T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2022/8871
Karar No : 2023/8183
TEMYİZ EDENLER : (I-DAVALILAR)1-... Büyükşehir Belediye Başkanlığı
VEKİL : Av. ...
2- ... Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...
II-(DAVALI YANINDA MÜDAHİLLER)
1- ... Har. İm. İnş. Müh.Taah. ve Tur. Ltd. Şti.
2- .. Harita Kad. Müh. Taah. ve Tic. Ltd. Şti.
VEKİLLERİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACILAR) :1- ...
...
20- ...
21-... Mirasçıları
1-..., 2-...
3-...,
4-...
5-...
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Ankara ili, Etimesgut ilçesi, ... Mahallesi, ... sayılı parselin hissedarı olan davacı tarafından, Etimesgut Belediye Encümeninin ... tarih ve ... sayılı kararıyla onaylanan parselasyon işleminin, Etimesgut Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararıyla kabul edilip Ankara Büyükşehir Belediye Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararıyla onaylanan 1/1000 ölçekli uygulama imar planı ve Ankara Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararıyla onaylanan 1/5000 ölçekli nazım imar planının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:... , K:... , sayılı kararda; mahallinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucu hazırlanan bilirkişi raporları ve dosyada yer alan diğer bilgi ve belgelerin birlikte değerlendirilmesinden; dava konusu plan değişikliklerinin birbiriyle ve üst kademe 1/25.000 ölçekli nazım imar planı ile uyumlu olduğu, şehircilik ilkeleri ve planlama esaslarına uygun olduğu; dava konusu ... nolu parselasyon planının davacılara ait taşınmaza ilişkin kısmının ise, şehircilik ilkelerine, planlama esaslarına, plan tasarım tekniklerine, mevzuata ve kamu yararına uygun olduğu anlaşıldığından, Etimesgut Belediye Encümeninin ... tarih ve ... sayılı kararıyla onaylanan ... nolu parselasyon planında ve anılan parselasyon işleminin dayanağı olup Etimesgut Belediye Meclisi'nin ... tarih ve ... sayılı kararıyla kabul edilen ve Ankara Büyükşehir Belediye Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararıyla onaylanan 1/1000 ölçekli uygulama imar planında ve bu planın dayanağı olup Ankara Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararıyla onaylanan 1/5000 ölçekli nazım imar planınında hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: İdari Dava Dairesince verilen kararda; dava konusu planlama kararının dayanağı Ankara Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararı ile onaylanan 1/25.000 ölçekli nazım imar planı değişikliğinin iptali istemiyle ilgili meslek odasınca açılan davada, davanın reddine ilişkin ... İdare Mahkemesince verilen ... günlü, E:..., K:... sayılı kararın, Dairenin 12.11.2021 tarih ve E:2019/1254, K:2021/1191 sayılı kararı ile; üst ölçekli planın meskun yerleşik alan öngörüsü dikkate alınarak hazırlanan dava konusu nazım imar planının çevre düzeni planının yargı kararı ile iptal edilmesi ile dayanaksız kalması ve böylelikle planların kademeli birlikteliği ilkesinin sağlanamaması ve ayrıca değişikliğin 1/25.000 ölçekli 2023 Başkent Ankara Nazım İmar Planının bütününe yönelik uygunluğu yönünden yapılan değerlendirmede de gerek benzer nitelikte yoğunluk artışı öngören planlama kararının Danıştayca da onanan yargı kararı ile iptal edilmesi ve böylelikle mevcut planın sürekliliğinin ve bütünlüğünün bozulduğu ve plan değişikliğini zorunlu kılan teknik ve bilimsel gerekçelerin bulunmadığı yönündeki yargı kararındaki kusurlandırıcı yönlerin devam etmesi ve dahi plan değişikliğinin mevcut üst ölçekli plan olan 1/25.000 ölçekli 2023 Başkent Ankara Nazım İmar Planının bölgede nüfus atamasını kontrol altına alma hedefi ile de uyumlu olmaması karşısında, dava konusu planlama kararında hukuka uygunluk bulunmadığı şeklinde gerekçeyle kaldırıldığı ve 1/25.000 ölçekli nazım imar planı değişikliğine yönelik planlama kararının iptaline karar verildiği, dava konusu planlama kararının dayanağı Ankara Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararı ile onaylanan Etimesgut İlçesi, Yapracık Mahallesi Eskişehir Yolu Güneyine ilişkin 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliğinin iptali istemiyle ilgili meslek odasınca açılan davada, davanın reddine ilişkin ... İdare Mahkemesi'nce verilen ... günlü, E:..., K:... ve ... günlü, E:... , K:... sayılı kararların, Dairenin 12.11.2021 tarih ve E:2019/1276, K:2021/1195 ve 12.11.2021 tarih ve E:2019/1264, K:2021/1194 sayılı kararlarıyla; 1/5000 ölçekli planlama kararının dayanağı olan üst ölçekli plan