yükselme eğitimi ve eğitime çağrılacak personelin seçimi ile ilgili düzenlemeleri içeren 10., 11., 12. ve 13. maddelerinin mülga edildiği, yine "Sözlü sınav" başlıklı 15/A maddesi ile "Başarı sıralaması" başlıklı 15/B maddesinin ilk fıkrasının Genel Yönetmeliğe uygun olarak düzenlendiği, dava konusu Yönetmelik hükümlerinde hukuka aykırılık bulunmadığı belirtilerek, davanın reddine karar verilmesi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Dava konusu düzenlemede hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varıldığından davanın reddi gerektiği düşünülmektedir.
DANIŞTAY SAVCISI:…
DÜŞÜNCESİ : Davacı … Sendikası vekili tarafından, 25/03/2004 tarih ve 25413 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Adalet Bakanlığı Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği'nin, 13/04/2014 tarih ve 28971 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Adalet Bakanlığı Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 8. maddesi ile değiştirilen 9. maddesinde yer alan "Başvurular istenen unvan ve mahal belirtilmek suretiyle yapılır. Aynı unvan için birden fazla yere yapılan başvurular geçersiz sayılır. Atamaları doğrudan Bakanlıkça yapılan personel merkez teşkilat kadroları için, atamaları adalet komisyonlarının teklifi üzerine yapılan personel ise görev yaptıkları adalet komisyonlarının yetki alanındaki taşra kadroları için yapılacak görevde yükselme sınavına başvurabilir." ibaresinin; 13/04/2014 tarih ve 28971 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Yönetmeliğin, Adalet Bakanlığı Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliğinin 10., 11., 12. ve 13. maddelerini yürürlükten kaldıran 9., 10., 11. ve 12. maddelerinin; Adalet Bakanlığı Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliğinin 15. maddesine, 13/04/2014 tarih ve 28971 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Yönetmeliğin 15. maddesi ile eklenen, "Sözlü sınav" başlıklı 15/A maddesi ile "Başarı sıralaması" başlıklı 15/B maddesinin ilk fıkrasının iptali istenilmiştir.
Dosyanın incelenmesinden, Danıştay İkinci Dairesinin 22/10/2019 tarih ve E:2016/10090, K:2019/5429 sayılı kararıyla; dava konusu Yönetmeliğin 15/B maddesinin iptali istemi yönünden karar verilmesine yer olmadığına, diğer kısımlar yönünden davanın reddine hükmedildiği, bu kararın davacı Sendika vekili tarafından esas yönünden, davalı idare tarafından yargılama giderleri ve vekalet ücreti yönünden temyiz edilmesi üzerine Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu'nca yapılan temyiz incelemesi sonucu verilen 30/06/2020 gün ve E:2020/1710, K:2021/1360 sayılı kararla, dava konusu Yönetmeliğin "Başarı sıralaması" başlıklı 15/B maddesinin ilk fıkrasında, Danıştay Beşinci Dairesince verilen 18/12/2014 tarih ve E:2014/3992 sayılı yürütmenin durdurulması kararı uyarınca, 04/04/2015 tarih ve 29316 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Adalet Bakanlığı Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 5. maddesiyle, yargı kararının yerine getirilmesi amacıyla değişikliğe gidilmiş olması karşısında, yargı kararını yerine getirme amacıyla, Anayasal ve yasal zorunluluk nedeniyle dava konusu Yönetmelikte yapılan değişiklik nedeniyle, iptali istenilen düzenleme bakımından davanın konusuz kaldığından söz edilemeyeceği, dava konusu düzenleme hakkında işin esasına girilerek karar verilmesi gerektiği açık olduğundan kararının bu kısmında hukuka uyarlık bulunmadığı ve bu kısma bağlı olarak yeniden yapılacak yargılama sonucunda yargılama giderleri ve vekalet ücreti yönünden de yeniden değerlendirme yapılacağı gerekçesiyle anılan Daire kararının, karar verilmesine yer olmadığına ilişkin kısmı ile bu kısma bağlı olarak davalı idare aleyhine hükmedilen yargılama giderleri ve vekalet ücreti yönünden bozulduğu, davanın reddine ilişkin kısımlarının onandığı anlaşılmaktadır.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 46. maddesinin 1. fıkrasında; Danıştay dava daireleri kararlarına karşı Danıştay'da temyiz yoluna başvurulabileceği, 2575 sayılı Danıştay Kanunu'nun 38. maddesinde; Danıştay idari dava dairelerinden ilk derece mahkemesi olarak verilen kararların Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca temyizen inceleneceği, 2577 sayılı Yasanın 49. maddesinin 4. fıkrasında, Danıştayın ilk derece mahkemesi olarak baktığı davaların temyizen incelenmesinde, bu madde ile ısrar hariç 50. madde hükümlerinin kıyasen uygulanacağı, hükme bağlandığından; ilk derece mahkemesi sıfatıyla bakılan davalarda verilen kararların, temyiz incelemesi sonucunda ilgili dava daireleri kurulunca; usul veya esas bakımından yeniden bir araştırma, inceleme yapılmasını veya maddi ve hukuki olayın yeniden yorumlanmasını gerektirmeyecek sebeplerden biri nedeniyle bozulması durumunda, ilk kararı veren Danıştay dava dairesine “ısrar hakkı” tanınmamıştır. Dolayısıyla, kararı bozulan Danıştay dava dairesinin bu tür bozma kararlarına uyması yasa gereğidir.
