T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2022/7666
Karar No : 2023/8155
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ...
KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Üniversitesi
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı tarafından, Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyoloji Ana Bilim Dalı Tezli Yüksek Lisans programındaki öğrenci kaydının silinmesine ilişkin tesis edilen ... tarih ve ... sayılı Sosyal Bilimler Enstitüsü Yönetim Kurulu kararının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; ... Ağır Ceza Mahkemesi'nin ... gün ve E:..., K:... sayılı kararıyla, davacının, Silahlı Terör Örgütüne Üye Olma suçundan 7 yıl 6 ay hapis cezasıyla mahkumiyetine hükmedildiği ve bu hükmün 09/12/2019 tarihinde kesinleştiği, davacı tarafından, İzmir 2 Nolu T Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumu'nda hükümlü olarak cezasının infazı devam eder iken davalı idare nezdindeki Sosyal Bilimler Enstitüsü Müdürlüğü'ne verilen 16/09/2020 tarihli dilekçeyle, Sosyoloji Ana Bilim Dalı Yüksek Lisans Programı sınavına başvuruda bulunulduğu, 23/09/2020 ve 25/09/2020 tarihlerinde gerçekleştirilen sınavlarda başarılı olması üzerine 02/10/2020 tarihinde kesin kaydının yapıldığı, kesin kayıttan sonra davalı idarece yazılan yazıya cevaben İzmir Cumhuriyet Başsavcılığı'nca gönderilen ... tarih ve ... sayılı yazıda, davacının FETÖ/PYD silahlı terör örgütü üyeliğinden 7 yıl 6 ay hapis cezasına hükmedildiği ve hükmün de 09.12.2019 tarihinde kesinlesmiş olduğu bilgisi üzerine, Yükseköğretim Kurumları Öğrenci Disiplin Yönetmeliği'nin 9.maddesinin 1.fıkrasının (a) bendi uyarınca yükseköğretim kurumundan çıkarılması yönünde tesis edilen işlem üzerine bakılan davanın açıldığı, olayda; davacının kesin kaydının yapıldığı 02/10/2020 tarihinden önce 09/12/2019 tarihinde, Silahlı Terör Örgütüne Üye Olma suçundan kesinleşmiş 7 yıl 6 ay hapis cezasıyla mahkumiyetinin bulunduğu, dava konusu işlemin ise anılan kesinleşmiş mahkumiyetin kesin kayıt tarihinden sonra davalı idarece öğrenilmesi üzerine tesis edildiği, her ne kadar davacı tarafından hakkında disiplin soruşturması açılmadığı ve savunması alınmadığından dava konusu işlemin hukuka aykırı olduğu iddia edilmiş ise de, davacının Silahlı Terör Örgütüne Üye Olma suçunun kesinleşmiş Mahkeme kararıyla sabit olduğu hususları göz önünde bulundurulduğunda disiplin soruşturması yapılmasına yer olmadığı, bu durumda; davalı idarece davacının kesin kayıt tarihinden sonra öğrenilen kesinleşmiş mahkumiyeti sebebiyle öğrencilik kaydının silinmesi yönünde tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu, ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, hiçbir soruşturma açılmadan, ifade dahi almadan doğrudan kaydının silindiği, işlemin hukuka aykırı olduğu, temyiz isteminin kabulü gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, davacının terör örgütü üyeliğinden hapis cezasına çarptırıldığı ve hükmün de kesinlesmiş olduğu, işlemin usul ve yasaya uygun olduğu, istemin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile isteme konu Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 335. maddesi uyarınca mahkemece verilen "Adli Yardım Kabul" kararı dava sonuna kadar hüküm ifade ettiğinden, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Dava, davacının Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyoloji Ana Bilim Dalı Tezli Yüksek Lisans programındaki öğrenci kaydının, Yükseköğretim Kurumları Öğrenci Disiplin Yönetmeliğinin 9/1-a maddesi uyarınca silinmesine ilişkin işlemin iptali istemiyle açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
Anayasanın 42.maddesinde, "kimsenin eğitim ve öğrenim hakkından yoksun bırakılamayacağı, öğrenim hakkının kapsamının kanunla tesbit edilip düzenleneceği", 124.maddesinde ise, "Başbakanlık, bakanlıklar ve kamu tüzel kişilerinin, kendi görev alanlarını ilgilendiren kanunların ve tüzüklerin uygulamasını sağlamak üzere ve bunlara aykırı olmamak şartıyla yönetmelikler çıkarılabileceği" hükmü yer almıştır.
2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 5. maddesinde, yükseköğretimin, hangi ana ilkeler doğrultusunda planlanıp programlanacağı düzenlenmiş; aynı maddenin (e) bendinde; yükseköğretimde imkan ve fırsat eşitliğini sağlayacak önlemlerin alınacağı hüküm altına alınmıştır.
Öte yandan, anılan Kanunun "Yükseköğretime giriş ve yerleştirme" başlıklı 45. maddesinde, yükseköğretime giriş ve yerleştirme işlemlerinin nasıl yapılacağı düzenlenmiş; (a) bendinde de; "Yükseköğretim kurumlarına giriş ve yerleştirme işlemleri imkân ve fırsat eşitliğini sağlayacak tedbirleri almak kaydıyla, Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenen usul ve esaslara göre yapılır." hükmüne yer verilmiştir.
