T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas No : 2022/8878
Karar No : 2023/80
DAVACI : ... Denizcilik İnş. Tur. Elk. Oto. San. ve Tic. Ltd. Şti.
VEKİLİ : Av. ...
DAVALI : ... Bakanlığı
DAVANIN_ÖZETİ : 10/03/1993 tarih ve 21520 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Serbest Bölgeler Uygulama Yönetmeliği'nin 14. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendinin 3. alt bendinin iptali ve yürütmesinin durdurulması istenilmektedir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Davanın süre aşımı yönünden reddi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince gereği görüşüldü:
Dava, 10/03/1993 tarih ve 21520 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Serbest Bölgeler Uygulama Yönetmeliği'nin 14. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendinin 3. alt bendinin iptali ve yürütmesinin durdurulması istemiyle açılmıştır.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 7. maddesinin 1. fıkrasında, dava açma süresinin özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hâllerde Danıştay'da ve idare mahkemelerinde altmış ve vergi mahkemelerinde otuz gün olduğu, 8. maddesinin 1. fıkrasında, sürelerin tebliğ, yayın veya ilan tarihini izleyen günden itibaren işlemeye başlayacağı, 11. maddesinin 1. fıkrasında, ilgililer tarafından idari dava açılmadan önce, idari işlemin kaldırılması, geri alınması değiştirilmesi veya yeni bir işlem yapılmasının üst makamdan, üst makam yoksa işlemi yapmış olan makamdan, idari dava açma süresi içinde istenebileceği, bu başvurunun, işlemeye başlamış olan idari dava açma süresini durduracağı, 11. maddesinin 2. fıkrasında, otuz gün içinde bir cevap verilmezse isteğin reddedilmiş sayılacağı ve 3. fıkrasında, isteğin reddedilmesi veya reddedilmiş sayılması hâlinde dava açma süresinin yeniden işlemeye başlayacağı ve başvurma tarihine kadar geçmiş sürenin de hesaba katılacağı kurala bağlanmıştır.
Dava dosyasının incelenmesinden; davacının Antalya Serbest Bölge yerleşkesindeki üretim ve faaliyet yetkilerinin Ticaret Bakanlığı Serbest Bölgeler Genel Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı işlemi ile iptal edildiği, bu işleme karşı idare mahkemesinde dava açıldığı, işlemin dayanağı olarak dava konusu edilen düzenlemenin gösterildiği; ancak davacının anılan Serbest Bölgede faaliyet gösterdiğine ilişkin belgeler ile ... tarih ve ... sayılı işlem örneğinin dosyaya eklenmediği ve bu işlemin tebliğ tarihinin dilekçede belirtilmediğinin anlaşılması üzerine Dairemizin 19/10/2022 tarih ve E:2022/6625, K:2022/4593 sayılı kararı ile "...dava konusu edilen Yönetmelik hükmünün, davacının menfaatini etkileyip etkilemediğinin tespit edilebilmesi amacıyla; davacının faaliyet gösterdiği iş yerine ilişkin bilgi ve belgeler (izin, ruhsat belgesi vs.) ile bu faaliyetin sonlandırılmasına ilişkin Ticaret Bakanlığı işleminin örneğinin dava dilekçesine eklenmesi, dava konusu edilen düzenlemenin davacının menfaatini ne şekilde etkilediğinin ayrıntılı olarak açıklanması; ayrıca işbu davanın süresinde açılıp açılmadığının tespitini teminen uygulama (ruhsat iptali) işleminin davacıya tebliğ edildiği ya da davacı tarafından öğrenildiği tarihin belirtilmesi..." gerektiği gerekçesiyle dava dilekçesinin reddine karar verildiği görülmektedir.
Anılan kararın ardından yenilenen dava dilekçesinde; uygulama işleminin öğrenildiği tarihin 19/04/2022 olduğu; ancak bu işlemin yürütmesinin mahkemece 16/05/2022 tarihinde durdurulduğu, ardından mahkemece yürütmenin durdurulması isteminin 15/06/2022 tarihinde reddedildiği, bu karara karşı yapılan itirazın da 30/06/2022 tarihinde reddedildiği, davalı idarece tasfiye ve tahliye için 22/08/2022 tarihli yazı ile 12/10/2022 tarihine kadar kendilerine ek süre verildiği, bu anlamda iptale konu Yönetmelik hükmüne dayanan uygulama işleminin zarar doğurmaya devam ettiği, ne zaman ki idari yollar ile sorunun çözülemeyeceğinin anlaşılması üzerine tasfiye ve tahliye için kendilerine verilen sürenin son günü olan 12/10/2022 tarihinde davanın açıldığı ifade edilmiştir.
Davacı tarafından, yukarıda özetlendiği şekliyle davanın süresinde açıldığı iddia edilmişse de dava konusu Yönetmelik hükmü dayanak gösterilerek tesis edilen uygulama işleminin davacıya 19/04/2022 tarihinde tebliğ edildiği ve davacının anılan işleme karşı ilk derece mahkemesinde altmış gün içinde iptal davası açtığı, Yönetmelik hükmü bakımından da uygulama işlemine bağlı olarak dava açma süresinin işlediği dikkate alındığında; davacının uygulama işleminin tesis edilmesinden sonra başlayan yargı ve idari başvuru sürecinden sonuç alamamasının ardından açılan davanın süresinde olduğunu kabul etmek mümkün değildir. Bir başka deyiş ile "sorunun bu şekilde çözülemeyeceğinin 12/10/2022 tarihinde anlaşıldığı" şeklindeki iddia, hem uygulama işlemi hem de düzenleyici işlem için başlayan ve 12/10/2022 tarihinde önce son bulan dava açma süresini canlandırmayacaktır.
Bu durumda, davacı hakkında tesis edilen uygulama işleminin öğrenildiği 19/04/2022 tarihinden itibaren en geç 20/06/2022 tarihinde açılması gereken davanın, 12/10/2022 tarihinde açıldığı dikkate alındığında, davanın süresinde olmadığı anlaşılmaktadır.
Açıklanan nedenlerle, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 15. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendi uyarınca, süre aşımı nedeniyle DAVANIN REDDİNE, ... TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına, kullanılmayan ... TL yürütmeyi durdurma harcının ve artan posta ücretinin ise kararın kesinleşmesinden sonra istemi hâlinde davacıya iadesine, bu karara karşı tebliğ tarihini izleyen otuz (30) gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere, 12/01/2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.