Anılan Yasa hükmüne göre 2577 sayılı Yasanın anılan maddeleri uyarınca Danıştay dava dairelerinin ilk derece mahkemesi olarak verdiği kararların bozulması halinde ısrar olanağı bulunmadığından, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu'nun bozma kararı uyarınca dava konusu Yönetmeliğin iptali istenilen "Başarı sıralaması" başlıklı 15/B maddesinin ilk fıkrası yönünden işin esasına geçildi;
Adalet Bakanlığı Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliğinin 15. maddesine, 13/04/2014 günlü, 28971 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Adalet Bakanlığı Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin, Adalet Bakanlığı Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliğinin 15. maddesi ile eklenen "Başarı sıralaması" başlıklı 15/B maddesinin 1. fıkrasında, "Görevde yükselme suretiyle ilan edilen boş kadro veya pozisyon sayısı kadar atama yapılmasında başarı puanı esas alınır. Başarı puanı, şube müdürü, bilgi işlem müdürü, yazı işleri müdürü, idari işler müdürü ve bunlarla aynı düzeydeki kadrolara atanacaklar için sözlü sınav; diğer kadro veya pozisyonlara atanacaklar için yazılı sınav puanı esas alınmak suretiyle tespit edilir ve Bakanlığın resmi internet sitesinde ilan edilir." şeklinde düzenleme yapılmıştır.
Sözlü sınav, mesleğe atanacak olanların niteliklerinin saptanmasına yönelik olarak kültür ve bilginin saptanması amacıyla yazılı sınavı tamamlayıcı nitelikte, bilgi ve liyakatı ölçmek, adayın mesleğe uygun yeteneğe ve kültürel birikime sahip olup olmadığını belirlemek amacıyla yapılmaktadır. Ancak sözlü sınavın da diğer idari işlemler gibi yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden yargısal denetiminin yapılabilmesi esas olmalıdır.
Kariyer ve liyakat ilkeleri gereğince; kamu hizmetinin ehil, yetişmiş kişiler eliyle yürütülmesini sağlamakla görevli olan idarenin, personel seçiminde sözlü sınav puanının öngörmesi takdirinde olsa da personel pozisyonlarına ilişkin olarak yapılacak yerleştirmelerde adayların eşit koşullarda yarışmalarını sağlayan objektif bir yöntem olan yazılı sınavdan sonra kişilerin duygu, düşünce ve sezgilerine dayanan, kişiye göre ve kişisel değerlendirmelere açık bulunan ikinci olarak yapılan sözlü bir sınavda alınan başarı puanının belli kadrolara yapılacak atamalarda tek ölçü olarak esas alınması, nesnel olan önyargısız gerçeği gösteren yazılı sınav sonuçlarını kısmen de olsa etkisiz bırakacağı ve sınavın yargısal denetimininin yetki ve şekil unsurları ile sınırlandırılmasına neden olacağı açıktır.
Bu nedenle davaya konu Yönetmelik maddesinde belirtilen kadrolara atanacakların saptanmasında, başarı puanının esas alınması ilke olarak belirlenmiş ise de, personelin bir kısmı için yazılı sınav puanının esas alınması öngörülmesine karşın, bir kısmı içinde yazılı sınavı tamamlayıcı nitelikte olması gereken sözlü sınav sonucu alınan puanın, seçimin tek belirleyicisi olarak düzenlenmesi, adaylar arasında objektifliği sağlayabilecek nesnel bir değerlendirme ölçütü olan yazılı sınavdaki başarı puanının değerlendirme dışı bırakılarak, başarı sıralamasının yalnızca sözlü sınav sonuçlarına göre oluşturulması, Anayasa ilkelerine ve hukuk Devleti esaslarına uygun yargısal bir denetimin yapılmasına engel olması nedeniyle söz konusu Yönetmeliğin 15/B maddesinin iptali istenilen 1. fıkrasının ikinci cümlesinde hukuka uyarlık, bu fıkranın ilk cümlesinde ise hukuka aykırılık görülmemiştir.
