Danıştay 8. Daire Başkanlığı 2022/7855 E. , 2024/1102 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2022/7855
Karar No : 2024/1102
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI) : … Servisi A.Ş.
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin .. gün ve E:.., K:… sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı’ndan alınan yurtiçi kargo işletmeciliği yetki belgesine istinaden Karayolu Taşıma Kanunu kapsamında kargo taşımacılığı yapan davacı şirket tarafından, İl içinde … Mahallesi … Sokak ve … Mahallesi … Caddesi üzerinde faaliyet gösteren kargo şirketlerinin şehir dışında aktarma noktası ve yükleme noktası bulundurmaları, bu noktalara taşınması için kendilerine 3 ay süre verilmesi, işletmelerin şehir içinde kalan işyerlerini açık bulundurmak istemeleri halinde sadece şube olarak faaliyet göstermeleri şeklinde alınan Kırklareli Belediyesi … tarih ve … no.lu Meclis Kararının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesince verilen .. tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; dava konusu işlemde Kırklareli İli, … Mahallesi … Sokak ve … Mahallesi … Caddesi üzerinde faaliyet gösteren kargo şirketlerinin trafik güvenliğini tehlikeye soktuğu, yaya geçişini engellediği, vatandaşların ikamet ettikleri binaya girerken sorun yaşadıkları, … Mahallesi … Sokağın araç yoğunluğundan zarar görmesinin muhtemel olduğu ve 02/10/2019 tarihinde gereği olarak ilgili kurumlara tebliğ edilen 02/09/2019 tarihli Bağlıca Deresi İnceleme Komisyonu Raporu'nda yer alan hususlar gerekçe olarak gösterilmişse de, davalı idare tarafından trafiğin tehlikeye girdiğine, vatandaşların evlerine girerken sorun yaşadıklarına dair somut tespitlerde bulunulmadığı, şehir dışına çıkarılmalarına ilişkin ibarenin de yeterince açık olmadığı ve çok geniş kapsamlı olduğu, söz konusu firmaların nerede faaliyet göstereceklerine ilişkin bir belirlemenin yapılmadığı, öncelikle davalı idare tarafından kargo şirketlerinin faaliyetlerine devam edeceği yerin veya bölgenin belirlenmesi, bundan sonra şehir dışına taşınmalarına ilişkin işlem tesis edilmesi gerekirken bu usul izlenilmeden dava konusu işlemin tesis edildiği, davalı idarece, davacı şirket gibi diğer kargo şirketlerine ait işyerlerinin, şehir içi trafiğini olumsuz etkilediğine dair somut tespitler yapılmadan ve kargo şirketlerine ait işyerlerinin, şehir dışında faaliyette bulunulacağı yerler belirlenmeden, söz konusu şirketlerin, trafik güvenliğini tehlikeye soktuğu, yaya geçişini engellediği, vatandaşların ikamet ettikleri binaya girerken sorun yaşadıkları, … Mahallesi … Sokağın araç yoğunluğundan zarar görmesinin muhtemel olduğundan bahisle üç ay içerisinde şehir dışına taşınmalarına ilişkin tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılarak dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, dava konusu yer hakkında birçok rapor olduğu, bu raporlarda, trafiğin aksadığı ve bahsi geçen yerin dereüstü olması sebebiyle çökmeler yaşanabileceği, keşif ve bilirkişi incelemesi yapılması gerektiği, dava konusu işlemin tesis edilme nedeninin, bahsi geçen yerin dereüstü olması nedeniyle çökebileceği ve yine çok merkezi olduğu için trafiği aşırı sıkıştırabileceği, Mahkemece durumun aleyhe gibi değerlendirilmesinin hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı’ndan alınan yurtiçi kargo işletmeciliği yetki belgesine istinaden Karayolu Taşıma Kanunu kapsamında kargo taşımacılığı yapan davacı şirket tarafından, 25/11/2020 tarihinde tebliğ edilen ve içeriğinde … Mahallesi … Sokak ve … Mahallesi …. Caddesi üzerinde faaliyet gösteren kargo şirketlerinin trafik güvenliğini tehlikeye soktuğu, yaya geçişini engellediği, vatandaşların ikamet ettikleri binalara girerken sorun yaşadıkları, …. Mahallesi … Sokağın araç yoğunluğundan zarar görmesinin muhtemel olduğu, 5393 sayılı Belediye Kanunu 38(o) bendinde “Belde halkının huzur, esenlik, sağlık ve mutluluğu için gereken önlemler alınır” hükmü bulunduğu ve Kırklareli Valiliği İl Emniyet Müdürlüğünün … tarihli … sayılı Bağlıca Deresi İnceleme Komisyonu Raporu konulu yazısında … Sokak ile Ambarlar Sokak arası … Sokak olarak güzergahının merkez istikameti sağ cephesinde üzeri beton tabliyeler