T.C.
D A N I Ş T A Y
DOKUZUNCU DAİRE
Esas No : 2022/793
Karar No : 2022/4773
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : …
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVALI) : …Vergi Dairesi Başkanlığı-…
(…Vergi Dairesi Müdürlüğü)
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : …Bölge İdare Mahkemesi …Vergi Dava Dairesinin …tarih ve E:…, K:…sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Davacı adına, belgesiz akaryakıt alış-satışı yaptığından bahisle takdir komisyonu kararına istinaden 2011/Aralık dönemi için re'sen tarh edilen katma değer vergisi ile kesilen bir kat vergi ziyaı cezasının kaldırılması istemine ilişkindir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Danıştay Dokuzuncu Dairesince işin esasının incelenmesi gerektiği gerekçesiyle verilen bozma kararına uyan Bölge İdare Mahkemesince dosyanın yeniden incelenmesi suretiyle; davacı hakkında düzenlenen …tarih ve …sayılı vergi tekniği raporunun incelenmesinden, davacının 2010-2011 yıllarına ilişkin mükellefiyet kaydı açtırmadığı, 2009-2010 yılında Aydın ilinde faaliyet gösteren …Petrol Ürünleri Danışmanlık Nakliye San. Tic. Ltd. Şti'nde sigortalı olarak çalıştığı ve 2010 yılı sonunda emekli olduğu, Beylikdüzü Vergi Dairesi mükellefi …Petrol Ltd. Şti. hakkında düzenlenen 11/08/2015 tarih ve … sayılı vergi tekniği raporunda davacıya da yer verildiği, anılan raporda şirketin akaryakıt ticareti alanında faaliyet gösterdiği, şirket ortaklarının hesaplarına yatırılan paraların akaryakıt alımı ile ilgili avans niteliğinde paralar olduğu, para hareketlerinin kaynağının kayıt dışı akaryakıt ile ilgili olduğunun beyan edildiği, akaryakıt satışı karşılığında hesaba yatan paralar olduğu ve yapılan işlemlerin doğrudan mal alımı satımı ile ilgili olduğu, defter ve belgeleri ile Ba-Bs analizleri incelendiğinde akaryakıt satışına dair fatura, irsaliyeli fatura gibi yasal belgelerin düzenlenmemiş olduğu, elde edilmiş hasılat üzerinden kârlılığın %3 olarak tespit edildiği; davacı tarafından da …Petrol Ltd. Şti. ortaklarına 2010 yılında 1.720.700,00-TL, 2011 yılında 805.300,00-TL tutarında para gönderilmek suretiyle akaryakıt alımında bulunduğunun tespit edildiği, davacı tarafından akaryakıtın danışmanlık hizmetinde bulunduğunu bildirdiği …Petrol Ürünleri Danışmanlık Nakliye San. Tic. Ltd. Şti. için alınıp teslim edildiğinin bildirildiği, ancak satın alınan akaryakıtın şirket tarafından satın ve teslim alındığına dair somut bilgi belge bulunmadığının tespit edildiği, %3 kârla satılması halinde elde edilecek tutar üzerinden vergi matrahı hesaplandığının görüldüğü, yapılan tespitler üzerine takdir komisyonuna sevk edildiği ve takdir edilen matrah üzerinden cezalı tarhiyatın yapıldığı, olayda, takdir komisyonunca, davacının, beyanname vermediği, vergiye tabi işlemlerine ilişkin tasdikli defter ve belgesinin olmadığından matrahın re'sen takdir edildiği, tespitlerin banka hesaplarına dayandığı, yüksek miktar ve tutarlarda akaryakıt alışının yapılmasının kendi kişisel harcaması için olmasının hayatın olağan akışına aykırı olduğu, para tranferlerinin kendi adına oluşu ve aksinin ispatlanmamış oluşu, sektördeki kârlılık oranlarına