Belirtilen nedenlerle dava konusu Yönetmeliğin "Başarı sıralaması" başlıklı 15/B maddesinin 1. fıkrasının ikinci cümlesinin iptali, bu fıkranın diğer kısmının iptali isteminin ise reddi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince; Danıştay İkinci Dairesince verilen 22/10/2019 tarih ve E:2016/10090, K:2019/5429 sayılı; dava konusu 13/04/2014 tarih ve 28971 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Adalet Bakanlığı Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 15/B maddesinin ilk fıkrasının iptali istemi yönünden karar verilmesine yer olmadığına, diğer kısımlar yönünden davanın reddine, 286,40-TL yargılama giderinin davadaki haklılık oranına göre yarısı olan 143,20-TL'lik kısmı ile Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre 2.475,00-TL vekalet ücretinin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine, yargılama giderlerinden kalan 143,20-TL'nin davacı üzerinde bırakılmasına ilişkin kararın, taraflarca temyiz edilmesi sonucunda, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 30/06/2021 tarih ve E:2020/1710, K:2021/1360 sayılı kararıyla; kararın davanın reddine ilişkin kısımlarının onanmasına, karar verilmesine yer olmadığına ilişkin kısmı ile bu kısma bağlı olarak davalı idare aleyhine hükmedilen yargılama giderleri ve vekalet ücreti yönünden bozulması üzerine; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen, 3622 sayılı Kanun'la değişik 49. maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca bozma kararına uyularak, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
MADDİ OLAY VE HUKUKİ SÜREÇ :
25/03/2004 tarih ve 25413 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Adalet Bakanlığı Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği'nin, 13/04/2014 tarih ve 28971 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Adalet Bakanlığı Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 8. maddesi ile değiştirilen 9. maddesinin beşinci fıkrasının; 13/04/2014 tarih ve 28971 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Yönetmeliğin, Adalet Bakanlığı Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliğinin 10., 11., 12. ve 13. maddelerini yürürlükten kaldıran 9., 10., 11. ve 12. maddelerinin; Adalet Bakanlığı Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliğinin 15. maddesine, 13/04/2014 günlü, 28971 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Yönetmeliğin 15. maddesi ile eklenen, "Sözlü sınav" başlıklı 15/A maddesi ile "Başarı sıralaması" başlıklı 15/B maddesinin ilk fıkrasının iptali istemiyle açılmıştır.
Danıştay İkinci Dairesinin 22/10/2019 tarih ve E:2016/10090, K:2019/5429 sayılı kararıyla; 2802 sayılı Hakimler ve Savcılar Kanunu'nun 114. maddesinde atamaları doğrudan Bakanlıkça yapılan ve Komisyonca yapılan personel ayrımına gidildiği, taşra atamalı kadrolarda görev yapan personelin sadece taşra atamalı kadrolar için görevde yükselme sınavına başvuruda bulunabileceği, merkez atamalı kadrolarda bulunan personelin ise sadece merkez teşkilatı için ilan edilen görevde yükselme kadrolarına başvurabileceği; bununla birlikte Adalet Komisyonları bünyesinde görev yapan, fakat atamaları doğrudan Bakanlıkça yapılan personelin de merkez atamalı kadrolar için ilan edilen görevde yükselme sınavına katıabileceği göz önüne alındığında; üst hukuk normlarına uyumlu bir şekilde hazırlanıp yürürlüğe konulan anılan Yönetmeliğin 9. maddesinde yer alan davaya konu ibarede hukuka, hizmetin gereklerine ve kamu yararına aykırılık görülmediği,
31/08/2013 tarih ve 28751 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına İlişkin Yönetmeliğin Geçici 8. maddesindeki hükmü gereğince, 13/04/2014 tarih ve 28971 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Adalet Bakanlığı Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin düzenlendiği, bu kapsamda Genel Yönetmelik ile görevde yükselme sınavına alınacak personelin eğitime alınmasını içeren düzenlemeler kaldırıldığından, Kurum Yönetmeliğinde de görevde yükselme eğitimi ve eğitime çağrılacak personelin seçimi ile ilgili düzenlemeleri içeren 10., 11., 12., ve 13. maddelerinin ilga edildiği, bu durumda, üst düzenlemeye paralel hazırlanarak yürürlüğe konulan dava konusu düzenlemelerde hukuka aykırılık bulunmadığı,
