T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2022/8589
Karar No : 2023/9215
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Büyükşehir Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVACILAR) : 1- …
2- …
VEKİLLERİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Van İli, Edremit İlçesi, … Mahallesi … ada … parsel sayılı taşınmaza ilişkin Van Büyükşehir Belediye Meclisin … tarih ve … sayılı kararıyla değiştirilerek kabul edilen 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliğinin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; uyuşmazlıkta; davacıların talebi üzerine dava konusu taşınmazın 1/5000 ölçekli nazım imar planında Van Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararıyla onaylanan ticaret + konut olarak belirlendiği Edremit Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararıyla taşınmazın yapılaşma koşulları emsal:1,00 ve Yençok:12,50, kullanım kararı: ticaret + konut olacak şekilde 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliğinin kabulüne karar verildiği, anılan plan değişikliğinin Van Büyükşehir Belediyesi Meclisinin … tarih ve … sayılı kararıyla, taşınmaza ticaret kullanımında yapılaşma koşulları; emsal:0,60, Yençok:12,50 olacak şekilde değiştirilerek kabulüne karar verildiği, alt ölçekli imar planlarının üst ölçekli imar planlarına uygun olması kuralı karşısında dava konusu taşınmazın 1/5000 ölçekli nazım imar planında ticaret + konut alanı kullanımında kalmasına rağmen 1/5000 ölçekli nazım imar planında değişiklik yapılmadan Van Büyükşehir Belediye Meclisince 1/1000 ölçekli uygulama imar planında taşınmazın sadece ticaret alanı kullanımına çevrildiği, bu durumda büyükşehir belediye meclisince değiştirilerek onaylanan 1/1000 ölçekli uygulama imar planının üst ölçekli nazım imar planına uygun olmadığı,1/1000 ölçekli uygulama imar planında taşınmazın fonksiyonunun dava konusu kararla kesinleşen halinin Mahkememizce hukuka aykırı bulunması nedeniyle taşınmazın emsal değerinin nüfus yoğunluğu artışı açısından büyükşehir belediye meclisince yeniden bir değerlendirme yapılması gerekeceğinden, dava konusu kararın tüm bu yönleriyle de hukuka aykırı olduğu sonucuna varıldığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: Temyize konu kararda, İstinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve istinaf dilekçelerinde ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Dava konusu plan değişikliğinin mevzuata uygun olduğu belirtilerek kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ …'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Van İli, Edremit İlçesi, … Mahallesi … ada … parsel sayılı taşınmaza ilişkin davacılar tarafından 1/1000 ölçekli uygulama imar planında taşınmazın yapılaşma koşulları; emsal:1,00 ve Yençok:12,50 olacak şekilde ve kullanımının ticaret konut alanı olarak düzenlenmesi yönünde plan değişikliği talebinde bulunulduğu, Edremit Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararıyla plan değişikliği önerisinin aynen kabulüne karar verildiği, anılan plan değişikliğinin Van Büyükşehir Belediye Meclisin … tarih ve … sayılı kararıyla kullanım ticaret alanı, yapılaşma koşulları; emsal: 0,60, Yençok:12,50 olacak şekilde değiştirilerek kabul edildiği ve 20/07/2018-20/08/2018 tarihleri arasında askıya çıkarıldığı, davacılar tarafından 08/08/2018 tarihinde askı süresi içinde itirazda bulunulduğu, Van Büyükşehir Belediye Meclisin … tarih ve … sayılı kararıyla itirazın reddine karar verildiği ve itirazın reddine ilişkin kararın 11/02/2019 tarihinde davacılara tebliğ edilmesi üzerine 28/03/2019 tarihinde bakılan davanın açıldığı anlaşılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun “Dava Açma Süresi” başlıklı 7. maddesinde, dava açma süresinin özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hallerde Danıştay’da ve İdare Mahkemelerinde altmış (60) gün olduğu; ilanı gereken düzenleyici işlemlerde dava süresinin, ilan tarihini izleyen günden itibaren başlayacağı, ancak bu işlemlerin uygulanması üzerine ilgililerin düzenleyici işlem veya uygulanan işlem yahut her ikisi aleyhine birden dava açabileceği kurala bağlanmış, yine aynı Kanunun “Üst Makamlara Başvurma” başlıklı 11. maddesinin işlem tarihinde yürürlükte olan halinde, ilgililer tarafından idari dava açılmadan önce, idari işlemin kaldırılması, geri alınması, değiştirilmesi veya yeni bir işlem yapılmasının üst makamdan, üst makam yoksa işlemi yapmış olan makamdan, idari dava açma süresi içinde istenebileceği, bu başvurunun işlemeye başlamış olan idari dava açma süresini durduracağı, altmış (60) gün içinde bir cevap verilmezse isteğin reddedilmiş sayılacağı kurala bağlanmıştır.
