Danıştay 6. Daire Başkanlığı 2022/8707 E. , 2024/2034 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2022/8707
Karar No : 2024/2034
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : … İnşaat Taahhüt Emlak Nakliye Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVALI) : … Büyükşehir Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Ankara ili, Gölbaşı ilçesi, … Mahallesi, … ada, … parsel sayılı taşınmaz nedeniyle stabilize yol teknik alt yapı bedeli tahsil edilmesine ilişkin işlemin iptali ile ödenen bedelin tahsil tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte iadesine karar verilmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:… , K:… sayılı kararda; 3194 sayılı Kanunun 23. maddesi uyarınca, imar planlarında gelişme alanı olarak belirtilen yerlerde yapı izni verilebilmesi için parselasyon planının onaylanmış ve teknik alt yapının tamamlanmış olması gerektiği, teknik alt yapısı yapılmamış yerlerde ise teknik alt yapı bedelinin parsel sahibince ilgili idareye ödenmesi halinde, idarenin gerekli tesislerin yapımını üstlenebileceği ve inşaat ruhsatının bu şartla verileceği; uyuşmazlıkta, dava konusu edilen taşınmazın inkişaf alanında kaldığı, parselasyon işleminin yapıldığı ve alt yapı yatırımlarının tamamlandığı, bu nedenle 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 23. maddesi uyarınca stabilize yol teknik alt yapı katılım bedeli alınamayacağı, mevcutta var olan teknik ve sosyal altyapının yenilenmesinin gerekmesi halinde ise 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu kapsamında harcamalara katılma payı alınabileceğinden, uyuşmazlık konusu taşınmaza ilişkin olarak stabilize yol teknik alt yapı katılım bedeli tahsil edilmesine yönelik işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline, 14/12/2020 tarihinde 200.000,00-TL, 29/12/2020 tarihinde 20.000,00-TL ve 01/02/2021 tarihinde 56.690,00-TL olmak üzere ödenen tutarların, ödeme tarihlerinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davalı idarece ödenmesine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: İdari Dava Dairesince verilen kararda; 3194 sayılı Kanunun 23. maddesinde, gelişme alanlarında teknik altyapı bedeli alınmasından muaf tutulan yapı ruhsatına konu bir kullanım öngörülmediği gibi aynı yol üzerinde bulunmakla birlikte daha önce yapılaşması tamamlanmış parsellerden yapı ruhsatı verildiği sırada hissesine düşen teknik altyapı bedeli alınıp sonradan yapılaşmaya giden parsellerden ise yapı ruhsatı alındığı sırada bölgede yapılaşmanın tamamlanmış olduğu gerekçesiyle teknik altyapı bedeli alınmamasının eşitlik ilkesi ile de bağdaşmayacağı, bu durumda; davaya konu taşınmazın teknik alt yapısının davacı tarafından yapıldığı yönünde bir iddia da bulunmadığından, 3194 sayılı Kanun'un 23. maddesi uyarınca davacı şirketten anılan taşınmaz için stabilize yol teknik altyapı bedeli alınacağı anlaşıldığından, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 4. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun kabulüne, dava konusu işlemin iptali ile 14/12/2020 tarihinde 200.000,00-TL, 29/12/2020 tarihinde 20.000,00-TL ve 01/02/2021 tarihinde 56.690,00-TL olmak üzere ödenen tutarların ödeme tarihlerinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesi yolundaki İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Taşınmaz inkişaf alanında yer almadığı ve teknik alt yapısının tamamlanmış olduğundan 3194 sayılı Kanunun 23. maddesinin 2. fıkrasında yer alan koşulların oluşmadığı, bu nedenle teknik alt yapı tahsiline ilişkin işlemin hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Temyize konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ … 'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Dava, Ankara ili, Gölbaşı ilçesi, … Mahallesi, … ada, … parsel sayılı taşınmaz nedeniyle stabilize yol teknik alt yapı bedeli tahsil edilmesine ilişkin işlemin iptali ile ödenen bedelin tahsil tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte iadesine karar verilmesi istemiyle açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