Dava konusu düzenleme ile Yönetmeliğin 15/A maddesinde, bilgi ve liyakatı ölçerek en başarılı adayı belirlemek amacıyla anılan unvanlar yönünden yazılı sınavın tamamlayıcısı olarak sözlü sınava yer verilmesinde ve hizmetin bilgi ve deneyim yönünden yetişmiş personel istihdam edilerek gördürülmesi ve personelin ehliyet ve başarısının tesbiti amacıyla sözlü sınavda ve sözlü sınavda başarılı olmak için öngörülen koşulda, eşitlik ve objektiflik ilkelerine, 657 sayılı Kanun'un temel ilkeleri olan kariyer ve liyakat ilkeleri ile Genel Yönetmeliğe aykırılık görülmediği,
Dava konusu Yönetmeliğin, "Başarı sıralaması" başlıklı 15/B maddesindeki, "Görevde yükselme suretiyle ilan edilen boş kadro veya pozisyon sayısı kadar atama yapılmasında başarı puanı esas alınır. Başarı puanı, şube müdürü, bilgi işlem müdürü, yazı işleri müdürü, idari işler müdürü ve bunlarla aynı düzeydeki kadrolara atanacaklar için sözlü sınav; diğer kadro veya pozisyonlara atanacaklar için yazılı sınav puanı esas alınmak suretiyle tespit edilir ve Bakanlığın resmi internet sitesinde ilan edilir." yolundaki düzenlemenin, 04/04/2015 tarih ve 29316 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Adalet Bakanlığı Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 5.maddesiyle "Görevde yükselme suretiyle ilan edilen boş kadro sayısı kadar atama yapılmasında başarı puanı esas alınır. Başarı puanı, şube müdürü, bilgi işlem müdürü, yazı işleri müdürü, idari işler müdürü ve bunlarla aynı düzeydeki kadrolara atanacaklar için yazılı ve sözlü sınav puanlarının aritmetik ortalaması; diğer kadrolara atanacaklar için yazılı sınav puanı esas alınmak suretiyle tespit edilir ve Bakanlığın resmi internet sitesinde ilan edilir." şeklinde değiştirildiği gözönüne alındığında, bu isteme yönelik olarak davanın konusuz kaldığı, düzenlemenin iptaline ilişkin bu istem hakkında karar verilmesine yer bulunmadığı gerekçesiyle,
Dava konusu Yönetmeliğin 15/B maddesinin iptali istemi yönünden karar verilmesine yer olmadığına, diğer kısımlar yönünden davanın reddine, 286,40-TL yargılama giderinin davadaki haklılık oranına göre yarısı olan 143,20-TL'lik kısmı ile Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre 2.475,00-TL vekalet ücretinin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine, yargılama giderlerinden kalan 143,20-TL'nin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmiştir.
Anılan kararın taraflarca temyiz edilmesi sonucunda; Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 30/06/2021 tarih ve E:2020/1710, K:2021/1360 sayılı kararıyla; kararın davanın reddine ilişkin kısımlarının onanmasına, karar verilmesine yer olmadığına ilişkin kısmı ile bu kısma bağlı olarak davalı idare aleyhine hükmedilen yargılama giderleri ve vekalet ücreti yönünden bozulmasına karar verilmiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE:
İLGİLİ MEVZUAT:
Anayasa'nın 124. maddesinin davanın açıldığı tarihte yürürlükte bulunan halinde Başbakanlık, Bakanlıklar ve kamu tüzel kişilerine kendi görev alanlarını ilgilendiren konularda yönetmelik çıkarma yetkisi verilmiştir. İdareler bu yetki çerçevesinde yönetmelik çıkarabilecekleri gibi, kamu hizmetinin daha etkin ve verimli yürütülmesi amacıyla yönetmeliklerde değişiklikler de yapabilirler. Yönetmeliklerin "Anayasa, Yasa ve hukukun genel ilkelerine aykırı hükümler içermemesi" ve "öngörülen şekil şartına uyularak çıkarılması" dışında, söz konusu düzenleme yetkisinin kullanılmasına kamu hukuku yönünden herhangi bir engel bulunmadığı açıktır.