Aynı Kanunun -işlem tarihi itibariyle yürürlükte olan- 54/a maddesinde de, Yükseköğretim kurumları içinde veya dışında yükseköğretim öğrenciliği sıfatına, onur ve şerefine aykırı harekette bulunan, öğrenme ve öğretme hürriyetini, doğrudan doğruya veya dolaylı olarak kısıtlayan, kurumların sükün, huzur ve çalışma düzenini bozan, boykot, işgal ve engelleme gibi eylemlere katılan, bunları teşvik ve tahrik eden, yükseköğretim mensuplarının şeref ve haysiyetine veya şahıslarına tecavüz eden veya saygı dışı davranışlarda bulunan ve anarşik veya ideolojik olaylara katılan veya bu olayları tahrik ve teşvik eden öğrencilere; eylem başka bir suçu oluştursa bile ayrıca uyarma, kınama, bir haftadan bir aya kadar veya bir veya iki yarıyıl için kurumdan uzaklaştırma veya yükseköğretim kurumundan çıkarma cezaları verileceği düzenlemesine yer verilmiş, aynı Kanunun 65.maddesinde ise "öğretim elemanları, memur ve diğer personel ile öğrencilerin disiplin işlemleri ile ilgili hususların Yükseköğretim Kurulu tarafından çıkarılacak yönetmelikle düzenleneceği" hüküm altına alınmıştır.
2547 sayılı Kanun kapsamında çıkarılan 18.08.2012 tarihli ve 28388 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Yükseköğretim Kurumları Öğrenci Disiplin Yönetmeliği'nin "Yükseköğretim kurumundan çıkarma cezasını gerektiren disiplin suçları" başlıklı 9. maddesinde "Mahkeme kararıyla kesinleşmiş olmak kaydıyla, suç işlemek amacıyla örgüt kurmak, böyle bir örgütü yönetmek veya bu amaçla kurulan örgüte üye olmak, üye olmamakla birlikte örgüt adına faaliyette bulunmak veya yardım etmek" yükseköğretim kurumundan çıkarılmayı gerektiren eylemler arasında sayılmıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Mevzuat hükümleri ile koruma altına alınan eğitim ve öğretim hakkının kapsamının sınırlarının kanunla belirlenebileceğinin Anayasanın amir hükmü ile açıkça belirtildiği, ayrıca 2547 sayılı Kanunda yükseköğretim kurumlarınca giriş ve yerleştirme işlemlerinin imkan ve fırsat eşitliğini sağlayacak tedbirleri almak kaydıyla yürütüleceğinin hüküm altına alındığı açıktır.
Yukarıda yer verilen 2547 sayılı Yasanın 54/a maddesi irdelendiğinde disiplin cezası verilecek öğrencilerin, yükseköğretim kurumları içinde veya dışında yükseköğretim öğrenciliği sıfatına, onur ve şerefine aykırı harekette bulunan, öğrenme ve öğretme hürriyetini, doğrudan doğruya veya dolaylı olarak kısıtlayan, kurumların sükün, huzur ve çalışma düzenini bozan, boykot, işgal ve engelleme gibi eylemlere katılan, bunları teşvik ve tahrik eden, yükseköğretim mensuplarının şeref ve haysiyetine veya şahıslarına tecavüz eden veya saygı dışı davranışlarda bulunan ve anarşik veya ideolojik olaylara katılan veya bu olayları tahrik ve teşvik eden öğrenciler olarak belirtildiği görülmekte olup, yükseköğretim kurumu öğrencisinin öğrenci kaydı yapılmadan ve henüz öğrencilik sıfatı kazanılmadan önceki döneme ilişkin eylemleri ile bu eylemlerle alakalı olarak kesinleşen mahkumiyet kararlarına yönelik herhangi bir disiplin cezasının kanunda öngörülmediği açıktır.
Dava dosyasının incelenmesinden, davacının Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyoloji Ana Bilim Dalı Tezli Yüksek Lisans programında öğrenci olduğu, davacı hakkında FETÖ/PDY Silahlı Terör Örgütüne Üye Olma suçundan ... Ağır Ceza Mahkemesi'nin ... gün ve E:..., K:... sayılı kararıyla 7 yıl 6 ay hapis cezasıyla mahkumiyetine hükmedildiği ve bu hükmün 09/12/2019 tarihinde kesinleştiği, davacının okula kayıt tarihinin ise 02.10.2020 olduğu, dolayısıyla davacının okula kayıt yaptırmadan ve henüz öğrenci olmadığı bir dönemde işlediği fiilden dolayı Yükseköğretim Kurumları Öğrenci Disiplin Yönetmeliği uyarınca disiplin cezası ile cezalandırıldığı anlaşılmaktadır.
Bu durumda; 2547 sayılı Kanunun 54. maddesinin ve bu madde uyarınca hazırlanan Yükseköğretim Kurumları Öğrenci Disiplin Yönetmeliği'nin, kişinin yükseköğretim kurumunda öğrenci olduğu döneme ilişkin olarak düzenlendiği anlaşıldığından, davacının henüz öğrenci olmadığı bir dönemde işlediği fiiller sebebiyle verilen ve sonrasında kesinleşen mahkumiyet kararı esas alınmak suretiyle tesis edilen işlemde bu yönüyle hukuka uygunluk görülmemiştir.
Bu itibarla, davanın reddi yönündeki ... İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan temyiz isteminin kabulüne,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:... , K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine,
4. Kesin olarak 29/12/2023 tarihinde oybirliği ile karar verildi.