3194 sayılı İmar Kanununun 23. maddesinde, iskan hudutları içinde olup da, imar planında beldenin inkişafına ayrılmış bulunan sahalarda her ne şekilde olursa olsun yapı izni verilebilmesi için bu sahaların imar planı ve parselasyon planlarının yapılarak yetkili kurullarca tasdik edilmiş olması, ayrıca plan ve
bölge şartlarına göre yollarının, pis ve içme suyu şebekeleri gibi teknik
altyapısının yapılmış olmasının şart olduğu belirtildikten sonra; ancak, bunlardan
parselasyon planları tasdik edilmiş olmakla beraber yolu, pis ve içme suyu şebekeleri gibi, teknik alt yapısı henüz yapılmamış olan yerlerde, ilgili
idarenin izni halinde ve ilgili idarece hazırlanacak projeye uygun olarak
yaptırılanlara veya parselleri hizasına rastlayan ve Yönetmelikte belirtildiği
şekilde hissesine düşen teknik alt yapı bedelinin %25 peşin ödeyip, geri kalan
%75 ini alt yapı hizmetinin ilgili idaresince tamamlanacağı tarihten en geç altı ay içinde ödemeyi taahhüt edenlere de yapı ruhsatı verileceği, alınan bu paraların teknik alt yapıyı yaptıranlara veya bu meblağı önceden ilgili idareye ödeyenlere
aynen geri verileceği, hükmü yer almıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
3194 sayılı İmar Kanununun 23. maddesinin 1. fıkrasında, imar planında beldenin inkişafına ayrılmış alanlarda yapı izni verilebilmesi bu alanda parselasyon işleminin ve teknik altyapının yapılmış olması şartına bağlanmış, anılan maddenin 2. fıkrasında ise istisnai olarak imar planında beldenin inkişafına ayrılmış ve parselasyonu yapılmış olmakla beraber teknik altyapısı henüz yapılmamış yerlerde hissesine düşen teknik alt yapı bedelinin %25'ini peşin ödeyip geri kalan %75'ini alt yapı hizmetinin ilgili idaresince tamamlanacağı tarihten en geç altı ay içinde ödemeyi taahhüt edenlere de yapı ruhsatı verilebileceğine ilişkin düzenleme getirilmiştir. Bu madde kapsamında, yapı ruhsatı düzenlenmesi aşamasında ruhsat talebinde bulunanlardan teknik alt yapı bedeli istenebilmesi için yapı ruhsatının düzenlendiği tarihte ruhsatlandırılması istenen taşınmaza ait teknik alt yapının tamamlanmamış olması gerekir.
Dosyanın incelenmesinden; İdare Mahkemesince verilen ara kararına cevaben davalı idarece taşınmazın bulunduğu alanda içme suyu, atık su ve yağmur suyu alt yapı çalışmalarının tamamlanmış ve parselasyon işleminin yapılmış olduğunun bildirildiği, ancak taşınmazın inkişaf alanında bulunup bulunmadığı ile taşınmazı çevreleyen ve stabilize yol teknik alt yapı bedeli hesaplamasına konu olan yolların tamamlanıp tamamlanmadığına ilişkin hususların açıklığa kavuşturulmadığı anlaşılmaktadır.
Bu durumda; dava konusu taşınmazın inkişaf alanında kalıp kalmadığı ve hesaplamaya dahil edilen yolların tamamının tamamlanıp tamamlanmadığı hususlarının araştırılması suretiyle, anılan taşınmazdan 3194 sayılı Kanunun 23. maddesi uyarınca teknik alt yapı bedeli tahsil edilip edilemeyeceği tespit edilerek ulaşılan sonuca göre yeniden bir karar verilmesi gerekmekte olup eksik inceleme ve araştırma sonucu verilen temyize konu kararda hukuki isabet bulunmamaktadır.
Öte yandan; bir idari işlemden dolayı uğranılan zararın tazmini istemiyle açılan davalarda, idareye yapılmış bir başvuru var ise bu başvuru tarihi, başvuru yoksa davanın açıldığı tarihten itibaren yasal faize hükmedileceğinden, yeniden yapılacak tahkikat sonucu verilecek kararda anılan hususun da dikkate alınması gerekmektedir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanunun 49. maddesine uygun bulunan davacının temyiz isteminin kabulüne,
2. Mahkeme kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun kabulü ile anılan kararının kaldırılarak yukarıda özetlenen gerekçeyle davanın reddi yolundaki temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 26/03/2024 tarihinde, kesin olarak, oybirliğiyle karar verildi.