Bir hiyerarşik normlar sistemi olan hukuk düzeninde alt düzeydeki normların, yürürlüklerini üst düzeydeki normlardan aldığı kuşkusuzdur. Normlar hiyerarşisinin en üstünde evrensel hukuk ilkeleri ve Anayasa bulunmakta ve daha sonra gelen kanunlar yürürlüğünü Anayasa'dan, yönetmelikler ise yürürlüğünü kanunlardan almaktadır. Dolayısıyla; bir normun, kendisinden daha üst konumda bulunan ve dayanağını oluşturan bir norma aykırı veya bunu değiştirici nitelikte bir hüküm getirmesi mümkün bulunmamaktadır.
15/03/1999 tarih ve 99/12647 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmeliğin "Sınav şartı" başlıklı 8. maddesinde; "Şube müdürü, müdür ve bunlarla aynı düzeydeki görevlere görevde yükselme suretiyle atanacakların yazılı ve sözlü sınavda; diğer görevlere görevde yükselme suretiyle atanacak personelin ise yazılı sınavda başarılı olmaları gerekir." kuralına; "Başarı sıralaması" başlıklı 12/B maddesinde, Görevde yükselme suretiyle ilan edilen boş kadro veya pozisyon sayısı kadar atama yapılmasında başarı puanı esas alınır. Başarı puanı, şube müdürü, müdür ve bunlarla aynı düzeydeki diğer kadrolara atanacaklar için sözlü sınav; diğer kadro ve pozisyonlara atanacaklar için yazılı sınav puanı esas alınmak suretiyle tespit edilir ve kurumların resmi internet sitesinde ilan edilir.
Görevde yükselme sınavında başarılı olmalarına rağmen, ilan edilen kadro veya pozisyon sayısı nedeniyle ataması yapılamayacak personelden en fazla asıl aday sayısı kadar personel, kurumlarca ihtiyaç duyulması halinde başarı sıralaması listesinde yedek olarak belirlenebilir." kuralına yer verilmiştir.
Aynı Yönetmeliğin Geçici 8. maddesi ile kurumlara kendi görevde yükselme yönetmeliklerini çıkarma konusunda yetki verilmiş ve düzenleme yapılacak konuların çerçevesi de belirlenmiştir.
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu, 2992 sayılı Adalet Bakanlığının Teşkilatı ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulü Hakkında Kanun, 5235 sayılı Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri, Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş ve Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun hükümleri ile 2802 sayılı Hakimler ve Savcılar Kanunu'nun 114'üncü maddesine dayanılarak, liyakat ve kariyer ilkeleri çerçevesinde, hizmet gerekleri ve personel planlaması esas alınarak, Adalet Bakanlığı personelinin görevde yükselme ve unvan değişikliklerine ilişkin usul ve esaslarının belirlenmesi amacıyla hazırlanmış olan Adalet Bakanlığı Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği, 25/03/2004 günlü, 25413 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe konulmuştur.
Adalet Bakanlığı Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliğinin 4. maddesinin (ı) bendinde, görevde yükselme sınavı, bu Yönetmelik hükümlerine göre görevde yükselme suretiyle yapılacak atamalarda, görevin niteliğine göre yapılması gereken yazılı ve sözlü sınav ya da yalnızca yazılı sınav olarak tanımlanmış, "Görevde yükselme sınavına başvuru ve atanma şartları" başlıklı 8. maddesinin, A bendinin, 4 numaralı alt bendinde, şube müdürü, bilgi işlem müdürü, yazı işleri müdürü, idari işler müdürü ve bunlarla aynı düzeydeki görevlere görevde yükselme suretiyle atanacaklar için yazılı ve sözlü sınavda; diğer görevlere görevde yükselme suretiyle atanacak personel için ise yazılı sınavda başarılı olmak şartının aranacağı belirtilmiş; "Başarı sıralaması" başlıklı 15/B maddesinde, "Görevde yükselme suretiyle ilan edilen boş kadro veya pozisyon sayısı kadar atama yapılmasında başarı puanı esas alınır. Başarı puanı, şube müdürü, bilgi işlem müdürü, yazı işleri müdürü, idari işler müdürü ve bunlarla aynı düzeydeki kadrolara atanacaklar için yazılı ve sözlü sınav puanlarının aritmetik ortalaması; diğer kadrolara atanacaklar için yazılı sınav puanı esas alınmak suretiyle tespit edilir ve Bakanlığın resmi internet sitesinde ilan edilir.
