T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2022/743
Karar No : 2023/7494
TEMYİZ EDENLER : 1- (DAVALI) … Birliği
VEKİLİ : Av. …
2- (DAVALI YANINDA MÜDAHİL) ...
VEKİLLERİ : Av. …, Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI) : … Bakanlığı
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin … gün ve E:…, K:… sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: …'ün Baro levhasına avukat olarak yazılmasına dair Ankara Barosu Yönetim Kurulu'nun … tarih ve … sayılı kararının uygun bulunmasına ilişkin Türkiye Barolar Birliği Yönetim Kurulu'nca verilen … tarih ve … sayılı kararın bir daha görüşülmek üzere geri gönderilmesine ilişkin Adalet Bakanlığı'nın … tarih ve … sayılı işlemine uyulmayarak ilk kararında ısrar edilmesine ilişkin Türkiye Barolar Birliği Yönetim Kurulu'nun … tarih ve …sayılı ısrar kararının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; 1136 sayılı Avukatlık Kanunu'nun 5. maddesiyle birinci fıkrasının (a) bendinde yazılı cezalardan birini gerektiren bir suçtan kovuşturma altında bulunması halinde avukatlığa alınması isteği hakkındaki kararın bu kovuşturmanın sonuna kadar bekletilmesi konusunda idareye takdir hakkı tanındığı, takdir hakkının yalnızca ceza davası açılması nedeniyle çalışma hakkını engeleyecek ve masumiyet karinesini ortadan kaldıracak biçimde yargılama sonucunda ceza alabileceği varsayımıyla ilgili aleyhine kullanılması gerekmeyeceği, uyuşmazlıkta ilgiliye isnat edilen suçların niteliği de değerlendirilerek avukatlık mesleğine kabul edilmesine ilişkin işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Müdahil … hakkında, … Ağır Ceza Mahkemesinde yargılanması sonucu 2 yıl 7 ay 7 gün hapis cezası ile cezalandırılmasına ilişkin mahkumiyet kararı ile … Ağır Ceza Mahkemesinde yargılanması sonucunda 6 yıl 3 ay hapis cezasına ilişkin mahkumiyet kararının değerlendirilmesi karşısında, müdahil hakkında verilen mahkumiyet kararlarının 1136 sayılı Kanunun 5. Maddesinin 1-(a) bendinde öngörülen kasten işlenen bir suçtan iki yıldan fazla süreyle hapis cezası ile cezalandırılması kapsamında olduğu, ayrıca mahkumiyet kararlarının istinaf aşamasında bulunması nedeniyle de 1136 sayılı Kanunun 5. maddesinin 3. fıkrasına göre 5/1-a maddesindeki suçlardan kovuşturma altında bulunması halinde kovuşturma sonuna kadar bekletilmesine karar verileceği yönünde idareye takdir yetkisi tanınmakla birlikte, bu takdir yetkisinin kullanımının kamu yararı ve hizmet gerekleriyle sınırlı olduğu, bu durumda müdahil …'e isnat edilen fiilin niteliği baro levhasına yazılması akabinde yürütülecek hizmetin önem ve özelliği de dikkate alındığında adı geçen hakkında verilen mahkeme kararlarının kesinleşmesine, bir başka deyişle ceza kovuşturmasının sonucuna kadar beklemesi gerektiği kuşkusuz olduğundan …'ün bu aşamada baro levhasına avukat olarak yazılmasına ilişkin ısrar kararının hukuka uygun olmadığı sonuç ve kanaatine varıldığından davanın reddi yolunda verilen mahkeme kararında hukuki isabet bulunmadığı gerekçesiyle kararın kaldırılarak işlemin iptaline karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI :
1-Davalı … Birliği tarafından, kararların kesinleşmediği, masumiyet karinesinin ihlal edildiği, bu konuda takdir haklarının olduğu, kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
2- Müdahil… tarafından, mahkeme kararında gerekçe gösterilen mahkumiyetlerin Kanun'un 5/1-a maddesi kapsamında olmayan suçlardan kaynaklandığı, zaten mahkumiyet kararlarının bozulduğu, sonrasında birinin beraat ile sonuçlandığı, iptal kararının bozulmasını ve Avukatlık Kanunu 5/3. maddesinin iptali için Anayasa Mahkemesine başvurulmasını talep etmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından, kararın hukuka uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 17. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca davalı yanında müdahilin duruşma istemi yerinde görülmeyerek ve dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
Anayasaya aykırılık iddiası ciddi görülmemiştir.