niteliğindeki 1/25.000 ölçekli nazım imar planı değişikliğinin yukarıda yer verilen gerekçelerle iptaline hükmedilmesi karşısında, dayanaksız kalan 1/5000 ölçekli planlama kararında da hukuka uygunluk bulunmadığı şeklinde gerekçeyle kaldırıldığı ve 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliğine yönelik planlama kararının iptaline karar verildiği, bu haliyle dava konusu planlama kararının dayanağı olan üst ölçekli plan niteliğindeki 1/25.000 ve 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişiklerinin iptaline karar verilmesi karşısında, dayanaksız kalan dava konusu imar planında da hukuka uygunluk bulunmadığı, Ankara Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararı ile onaylanan dava konusu Etimesgut İlçesi, Yapracık Mahallesi Eskişehir Yolu Güneyine ilişkin 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliğinin iptali istemiyle ilgili meslek odasınca plan geneline yönelik olarak açılan davada, davanın reddine ilişkin ... İdare Mahkemesince verilen ... günlü, E:..., K:... sayılı kararın, Dairenin 13.10.2022 tarih ve E:2022/320, K:2022/1637 sayılı kararıyla kaldırıldığı ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliğine yönelik planlama kararının genelinin iptaline karar verildiğinden istinaf başvurusunun kabulüne, davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararının kaldırılarak dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI : Temyize konu kararın usul ve hukuka aykırı olduğu iddiasıyla bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Temyiz edilen kararda bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından usul ve yasaya uygun olan kararın onanması gerektiği ileri sürülmektedir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY:
Ankara ili, Etimesgut ilçesi, Yapracık Mahallesi, Eskişehir yolunun kısmen kuzeyini kısmen de güneyini kapsayan alanda Ankara Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararı ile onaylanan 1/25.000 ölçekli 2023 Başkent Ankara Nazım İmar Planında, planlama alanının Güneybatı planlama bölgesi ve "Konut Gelişme-4/KG-4 A.YURTÇU-YAPRACIK Kentsel Gelişme Bölgesi" alt bölgesi dahilinde kısmen seyrek yoğunluklu meskun konut alanı, kısmen seyrek yoğunluklu gelişme konut alanı, kısmen açık yeşil alan, kısmen orman-ağaçlık alan, kısmen sağlık siteleri ile kentsel servis alanı kullanımında kaldığı, Ankara Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararı ile onaylanan 1/25.000 ölçekli nazım imar planı değişikliği ile planlama konusu alanın 60 kişi/ha. brüt nüfus yoğunluğuna sahip gelişme konut alanı kullanımının 100-285 kişi/ha. brüt nüfus yoğunluğuna çıkarıldığı, söz konusu planlama kararına karşı açılan davada, ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararı ile; 40-60kişi/ha. brüt nüfus yoğunluklu seyrek yoğunluklu gelişme konut alanı kullanımının 100-285 kişi/ha brüt nüfus yoğunluğuna sahip gelişme konut alanı kullanımına dönüştürülerek planlama alanı için öngörülen 39000 kişi nüfus atamasının yaklaşık 65.580-186.528 kişiye çıkarıldığı, söz konusu nüfus artışı sonucunda bölgeye ilave olacak nüfusun ihtiyaç duyacağı teknik ve sosyal donatı alanı miktarlarının bölge içerisinde karşılanmasının mümkün bulunmadığı, mevcut planın sürekliliği, bütünlüğü ve sosyal donatı dengesinin bozulduğu, plan değişikliği sonucunda yapılaşma ve nüfus artışının bölgenin ulaşım dolaşım sistemine yapacağı etkilerin gözetilmediği, varsa plan değişikliğini zorunlu kılan teknik ve bilimsel gerekçelerin belirtilmediği gerekçeleriyle dava konusu işlemin iptaline karar verildiği, bu kararın Danıştay Altıncı Dairesinin 16.05.2016 tarih ve E:2015/8363, K:2016/2782 sayılı kararı ile temyiz isteminin esastan reddi ile mahkeme kararının esas yönünden onanmasına karar verildiği görülmektedir.
Yine planlama bölgesinde Ankara Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararı ile 1/25.000 ölçekli nazım imar planı değişikliğinin onaylandığı, söz konusu değişiklikle kullanım kararları değiştirilmeden yoğunluğun "orta yoğunluklu mevcut konut alanı" ile "orta yoğunluklu gelişme konut alanı" olarak düzenlendiği, söz konusu planlama kararının iptali istemiyle açılan davada, planlama alanının TOKİ'nin yetki alanı içerisinde kaldığı gerekçesiyle ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararı ile dava konusu işlemin iptaline karar verildiği, bu kararın Danıştay Altıncı Dairesinin 11.04.2018 tarih ve E:2016/2410, K:2018/3271 sayılı kararı ile onanmasına karar verildiği anlaşılmaktadır.