ile kaplı alanın taşıt parkı olarak kullanıldığı, ayrıca bu cephede bulunan zemin katlı işyerleri olan binaların taşıt ve yaya girişlerinin dere yatağı tarafından yapıldığı tespit edilmiş, alınması gereken önlemlerde 50 cm kalınlığındaki betonarme tabliyelerin bulunduğu yerlerden sadece hafif tonajlı (binek araç vs) geçişine müsaade edilmeli, 20 cm kalınlığındaki betonarme tabiye üstlerinin motorlu taşıt geçişine ivedilikle kapatılması gerektiği kanaatine varılmıştır” ibaresi bulunduğundan bahse konu kargo şirketlerinin şehir dışında aktarma noktası ve yükleme noktası bulundurmaları, bu noktalara taşınması için kendilerine 3 ay süre verilmesi işletmelerin şehir içinde kalan işyerlerini açık bulundurmak istemeleri halinde sadece şube olarak faaliyet göstermeleri" şeklinde alınan … tarih ve … sayılı Kırklareli Belediyesi Meclis Kararı üzerine bakılan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
5393 sayılı Belediye Kanunu’nun “Belediyenin yetkileri ve imtiyazları” başlıklı 15’inci maddesinin (p) bendinde; “Kara, deniz, su ve demiryolu üzerinde işletilen her türlü servis ve toplu taşıma araçları ile taksi sayılarını, bilet ücret ve tarifelerini, zaman ve güzergâhlarını belirlemek; durak yerleri ile karayolu, yol, cadde, sokak, meydan ve benzeri yerler üzerinde araç park yerlerini tespit etmek ve işletmek, işlettirmek veya kiraya vermek; kanunların belediyelere verdiği trafik düzenlemesinin gerektirdiği bütün işleri yürütmek.” hükmü, (o) bendinde; “Gayrisıhhî işyerlerini, eğlence yerlerini, halk sağlığına ve çevreye etkisi olan diğer işyerlerini kentin belirli yerlerinde toplamak; hafriyat toprağı ve moloz döküm alanlarını; sıvılaştırılmış petrol gazı (LPG) depolama sahalarını; inşaat malzemeleri, odun, kömür ve hurda depolama alanları ve satış yerlerini belirlemek; bu alan ve yerler ile taşımalarda çevre kirliliği oluşmaması için gereken tedbirleri almak.” hükmü yer almaktadır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
5393 sayılı Belediye Kanunu uyarınca çevreye etkisi olan işyerlerini kentin belirli yerlerinde toplamak hususunda belediyelere yetki verildiği, dava dosyasında yer alan bilgi ve belgelerden, kaldırımların işgal edildiği, kargo şirketlerince paketlerin bina girişlerine konulduğu, engelli vatandaşların yollarının kapatıldığı yönünde vatandaşlardan gelen şikayetler bulunduğu, Kırklareli Valiliği İl Emniyet Müdürlüğünün … tarihli … sayılı Bağlıca Deresi İnceleme Komisyonu Raporu konulu yazısında, … Sokak ile … Sokak arası … Sokak olarak güzergahının merkez istikameti sağ cephesinde üzeri beton tabliyeler ile kaplı alanın taşıt parkı olarak kullanıldığı, ayrıca bu cephede bulunan zemin katlı işyerleri olan binaların taşıt ve yaya girişlerinin dere yatağı tarafından yapıldığı tespit edildiği, alınması gereken önlemlerde 50 cm kalınlığındaki betonarme tabliyelerin bulunduğu yerlerden sadece hafif tonajlı (binek araç vs) geçişine müsaade edileceği, 20 cm kalınlığındaki betonarme tabiye üstlerinin motorlu taşıt geçişine ivedilikle kapatılması gerektiği ibaresi bulunması üzerine konunun 08/10/2020 tarihli İmar ve Çeşitli İşler Komisyonunca görüşülerek bahse konu kargo şirketlerinin şehir dışında aktarma noktası ve yükleme noktası bulundurmaları, bu noktalara taşınması için kendilerine 3 ay süre verilmesi, işletmelerin şehir içinde kalan işyerlerini açık bulundurmak istemeleri halinde sadece şube olarak faaliyet göstermeleri şeklinde karar alındığı görülmektedir.
Bu durumda, kargo şirketlerinin mahalle içinde bulunmalarının çevre sakinlerinin can ve mal güveniliğini tehlikeye sokabileceği ve trafiği engeller şekilde park sebebiyle trafik güvenliğini tehlikeye atabileceğinden davalı idarece tüm bu olumsuzlukların giderilmesi amacıyla mevzuatla verilen yetkilerini kullanılarak tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık görülmemiştir.
Bu itibarla, dava konusu işlemin iptali yönündeki … İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan temyiz isteminin kabulüne,
2. … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin .. gün ve E:.., K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine,
4. Kesin olarak 05/03/2024 tarihinde oybirliği ile karar verildi.