MADDİ OLAY :
…’ün Baro levhasına avukat olarak yazılmasına dair Ankara Barosu Yönetim Kurulu’nun … tarih ve … sayılı kararının uygun bulunmasına ilişkin Türkiye Barolar Birliği Yönetim Kurulu’nca verilen … tarih ve … sayılı kararının adı geçenin Silahlı Terör Örgütüne üye olmak ve terör örgütü propagandası yapmak suçlarından … Cumhuriyet Başsavcılığının … sayılı dosyasında ceza soruşturmasının yürütüldüğü, "Görevi yaptırmamak için direnme ile toplantı ve yürüyüşlere silahla katılmak" suçlarından … Asliye Ceza Mahkemesinin E:… sayılı ceza davasının derdest olduğu, "silahlı terör örgütüne üye olmak, inanç, düşünce ve kanaat hürriyetinin kullanılmasını engelleme ve öğrencilerin toplu olarak bulundukları binalara girilmesine ve orada kalınmasına engel olmak" suçlarından … Ağır Ceza Mahkemesinin E:… sayısında kayıtlı ceza davasının derdest olduğu "silahlı terör örgütüne üye olmak ve öğrencilerin toplu olarak bulundukları binalara girilmesine ve orada kalınmasına engel olmak suçlarından … Ağır Ceza Mahkemesinin E:… sayısında kayıtlı davanın istinaf aşamasında olduğundan bahisle avukatlığa alınma isteği hakkında kararın kovuşturmaların sonuna kadar bekletilmesi gerektiğinden bir daha görüşülmek için geri gönderilmesine dair Adalet Bakanlığının … tarih ve … sayılı işlemine uyulmayarak ilk kararında ısrar edilmesine ilişkin Türkiye Barolar Birliği Yönetim Kurulunun … tarih ve … sayılı ısrar kararının iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
1136 sayılı Avukatlık Kanunu'nun 5. maddesinin (a) bendinde, "Türk Ceza Kanunu'nun 53. maddesinde belirtilen süreler geçmiş olsa bile; kasten işlenen bir suçtan dolayı iki yıldan fazla süreyle hapis cezasına ya da Devletin güvenliğine karşı suçlar, Anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlar, zimmet, irtikâp, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma, hileli iflas, ihaleye fesat karıştırma, edimin ifasına fesat karıştırma, suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama veya kaçakçılık suçlarından mahkum olmak" avukatlığa kabule engel haller arasında sayılmış; anılan maddenin 3. fıkrasında ise "Birinci fıkranın (a) bendinde yazılı cezalardan birini gerektiren bir suçtan kovuşturma altında bulunması halinde, avukatlığa alınma isteği hakkında kararın bu kovuşturmanın sonuna kadar bekletilmesine karar verilebileceği " kuralına yer verilmiştir. 24/11/2021 tarihli ve 7343 sayılı Kanun'un 25. maddesiyle bu fıkrada yer alan “kovuşturma altında bulunması” ibaresi “dolayı hakkında kamu davası açılmış olması” şeklinde değiştirilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Uyap kayıtlarının incelenmesinden; …'ün "silahlı terör örgütüne üye olma ve eğitim ve öğretim hakkının engellenmesi" suçlarından … Ağır Ceza Mahkemesinde yargılanması sonucu Mahkemenin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla, "silahlı terör örgütüne üye olma" suçundan beraatine, "eğitim ve öğretim hakkının engellenmesi" suçundan 2 yıl 7 ay 7 gün hapis cezası ile cezalandırılmasına karar verildiği, Silahlı Terör Örgütüne Üye Olma suçu yönünden mahkeme kararının istinaf edilmeden 19/07/2019 tarihinde kesinleştiği, diğer suç yönünden istinaf aşamasında yargılamanın beraatle sonuçlandığı; adı geçenin "silahlı terör örgütüne üye olma, öğrencilerin toplu olarak bulundukları binalara girilmesine veya orada kalınmasına engel olma, inanç düşünce ve kanaat hürriyetinin kullanılmasını engelleme" suçlarından … Ağır Ceza Mahkemesinde yargılanması sonucunda mahkemenin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla "silahlı terör örgütüne üye olma ve inanç, düşünce ve kanaat hürriyetinin kullanılmasını engelleme" suçlarından beraatine, "Eğitim ve Öğretim Engelleme" suçundan 6 yıl 3 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına karar verildiği, Silahlı Terör Örgütüne Üye Olma ve İnanç Düşünce ve Kanaat Hürriyetinin Kulllanılmasını Engelleme suçlarından beraat kararının 15/10/2020 tarihinde itiraz edilmeden kesinleştiği, 1136 sayılı Kanun'un 5/1-a maddesi kapsamında olmayan diğer suçun ise istinaf aşamasında eksik inceleme nedeniyle bozulduğu; yine anılan Kanun'un 5/1-a maddesi kapsamında olmayan "Görevi Yaptırmamak için direnme ile toplantı ve yürüyüşlere silahla katılmak" suçundan … Asliye Ceza Mahkemesinin E:… sayısında kayıtlı ceza davasının beraat kararı ile sonuçlandığı belirlenmiştir. Müdahil hakkında ilgili Kanunun 5/1-a maddesi kapsamında yapılan yargılamaların beraatle sonuçlanması ve kasten işlenen bir suçtan iki yıldan fazla süreyle hapis cezası ile cezalandırılmasına ilişkin kararların bozulması ve birinin yine beraatle neticelenmesi karşısında müdahilin baro levhasına yazılmasına engel bir durumu olmadığı sonucuna varılmıştır.
Bu itibarla, davanın reddi yönündeki … İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin kabulü ile kararın kaldırılarak işlemin iptaline ilişkin temyize konu Bölge Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan temyiz istemlerinin kabulüne,
2. … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin … gün ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Kullanılmayan …-TL yürütmeyi durdurma harcının istemi halinde davalı yanında müdahile iadesine,
4. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine,
5. Kesin olarak 20/12/2023 tarihinde oybirliği ile karar verildi.