T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2022/874
Karar No : 2023/284
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Vergi Dairesi Başkanlığı
(… Vergi Dairesi Başkanlığı)
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI) : …
İSTEMİN KONUSU : …Bölge İdare Mahkemesi … Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Sahte belge düzenleme fiiline iştirak ettiğinden bahisle davacı adına 2018 dönemi kurumlar vergisi ile 2018/1-3, 4-6 dönemleri geçici vergilere bağlı olarak tekerrür artırımlı olarak kesilen vergi ziyaı cezalarının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … Vergi Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; asıl borçlu … İnşaat Emlak Kuyumculuk Oto. Ve Tic Ltd. Şti. hakkında tanzim edilen vergi tekniği raporunda, mükellefin 22/03/2018 tarihinden itibaren düzenlediği faturaların komisyon karşılığı düzenlenen sahte belgeler olarak değerlendirilmesi gerektiği, davacı hakkında tanzim edilen sorumluluk raporunda ise davacının mükellef kurum ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu tutulması gerektiğinin belirtildiği, söz konusu rapora istinaden dava konusu vergi ziyaı cezalarının re'sen tarh edildiği, Yıldırım Beyazıt Vergi Dairesi Müdürlüğü mükellefi … İnş. Emlak Kuy. Oto. ve Tic. Ltd. Şti. hakkında düzenlenen Vergi Tekniği Raporu'nun incelenmesinden; mükellefin sahte ve muhteviyatı itibariyle yanıltıcı fatura düzenlediği sonucuna varılmasına rağmen dayanak vergi tekniği raporunda davacının sahte fatura düzenleme fiiline iştirak ettiği, doğrudan doğruya beraber işlemiş olduğu veya bu fiilleri işlemeye azmettirdiği yolunda somut ve hukuken geçerli bir tespitin bulunmadığı, davacının suça iştirak ettiği yönünde herhangi bir beyan veya bilginin bulunmadığı, dolayısıyla davacı adına iştirakten ceza kesilebilmesi için gerekli şartlar oluşmadığı anlaşıldığından, dava konusu vergi ziyaı cezalarında hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; iştirak nedeniyle kesilen vergi ziyaı cezasına ilişkin uyuşmazlıkların çözümünde, öncelikle asıl failin fiilinin sübuta erip ermediğinin araştırılması, söz konusu fiilin sübuta erdiğinin tespiti halinde, iştirak ettiği ileri sürülen kişinin fiilinin iştirak için aranan koşullar yönünden değerlendirilmesi gerektiği, davacının iştirak ettiği ileri sürülen sahte belge düzenleme fiilini işleyen … İnşaat Emlak Kuyumculuk Oto. ve Ticaret Ltd. Şti. adına, sahte belge düzenleme faaliyetinden elde ettiği gelir üzerinden 2018/1-12 dönemi için re'sen salınan kurumlar vergisi ile 2018/1-3, 4-6 dönemleri kurum geçici vergisinin adı geçen şirkete, iştirak nedeniyle davacı adına kesilen cezanın tebliğ tarihi olan 29/08/2020 tarihinden sonra 01/11/2020 tarihinde tebliğ edildiği, … İnşaat Emlak Kuyumculuk Oto. ve Ticaret Ltd. Şti.'nin sahte belge düzenlediği ve bu şekilde elde ettiği komisyon gelirini kayıt ve beyan dışı bırakarak vergi kaybına yol açtığı hususu sübuta ermeden, sahte belge düzenleme eylemine iştirak ettiğinden bahisle davacı adına kesilen vergi ziyaı cezalarında hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. İstinaf başvurusunun belirtilen gerekçe ile reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Cevap verilmemiştir.
