T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2022/8859
Karar No : 2023/6653
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVACILAR) : 1- … 2- …
3- … 4- …
5- … 6- …
7- … 8- …
9- …
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU: Danıştay Altıncı Dairesinin 12/06/2017 tarihli, E:2013/894, K:2017/4730 sayılı bozma kararına uyularak verilen … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Kırşehir ili, Merkez, … Mahallesi, … ada, … parsel sayılı taşınmaza yönelik 1/5000 ölçekli nazım ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planı tadilatı yapılmasına ilişkin 01.08.2011 tarihli başvurunun zımnen reddine dair işlem ile taşınmazın ibadet yeri olarak belirlenmesine yönelik Kırşehir Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararıyla onaylanan 1/5000 ölçekli nazım ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planı revizyonlarının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Temyize konu kararda; mahallinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi neticesinde hazırlanan bilirkişi raporu ile dosyadaki bilgi ve belgelerin birlikte incelenmesinden, uyuşmazlık konusu taşınmazın yakın çevresinde onaylı plan kararları doğrultusunda yapılaşmanın tamamlandığı, 2016 yılı için Kırşehir toplam nüfusunun 229.957 kişi, merkez ilçe şehir nüfusunun ise 130.915 kişi olduğu, yürürlükte bulunan 2008 yılı onaylı imar planının 544.026 kişi projeksiyon nüfusuna göre hazırlandığı, yerleşimde plan projeksiyon dönemi için bu nüfusa ulaşılmasının beklenemeyeceği, plan bütününde ayrılan 161.539,23 m² büyüklüğündeki ibadet yeri alanının 215.385 kişi için yürürlükteki mevzuatın aradığı asgari alan standardını karşılamaya yeterli olacağı, onaylı imar planı kararlarına göre uyuşmazlık konusu alana 285 metre mesafede bir, 440 metre mesafeye kadar olan alanda üç, 1070 metre mesafeye kadar olan alanda on altı adet cami alanı bulunduğu, yürürlükte bulunan imar planı ile cami kullanımına ayrılan alanların uyuşmazlık konusu alanın içerisinde bulunduğu bölgenin dini tesis ihtiyaçlarının karşılanmasında yeterli olabileceği gibi İl Müftülüğü görüşü olarak düzenlenen ve davacıların talebinin reddine gerekçe oluşturan raporda ortaya konulan "bölgeye en yakın caminin yaklaşık 600 metre mesafede olduğu, bölgede cami ihtiyacının olduğu, civarda cami yapımına uygun başka bir yerin olmadığı" gibi tespitlerin de dayanaksız kılınması karşısında, davacıların talebinin reddedilmesine yönelik dava konusu işlemde ve taşınmazın ibadet yeri olarak belirlenmesine ilişkin … tarih ve … sayılı belediye meclisi kararı ile onaylanan 1/5000 ölçekli nazım ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planı revizyonlarında şehircilik esaslarına, planlama ilke ve tekniklerine, kamu yararına ve hizmet gereklerine uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemlerin iptaline karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Dava konusu taşınmazın davacıların tamamı tarafından 2020 yılında satış suretiyle temlik edildiği, davacıların taraf sıfatı kalmadığından davanın reddine karar verilmesi gerektiği, imar uygulaması neticesinde dava konusu taşınmazın ... ada, ... parsel sayılı taşınmaza dönüştüğü ve mahkeme kararından önce özel kreş alanına alındığı, davanın konusuz kaldığı ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ …'ÜN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin kabulü ile Mahkeme kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY:
Kırşehir ili, Merkez, … Mahallesi, … ada, … parsel sayılı taşınmazın Kırşehir Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararıyla onaylanan 1/5000 ölçekli nazım imar planında kültürel ve dini tesis alanına alındığı, yine Kırşehir Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararıyla onaylanan 1/5000 ölçekli nazım ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planı revizyonlarında ibadet yeri (cami) olarak işlevini koruduğu, davacılar tarafından 01.08.2011 tarihinde davalı idareye taşınmaz üzerindeki ibadet yeri işlevinin kaldırılması yönünde yapılan talebin zımnen reddi üzerine 04.11.2011 havale tarihli dilekçe ile imar planı değişikliği başvurusunun zımnen reddine ilişkin işlem ile Kırşehir Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararıyla onaylanan 1/5000 ölçekli nazım ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planı revizyonlarının iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
İLGİLİ MEVZUAT:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun "İdari dava türleri ve idari yargı yetkisinin sınırı" başlıklı 2. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde; idari işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönünden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı iptalleri için menfaatleri ihlal edilenler tarafından açılan davalar iptal davaları olarak tanımlanmış olup, subjektif ehliyet koşulu "menfaat ihlali" olarak yer almıştır.