uygun olarak matrah takdir edilerek ''vergiyi doğuran olayın gerçek mahiyeti esastır'' ilkesine uygun hareket edildiği, usulüne uygun takdir edilen katma değer vergisi matrahı esas alınarak konunun açıkça ortaya konulduğu, kendisi hakkındaki vergi tekniği raporunun 25/07/2016 tarihinde tebliğ edilmiş olması dolayısıyla savunma hakkının kısıtlandığından bahsedilemeyeceği, işlemlerin bilgisi dahilinde olduğu, takdirin açık gerekçelerinin olduğu göz önüne alındığında, takdir komisyonu kararına dayanılarak yapılan cezalı tarhiyatta hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Tarhiyatın dayanağına ilişkin bilgi ve belgelerin gösterildiği …tarih ve …sayılı vergi tekniği raporunun taraflarına tebliğ edilmediği, vergi tekniği raporunda para transferinin …Petrol Ürünleri Danışmanlık Nakliye San. Tic. Ltd. Şti. ile ilgili olduğunun belirtilmesine karşın bu husustaki beyanlara itibar edilmediği ve bu konuda gerekli araştırma yapılmadığı, bankadan para gönderme fiiline ilişkin somut bir tespit yapılmaksızın akaryakıt ticaretinden sorumlu tutulmasının hukuka aykırı olduğu iddialarıyla kararın bozulması istenilmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY:
Davacı adına, belgesiz akaryakıt alış-satışı yaptığından bahisle takdir komisyonu kararına istinaden 2011/Aralık dönemi için re'sen tarh edilen katma değer vergisi ile kesilen bir kat vergi ziyaı cezasının kaldırılması istenilmektedir.
İLGİLİ MEVZUAT:
213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 3/B maddesinde, vergilendirmede vergiyi doğuran olay ve bu olaya ilişkin muamelelerin gerçek mahiyetinin esas olduğu, vergiyi doğuran olay ve bu olaya ilişkin muamelerin gerçek mahiyetinin, yemin hariç her türlü delille ispatlanabileceği ve iktisadi, ticari ve teknik icaplara uymayan veya olayın özelliğine göre normal ve mutad olmayan bir durumun iddia olunması hâlinde, ispat külfetinin, bunu iddia eden tarafa ait olduğu ifade edilmiştir.
Aynı Kanun’un 30. maddesinin 1. fıkrasında re'sen vergi tarhı, vergi matrahının tamamen veya kısmen defter, kayıt, belgelere veya kanuni ölçülere dayanılarak tespitine imkân bulunmayan hâllerde, takdir komisyonları tarafından takdir edilen veya vergi inceleme yapmaya yetkili olanlarca düzenlenmiş vergi inceleme raporlarında belirtilen matrah veya matrah kısmı üzerinden vergi tarh olunması şeklinde tanımlanmış, 134. maddesinde de vergi incelemesinden maksadın, ödenmesi gereken vergilerin doğruluğunu araştırmak, tespit etmek ve sağlamak olduğu düzenlenmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Yukarıda metni verilen Kanun maddelerinin değerlendirilmesinden, vergilendirme işlemi yapılırken, kanuna uygun biçimlendirilen muamelelerin bu biçimselliğinin ötesine geçilerek, muamelenin tarafları arasında oluşan maddi ve hukukî ilişkinin gerçek mahiyetinin araştırılması gerekmektedir. Kanun, gerçek mahiyetin ortaya çıkarılmasında, yemin hariç her türlü delile izin vermiştir. Bu deliller, tarafların ikrarı, vergiyi doğuran olayla ilişkisi doğal ve açık bulunan tanık ifadesi, muamelenin taraflarının ekonomik ve ticari konumları, iş yerlerinin durumu, arandığında bulunup bulunamamasına ilişkin tespitler olabilir.