... tarih ve ... sayılı Ankara Büyükşehir Belediye Meclisi kararı ile 1/100.000 ölçekli 2038 yılı Ankara Çevre Düzeni Planının kabul edilmesi üzerine bu planlama kararına dayalı olarak çevre düzeni planında meskun planlı ve yerleşik alan kapsamında kalan 1699 hektarlık alanda Ankara Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararı ile 1/25.000 ölçekli nazım imar planı değişikliğinin onaylanmamış, buna göre mahkeme kararına dayalı olarak toplu konut alanının sınır dışına çıkarılmış, konut alanlarının, mevcut düşük (51-150 kişi/ha) ve orta yoğunluklu (151-300 kişi/ha) konut alanları olmak üzere yeniden düzenlenmiş ve bir kısım alanların planlamaya dahil edilerek park ve yeşil alan kurgusu değiştirilmiş, söz konusu planlama kararına dayalı olarak Ankara Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararı ile Eskişehir Yolu Güneyine ilişkin 1/5.000 ölçekli nazım imar planı değişikliğinin onaylanmıştır.
Etimesgut Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararı ile Ankara ili, Etimesgut ilçesi, Yapracık Eskişehir Yolu Güneyine ait 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliğinin kabul edilmiş ve Ankara Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararıyla söz konusu planlama kararı onaylanmıştır.
1/1000 ölçekli uygulama imar planına dayalı olarak da Etimesgut Belediye Encümeninin ... tarih ve ... sayılı kararıyla davacıya ait parselin de bulunduğu alanda ... sayılı parselasyonun uygun bulunup Ankara Büyükşehir Belediye Encümenin ... tarih ve ... sayılı kararıyla onaylanmıştır.
Ankara ili, Etimesgut ilçesi, ... Mahallesi, ... sayılı parselin bulunduğu alanda Etimesgut Belediye Encümeninin ... tarih ve ... sayılı kararıyla onaylanan parselasyon işleminin, Etimesgut Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararıyla kabul edilip Ankara Büyükşehir Belediye Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararıyla onaylanan 1/1000 ölçekli uygulama imar planının, Ankara Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararıyla onaylanan 1/5000 ölçekli nazım imar planının iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT: 3194 sayılı İmar Kanununun işlem tarihinde yürürlükte olan haliyle 5. maddesinde, nazım imar planı, varsa bölge ve çevre düzeni planlarına uygun olarak hali hazır haritalar üzerine, yine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak çizilen ve arazi parçalarının; genel kullanış biçimlerini, başlıca bölge tiplerini, bölgelerin gelecekteki nüfus yoğunluklarını, gerektiğinde yapı yoğunluğunu, çeşitli yerleşme alanlarının gelişme yön ve büyüklükleri ile ilkelerini, ulaşım sistemlerini ve problemlerinin çözümü gibi hususları gösteren ve uygulama imar planının hazırlanmasına esas olmak üzere düzenlenen detaylı bir raporla açıklanan ve raporu ile beraber bir bütün olan plan, uygulama imar planı da, tasdikli halihazır haritalar üzerine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak nazım imar planı esaslarına göre çizilen ve çeşitli bölgelerin yapı adalarını, bunların yoğunluk ve düzenini, yolları ve uygulama için gerekli imar uygulama programlarına esas olacak uygulama etaplarını ve diğer bilgileri ayrıntıları ile gösteren plan olarak tanımlanmıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Ankara Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararı ile onaylanan 1/25.000 ölçekli nazım imar planı değişikliğinin iptali istemiyle TMMOB Mimarlar Odası ... Şubesi tarafından açılan davada, davanın reddine ilişkin ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararın, ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile; " üst ölçekli planın meskun yerleşik alan öngörüsü dikkate alınarak hazırlanan dava konusu nazım imar planının çevre düzeni planının yargı kararı ile iptaline karar verilmesi ile dayanaksız kalması ve böylelikle planların kademeli birlikteliği ilkesinin sağlanamaması ve ayrıca değişikliğin 1/25.000 ölçekli 2023 Başkent Ankara Nazım İmar Planının bütününe yönelik uygunluğu yönünden yapılan değerlendirmede de gerek benzer nitelikte yoğunluk artışı öngören planlama kararının Danıştayca da onanan yargı kararı ile iptal edilmesi ve böylelikle mevcut planın sürekliliğinin ve bütünlüğünün bozulduğu ve plan değişikliğini zorunlu kılan teknik ve bilimsel gerekçelerin bulunmadığı yönündeki yargı kararındaki kusurlandırıcı yönlerin devam etmesi ve dahi plan değişikliğinin mevcut üst ölçekli plan olan 1/25.000 ölçekli 2023 Başkent Ankara Nazım İmar Planının bölgede nüfus atamasını kontrol altına alma hedefi ile de uyumlu olmaması karşısında, dava konusu planlama kararında hukuka uygunluk bulunmadığı şeklinde gerekçeyle kaldırıldığı ve 1/25.000 ölçekli nazım imar planı değişikliğine yönelik planlama kararının iptaline karar verildiği" gerekçesiyle kaldırılmasına, dava konusu 1/5000 ölçekli nazım imar planının iptaline karar verilmiştir. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı Danıştay Altıncı Dairesinin 07/11/2022 tarih ve E:2022/1312 K:2022/9222 sayılı kararı ile bozulmasına karar verilmiştir.