TETKİK HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 344. maddesinin 1. fıkrasında, 341. maddede yazılı hallerde vergi ziyaına sebebiyet verildiği takdirde, mükellef veya sorumlu hakkında ziyaa uğratılan verginin bir katı tutarında vergi ziyaı cezası kesileceği; 2. fıkrasında, vergi ziyaına 359. maddede yazılı fiillerle sebebiyet verilmesi halinde bu cezanın üç kat, bu fiillere iştirak edenlere ise bir kat olarak uygulanacağı hükmüne yer verilmiş, Türk Ceza Kanunu'nun 37. maddesinde; suçun kanuni tanımında yer alan fiili birlikte gerçekleştiren kişilerden her birinin fail olarak sorumlu olduğu, 40. maddesinin 1. fıkrasında suça iştirak için kasten ve hukuka aykırı işlenmiş bir fiilin varlığının yeterli olduğu, suçun işlenişine iştirak eden her kişinin, diğerinin cezalandırılmasını önleyen kişisel nedenler göz önünde bulundurulmaksızın kendi kusurlu fiiline göre cezalandırılacağı hükme bağlanmıştır.
Dosyanın incelenmesinden; sahte belge düzenleme fiiline iştirak ettiğinden bahisle davacı adına dava konusu vergi ziyaı cezalarının tarh edildiği, davacının iştirak ettiği ileri sürülen sahte belge düzenleme fiilini işleyen … İnşaat Emlak Kuyumculuk Oto. ve Ticaret Ltd. Şti. adına, 2018/ dönemi için re'sen salınan kurumlar vergisi ile 2018/1-3, 4-6 dönemleri kurum geçici vergisinin adı geçen şirkete, iştirak nedeniyle davacı adına kesilen cezanın tebliğ tarihi olan 29/08/2020 tarihinden sonra 01/11/2020 tarihinde tebliğ edildiği, …İnşaat Emlak Kuyumculuk Oto. ve Ticaret Ltd. Şti.'nin sahte belge düzenlediği ve bu şekilde elde ettiği komisyon gelirini kayıt ve beyan dışı bırakarak vergi kaybına yol açtığı hususu sübuta ermeden, sahte belge düzenleme eylemine iştirak ettiğinden bahisle davacı adına kesilen vergi ziyaı cezalarında hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılarak davanın kabulüne karar verildiği anlaşılmaktadır.
Yukarıda ilgili hükümlerine yer verilen Vergi Usul Kanunu'nda vergi suçlarına ilişkin düzenlemeler yer almakla birlikte ceza sorumluluğunun unsuru olan suça iştirak halinin tanımı bulunmamaktadır. Ceza hukukunda ceza sorumluluğunun esaslarını düzenleyen genel hukuk hükümlerinin düzenlendiği Türk Ceza Kanunu'nun suça iştirak halini düzenleyen bölümde; suçun kanuni tanımında yer alan fiili birlikte gerçekleştiren kişilerden her birinin fail olarak sorumlu olacağı; suça iştirak için kasten ve hukuka aykırı işlenmiş bir fiilin varlığının yeterli olduğu; suçun işlenişine iştirak eden her kişi, diğerinin cezalandırılmasını önleyen kişisel nedenler göz önünde bulundurulmaksızın kendi kusurlu fiiline göre cezalandırılacağı hususu düzenlenmiş olup, iştirak fiilinde esas olanın fiil olduğu dikkate alındığında, davacının iştirak halinde bulunduğu şirketin sahte fatura ticareti faaliyetinde bulunup bulunmadığı (iştirak edilen fiil nedeniyle yapılan tarhiyatlara karşı açılmış dava varsa dikkate alınarak), bulunmuş ise iştirak fiilinin gerçekleşip gerçekleşmediği incelenerek karar verilmesi gerektiği sonucuna varıldığından, davacı adına kesilen cezanın, asıl fail adına düzenlenen ihbarnamenin tebliğ tarihinden daha önce tebliğ edildiği gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmesinde hukuka uyarlık görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1.Temyiz isteminin kabulüne,
2.Temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi … Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3.Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın Vergi Dava Dairesine gönderilmesine, 19/01/2023 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.