Dosyanın incelenmesinden, davacının 2009 ve 2010 yıllarında Aydın ilinde faaliyet gösteren …Petrol Ürünleri Danışmanlık Nakliye San. Tic. Ltd. Şti'nde sigortalı olarak çalıştığı ve 2010 yılı sonunda emekli olduğu, şirkette çalıştığı dönemlerde danışmanlık, şirket adına para yatırma, çekme ve bayilik anlaşması yapma gibi işleri yerine getirdiği, 19/04/2012-30/04/2014 tarihleri arasında sahip olduğu bir adet tankerle akaryakıt taşımacılığı yaptığı, 2010-2011 yıllarına ilişkin mükellefiyet kaydı bulunmadığı, Beylikdüzü Vergi Dairesi mükellefi …Petrol Ltd. Şti. hakkında düzenlenen …tarih ve …sayılı vergi tekniği raporunda davacıya da yer verildiği, anılan raporda şirketin akaryakıt ticareti alanında faaliyet gösterdiği ve şirket ortaklarının hesaplarına yatırılan paraların akaryakıt alımı ile ilgili olduğu, söz konusu akaryakıt satışlarına dair fatura, irsaliyeli fatura gibi yasal belgelerin düzenlenmediği, elde edilmiş hasılat üzerinden kârlılığın %3 olarak tespit edildiği; davacı tarafından da …Petrol Ltd. Şti. ortaklarına 2010 yılında 1.720.700,00-TL, 2011 yılında 805.300,00-TL tutarında para gönderildiğinin tespit edildiği, söz konusu para hareketinin akaryakıt alımından kaynaklandığının belirtildiği, davacı tarafından anılan tutardaki paraların ilgili yıllarda sigortalı olarak çalıştığı …Petrol Ürünleri Danışmanlık Nakliye San. Tic. Ltd. Şti. adına gönderildiği ve alınan malın şirkete teslim edildiğinin bildirildiği, ancak satın alınan akaryakıtın şirket tarafından satın ve teslim alındığına dair somut bilgi belge bulunmadığından bahisle %3 kârla satılması halinde elde edilecek tutar üzerinden vergi matrahı hesaplandığı, rapordaki tespitler dikkate alınarak takdir komisyonunca takdir edilen matrah üzerinden dava konusu tarhiyatın gerçekleştirildiği anlaşılmaktadır.
Olayda, her ne kadar Bölge İdare Mahkemesince, tespitlerin banka hesaplarına dayandığı, yüksek miktar ve tutarlarda akaryakıt alışının yapılmasının davacının kendi kişisel harcaması için olmasının hayatın olağan akışına aykırı olduğu, para tranferlerinin kendi adına olması ve aksinin ispatlanmamış olması nedeniyle sektördeki kârlılık oranlarına uygun olarak matrah takdir edildiği kabul edilerek, yapılan matrah tespitinin hukuka uygun olduğu değerlendirilmiş ise de; davacının …Petrol Ltd. Şti'nden akaryakıt aldığına dair herhangi bir somut tespit bulunmadığı, davacı tarafından, anılan şirkete gönderilen paraların sigortalı çalıştığı …Petrol Ürünleri Danışmanlık Nakliye San. Tic. Ltd. Şti. adına gönderildiğinin belirtilmesine rağmen bu hususun araştırılmadığı, davacının havale yaptığı şirketin beyanına başvurulmadığı, 2010 yılında 1.720.700,00-TL, 2011 yılında 805.300,00-TL tutarında havale yapıldığından yola çıkıldığı, ancak ilgili şirkete yapılan bu havalelerin içeriğinin akaryakıt satışından kaynaklanan ticari bir faaliyet olduğuna dair raporda herhangi bir belge bulunmadığı ve davacı nezdinde yapılmış bir tespitin olmadığı, re'sen takdir gereken hallerde matrahın gerçek ya da gerçeğe en yakın şekilde tespitinin zorunlu olması, kuşku, varsayım ve kanaate dayalı tarhiyat yapılmasının vergilendirme ilkeleri ile de bağdaşmaması hususları birlikte değerlendirildiğinde, yapılan havale işlemi haricinde hiçbir somut inceleme ve tespit bulunmadan davacı adına yapılan cezalı tarhiyatta ve davanın reddine hükmeden Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuka uyarlık bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
Davacının temyiz isteminin kabulüne,
…Bölge İdare Mahkemesi …Vergi Dava Dairesinin …tarih ve E:…, K:…sayılı kararının BOZULMASINA,
Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın …Bölge İdare Mahkemesi …Vergi Dava Dairesine gönderilmesine, 13/10/2022 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.