Aynı Kanununun 8. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde, imar planlarının, nazım imar planı ve uygulama imar planından meydana geldiği, mevcut ise bölge planı ve çevre düzeni plan kararlarına uygunluğu sağlanarak, belediye sınırları içinde kalan yerlerin nazım ve uygulama imar planlarının ilgili belediyelerce yapılacağı veya yaptırılacağı, planların, belediye meclisince onaylanarak yürürlüğe gireceği, bu planların onay tarihinden itibaren belediye başkanlığınca tespit edilen ilan yerlerinde ve ilgili idarelerin internet sayfalarında bir ay süreyle eş zamanlı olarak ilan edileceği, bir aylık ilan süresi içinde planlara itiraz edilebileceği, belediye başkanlığınca belediye meclisine gönderilen itirazların ve planların belediye meclisince on beş gün içinde incelenerek kesin karara bağlanacağı, onaylanmış planlarda yapılacak değişikliklerin de yukarıdaki usullere tabi olduğu, kesinleşen imar planlarının bir kopyasının, Bakanlıkça oluşturulan elektronik ortamdaki Ulusal Coğrafi Bilgi Sistemi Altyapısı üzerinden, ilgili idaresi tarafından, arşivlenmek üzere Bakanlığa gönderileceği hükümlerine yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Yukarıda anılan maddelerin birlikte değerlendirilmesinden, imar planlarına karşı, 2577 sayılı Kanunun 11. maddesi kapsamında başvuru için, 3194 sayılı Kanunun 8/b maddesi ile özel bir itiraz süresi getirildiği anlaşılmaktadır. Bu durum karşısında, imar planlarına karşı, bir aylık askı süresi içinde 2577 sayılı Kanunun 11. maddesi kapsamında başvuruda bulunulması ve bu başvuruya idari dava açma süresinin başlangıç tarihi olan son ilan tarihinden itibaren işlem tarihi itibariyle 60 gün içinde cevap verilmeyerek isteğin reddedilmiş sayılması halinde, bu tarihi takip eden 60 günlük dava açma süresi içinde veya son ilan tarihini izleyen 60 gün içinde cevap verilmek suretiyle isteğin reddedilmesi halinde bu cevap tarihinden itibaren 60 günlük dava açma süresi içinde idari dava açılabileceği sonucuna varılmaktadır.
Dosyanın incelenmesinden, uyuşmazlık konusu 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliğinin, Van Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararı ile kabul edilerek 20/07/2018-20/08/2018 tarihleri arasında askıya çıkarıldığı, davacılar tarafından askı süresi içerisinde itirazda bulunulduğu, Van Büyükşehir Belediye Meclisin … tarih ve … sayılı sayılı kararı ile itirazın reddedildiği ve itiraz ret işleminin tebliği üzerine 28/03/2019 tarihinde anılan plan değişikliğinin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmıştır.
Uyuşmazlıkta; plan değişikliğine ilan süresi içerisinde 2577 sayılı Kanunun 11. maddesi kapsamında itirazda bulunulduğu, bu itirazın ilanın son günü olan 20/08/2018 gününü izleyen altmış gün içerisinde yanıtlanmayarak reddi üzerine, 60 günlük süre içerisinde ve en geç 18/12/2019 tarihinde dava açılması gerekirken, bu sürenin geçirilmesinden sonra, dava açma süresini yeniden canlandırması mümkün olmayan itirazın reddine yönelik meclis kararının davacılara tebliği üzerine, 28/03/2019 tarihinde açılan davanın süre aşımı nedeniyle esasının incelenme olanağı bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Bu itibarla, dava konusu işlemin iptaline ilişkin Mahkeme kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine dair temyize konu Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanunun 49. maddesine uygun bulunan davalının temyiz isteminin kabulüne,
2. Dava konusu işlemin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptaline ilişkin Mahkeme kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine 11/12/2023 tarihinde, kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.