Başarı puanlarının eşit olması hâlinde, sırasıyla;
a) Hizmet süresi fazla olanlara,
b) Daha üst öğrenimi bitirmiş olanlara,
c) Üst öğrenim mezuniyet notu yüksek olanlara,
öncelik verilmek suretiyle, en yüksek puandan başlamak üzere başarı sıralaması belirlenir." düzenlemesine yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Her ne kadar, davanın açıldığı tarihten sonra söz konusu maddelerde değişiklik olmuş ise de; davacı Sendikanın dava açmaktaki amacının yazılı sınavın dışında yapılacak olan ve objektif olmayacağı ileri sürülen sözlü sınavın kaldırılması olduğu ve sözlü sınav usulünün hala yürürlükte olduğu göz önünde bulundurulduğunda uyuşmazlığın esasına girilerek inceleme yapılmasına karar verilmiştir.
657 sayılı Yasa'nın "Temel İlkeler" başlıklı 3. maddesinde, "Sınıflandırma", "Kariyer" ve "Liyakat" ilkeleri bu Kanunun temel ilkeleri olarak belirlenmiş; kariyer ilkesi, Devlet memurlarına yaptıkları hizmetler için lüzumlu bilgilere ve yetişme şartlarına uygun şekilde, sınıfları içinde en yüksek derecelere kadar ilerleme imkanı sağlamak; liyakat ilkesi ise, Devlet kamu hizmetleri görevlerine girmeyi, sınıflar içinde ilerleme ve yükselmeyi, görevin sona erdirilmesini yeterlik sistemine dayandırmak ve bu sistemin eşit imkanlarla uygulanmasında Devlet memurlarını güvenliğe sahip kılmak olarak tanımlanmıştır.
657 sayılı Yasa, Devlet memurluğunu bir meslek olarak kabul etmekte ve bunlara, sınıfları içinde en yüksek derecelere kadar ilerleme imkanı sağlanmasını, sınıflar içinde ilerleme ve yükselme işlemlerinin yeterlik sistemine dayandırılmasını öngörmektedir. Yukarıda adı geçen Genel Yönetmeliğin 1. maddesinde, bu Yönetmeliğin amacının, liyakat ve kariyer ilkeleri çerçevesinde, hizmet gerekleri ve personel planlaması esas alınarak personelin görevde yükselme ve unvan değişikliklerine ilişkin usul ve esasları belirlemek olduğu belirtilmiştir. Bu iki ilkenin temelinde, objektif kurallar çerçevesinde işin ehline verilmesi ve hak etme düşüncesi yatmakta olup, kamu hizmetlerinin etkin ve verimli bir şekilde görülmesinin gereklerinden biri de hizmetin yetişmiş, ehil kamu görevlilerince yerine getirilmesidir.
Dava konusu Yönetmelikler ile sayılan kadrolara, görevde yükselme suretiyle atanacaklar için yazılı ve sözlü sınavda başarılı olma koşulunun getirildiği anlaşılmaktadır. Yönetmeliklerin genel sistematik yapısına bakıldığında, yazılı ve sözlü sınavların ikisinin birlikte başarılması, belirlenen görevlere atanabilmenin temel koşulu olarak belirlenmiştir.
Sözlü sınav, yazılı sınavı tamamlayıcı nitelikte, bilgi ve liyakatı ölçmek, adayın mesleğe uygun yeteneğe ve kültürel birikime sahip olup olmadığını belirlemek amacıyla yapılmaktadır. Bu çerçevede, sözlü sınavın temel amacı, yazılı sınav yapılmak suretiyle nesnel bir biçimde tespit edilenler arasından en başarılı adaydan başlayarak en uygun olanların seçilmesidir.
Bu itibarla, belirtilen unvanların yürüttükleri görevin önem ve özelliği dikkate alındığında, bu kadrolara atanacakların, mesleğin gerektirdiği bilginin ölçülmesi amacıyla yapılacak yazılı sınav yanında, mesleki ehliyete yönelik diğer özel niteliklere de sahip olup olmadıklarının tespiti açısından tamamlayıcı nitelik taşıyan sözlü sınava alınmalarında hizmet gereklerine, üst hukuk normlarına ve hukuka aykırılık bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. DAVANIN REDDİNE,
2. Ayrıntısı aşağıda gösterilen ve davacı tarafından yapılan toplam …-TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına, aşağıda gösterilen ve davalı idare tarafından yapılan …-TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalı idareye verilmesine,
3. Posta gideri avansından artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra istemi halinde taraflara iadesine,
4. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere, 29/11/2022 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.