Danıştay 6. Daire Başkanlığı 2022/7902 E. , 2022/9287 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2022/7902
Karar No : 2022/9287
TEMYİZ EDENLER : 1- (DAVACI) … Derneği
2- MÜDAHİL (DAVACI YANINDA)
… Büyükşehir Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. …
3- MÜDAHİL (DAVACI YANINDA)
… Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF : (DAVALI) … Valiliği
VEKİLİ : Av. …
MÜDAHİL (DAVALI YANINDA) : …Termik Enerji Üretim A.Ş.
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:.., K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Muğla ili, Yatağan ilçesi, … Mahallesi sınırları içerisinde mücavir alan No:100-101 Yatağan - Milas Karayolunun 8. kilometresinde ... Termik Enerji Üretim A.Ş. tarafından işletilen İR....(S:...) 14.100,47 ha'lık IV. grup maden sahasındaki yer altı ocağı madenciliği faaliyetleri için 25/12/2014 tarih ve 29186 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliği'nin geçici 2. maddesi uyarınca tesis edilen Muğla Valiliği Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğünün … tarih ve … sayılı "ÇED Kapsam Dışı" kararının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Temyize konu kararda; …Termik Enerji Üretim A.Ş. uhdesinde bulunan İR….(S:…) ruhsat numaralı 14.100,47 ha'lık IV. grup maden sahasında, 1987 yılından bu yana üretim yapıldığı anlaşıldığından, Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliği'nin "Kapsam dışı projeler" başlıklı geçici 2. maddesinde yer alan düzenlemede belirtilen "07/02/1993 tarihinden önce üretime ve/veya işletmeye başlanılmış olma" şartının sağlandığı, bu nedenle, davalı idare tarafından dava dışı Yatağan Termik Enerji Üretim Anonim Şirketine anılan ruhsat sahası kapsamında verilen "ÇED kapsam dışı" kararında hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI : Davacı ve davacı yanında müdahil idareler tarafından; dava konusu işlemin usul ve yasaya aykırı olduğu, temyize konu İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ …'NIN DÜŞÜNCESİ : Davacının temyiz isteminin süre aşımı nedeniyle reddine, davacı yanında müdahil idarelerin temyiz istemlerinin ise incelenmeksizin reddine karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İLGİLİ MAVZUAT :
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "İvedi yargılama usulü" başlıklı 20/A maddesinin 2. fıkrasının (g) bendinde, temyiz süresinin on beş gün olduğu; (h) bendinde, Kanun'un 48. maddesinin bu maddeye aykırı olmayan hükümlerinin kıyasen uygulanacağı düzenlenmiş; aynı Kanun'un 48/7. maddesinde, temyiz dilekçesi verilirken gerekli harç ve giderlerin ödenmemiş olduğu, dilekçenin 3. madde esaslarına göre düzenlenmediği ve temyizin kanuni süre geçtikten sonra yapıldığı hususlarının dosyanın gönderildiği Danıştayın ilgili dairesi ve kurulunca saptanması hallerinde de 2. ve 6. fıkralarda sözü edilen kararların, dosyanın gönderildiği Danıştayın ilgili dairesi ve kurulunca kesin olarak verileceği hükmü yer almıştır.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 31. maddesinin atıf yaptığı 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 66. maddesinde, "Üçüncü kişi, davayı kazanmasında hukuki yararı bulunan taraf yanında ve ona yardımcı olmak amacıyla, tahkikat sona erinceye kadar, fer'i müdahil olarak davada yer alabilir." hükmü yer almış; "Fer’î müdahilin durumu" başlıklı 68. maddesinde, müdahale talebinin kabulü halinde müdahilin, davayı ancak bulunduğu noktadan itibaren takip edebileceği; müdahilin, yanında katıldığı tarafın yararına olan iddia veya savunma vasıtalarını ileri sürebileceği; onun işlem ve açıklamalarına aykırı olmayan her türlü usul işlemlerini yapabileceği hükmüne yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Davacının temyiz istemi yönünden;
Dosyanın incelenmesinden; temyize konu … İdare Mahkemesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının, davacı dernek yetkilisine, dava dilekçesinde bildirilen adreste 05/10/2022 tarihinde usule uygun olarak tebliğ edildiği; bu karara karşı yukarıda belirtilen kanun hükümleri uyarınca en son 20/10/2022 Perşembe günü temyiz isteminde bulunulması gerekirken, 25/10/2022 tarihinde kayda giren dilekçe ile temyiz isteminde bulunulduğu anlaşıldığından, davacının temyiz isteminin süre aşımı nedeniyle incelenmesine yasal olanak bulunmamaktadır.
Davacı yanında müdahil idarelerin temyiz istemlerine gelince;
Yukarıda yer verilen müdahaleye ilişkin hükümlerin birlikte değerlendirilmesinden; müdahilin, davanın tarafından bağımsız istekte bulunamayacağı, yalnızca tarafın davadaki istemine yardımcı olacak kimi açıklamalar yapabileceği ve bu konularda hukuki yardımda bulunabileceği, davaya taraf olandan bağımsız olarak tek başına kanun yollarına başvuramayacağı sonucuna varılmaktadır.
Bu durumda; davacı tarafından süresi içinde temyiz isteminde bulunulmadığı hususu dikkate alındığında; davacı yanında müdahillerin, yanında katıldığı tarafla birlikte hareket etme koşulunun gerçekleşmemesi nedeniyle, temyiz istemlerinin incelenmesine hukuken olanak bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle,
1. Davacının TEMYİZ İSTEMİNİN SÜRE AŞIMI NEDENİYLE REDDİNE,
2.Davacı yanında müdahillerin TEMYİZ İSTEMLERİNİN İNCELENMEKSİZİN REDDİNE,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunanlar üzerinde bırakılmasına, kullanılmayan yürütmenin durdurulmasına ilişkin harçların, istemleri halinde davacı ve davacı yanında müdahillerden ... Büyükşehir Belediye Başkanlığına iadesine,
4. Dosyanın … İdare Mahkemesine gönderilmesine 08/11/2022 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.