Aynı Kanunun "Dilekçeler üzerine ilk inceleme" başlıklı 14. maddesinin 3. fıkrasının (c) bendinde; dava dilekçesinin ehliyet yönünden inceleneceği, aynı maddenin 6. fıkrasında; maddede belirtilen hususların ilk incelemeden sonra tespit edilmesi halinde de davanın her safhasında 15. madde hükmünün uygulanacağı, "İlk inceleme üzerine verilecek karar" başlıklı 15. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde ise; davanın ehliyetli kişi tarafından açılmadığının belirlenmesi durumunda davanın reddine karar verileceği hükmüne yer verilmiştir.
3194 sayılı İmar Kanununun 5. maddesinin dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte olan halinde, nazım imar planı; varsa bölge ve çevre düzeni planlarına uygun olarak hali hazır haritalar üzerine, yine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak çizilen ve arazi parçalarının; genel kullanış biçimlerini, başlıca bölge tiplerini, bölgelerin gelecekteki nüfus yoğunluklarını, gerektiğinde yapı yoğunluğunu, çeşitli yerleşme alanlarının gelişme yön ve büyüklükleri ile ilkelerini, ulaşım sistemlerini ve problemlerinin çözümü gibi hususları gösteren ve uygulama imar planının hazırlanmasına esas olmak üzere düzenlenen detaylı bir raporla açıklanan ve raporu ile beraber bir bütün olan plan olarak, uygulama imar planı ise; tasdikli halihazır haritalar üzerine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak nazım imar planı esaslarına göre çizilen ve çeşitli bölgelerin yapı adalarını, bunların yoğunluk ve düzenini, yolları ve uygulama için gerekli imar uygulama programlarına esas olacak uygulama etaplarını ve diğer bilgileri ayrıntıları ile gösteren plan olarak tanımlanmıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dosyanın incelenmesinden, davalı idarenin 24.10.2022 tarihinde kayda giren temyiz başvuru dilekçesinde dava konusu taşınmazın; davacılar tarafından 2020 yılı içerisinde satıldığının ileri sürüldüğü, imar uygulaması neticesinde dava konusu taşınmazın … ada, … parsel sayılı taşınmaza dönüştüğü ve uyuşmazlığa konu Mahkeme kararından önce Kırşehir Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararıyla onaylanan 1/5000 ölçekli nazım ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliği ile ibadet alanı olan kullanımının kreş alanına dönüştürüldüğü, yapılan itiraz üzerine ise Kırşehir Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararıyla onaylanan 1/5000 ölçekli nazım ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliği ile de özel kreş alanına alındığı görülmüştür.
Uyuşmazlıkta, öncelikle davalı idarenin taşınmazın satışına ilişkin iddiası araştırılarak davacıların taşınmaz bakımından mülkiyet durumunun incelenmesi ve sonucuna bağlı olarak mülkiyetin devri söz konusu ise İdari Yargılama Usul Kanununun 26/1 maddesi uyarınca davayı takip hakkı kendisine geçenin davaya devam iradesinin bulunup bulunmadığının sorulmasından sonra yeniden bir karar verilmesi gerekmektedir.
Öte yandan, yeniden verilecek kararda, uyuşmazlıkta davacıların asıl talebinin taşınmazın ibadet tesis alanı kullanımından çıkarılmasına yönelik olduğu ve dava açıldıktan sonra … tarih ve … sayılı belediye meclis kararı ile taşınmazın özel kreş alanına alındığı görüldüğünden, dava konusu işlemler ve taşınmazın özel kreş alınına alınmasına ilişkin anılan belediye meclis kararı birlikte değerlendirilerek sonuca ulaşılması gerekmektedir.
Bu itibarla, dava konusu işlemlerin iptaline ilişkin temyize konu Mahkeme kararında isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1.2577 sayılı Kanunun 49. maddesine uygun bulunan davalının temyiz isteminin kabulüne,
2. Dava konusu işlemin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptaline ilişkin temyize konu ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine,
4. 2577 sayılı Kanunun (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen 15 gün içerisinde kararın düzeltilmesi yolu açık olmak üzere 18/09/2023 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.