Öte yandan, dava konusu işlemin dayanağı 1/5000 ölçekli nazım imar planı yönünden davanın reddine karar veren İdare Mahkemesi kararına yapılan istinaf başvurusunun kabulüne, İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına, dava konusu işlemin iptali yolundaki ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının Dairemizin 07/11/2022 tarih ve E:2022/1319 K:2022/9227 sayılı kararı ile bozulmasına karar verilmiştir.
Yine, Eskişehir Yolu Kuzeyine yönelik 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliğinin onaylanmasına dair Ankara Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararının iptali istemiyle açılan reddine karar veren ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararına yapılan istinaf başvurusunun kabulüne, İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına, dava konusu işlemin iptali yolundaki ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının da Dairemizin 07/11/2022 tarih ve E:2022/4483 K:2022/9228 sayılı kararı ile bozulmasına karar verilmiştir.
Diğer yandan, Ankara ili, Etimesgut ilçesi, ... Mahallesi, ... ve ... sayılı parsellerin bulunduğu alanda Etimesgut Belediye Encümeninin ... tarih ve ... sayılı kararıyla kabul edilip Ankara Büyükşehir Belediye Encümeninin ... tarih ve ... sayılı kararıyla onaylanan parselasyon işleminin, bu işleme yapılan itirazın reddine ilişkin Etimesgut Belediye Encümeninin ... tarih ve ... sayılı kararının uygun bulunmasına dair Ankara Büyükşehir Belediye Encümeninin ... tarih ve ... sayılı kararı ile, bu parselasyon planının dayanağı Etimesgut Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararı ile kabul edilip Ankara Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararıyla onaylanan 1/1000 ölçekli uygulama imar planının, Ankara Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararıyla onaylanan 1/5000 ölçekli nazım imar planının ve Ankara Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararıyla onaylanan 1/25000 ölçekli nazım imar planının iptali istemiyle açılan davanın reddi yolundaki ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun, Danıştay Altıncı Dairesinin 07/11/2022 tarih ve E:2022/522, K:2022/9229 sayılı bozma kararına uyularak davanın reddine dair ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararı Danıştay Altıncı Dairesinin 13/11/2023 tarih ve E:2023/6321, K:2023/8172 sayılı kararı ile kesin olarak onanmıştır.
Bu durumda, dava konusu 1/1000 ölçekli uygulama imar planı ile bu planın dayanağı 1/5000 ve 1/25000 ölçekli nazım imar planları yönünden davanın reddi yolunda verilen İdare Mahkemesi kararlarına yapılan istinaf başvurularının kabulü, İdare Mahkemesi kararlarının kaldırılması, dava konusu işlemlerin iptali yolundaki ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince yukarıda yer alan kararlarının Dairemizce bozulmasına karar verildiğinden bozma kararlarındaki gerekçeler doğrultusunda dava konusu imar planları yönünden değerlendirme yapılarak bir karar verilmesi, dava konusu parselasyon işlemi yönünden ise dağıtım ilkelerine ve mevzuata uygun olup olmadığı yönünden değerlendirme yapılarak bir karar verilmesi gerekmektedir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanunun 49. maddesine uygun bulunan davalıların temyiz istemlerinin kabulüne,
2. Mahkeme kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun kabulü ile anılan kararının kaldırılarak yukarıda özetlenen gerekçeyle dava konusu işlemlerin iptali yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 13/11/2023 tarihinde, kesin olarak, oyçokluğuyla karar verildi.
KARŞI OY (X): Temyize konu edilen Bölge İdare Mahkemesi kararında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinde belirtilen bozma nedenleri bulunmadığından, temyiz isteminin reddi ile anılan kararın onanması gerektiği oyu ile çoğunluk kararına katılmıyorum.