T.C.
D A N I Ş T A Y
İDARİ DAVA DAİRELERİ KURULU
Esas No : 2022/900
Karar No : 2022/2610
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Kurulu
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU: Danıştay Beşinci Dairesinin 13/10/2021 tarih ve E:2017/7000, K:2021/3089 sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: 667 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Alınan Tedbirlere İlişkin Kanun Hükmünde Kararname'nin 3/1. maddesi uyarınca FETÖ ile iltisak ve irtibatının olduğu gerekçesiyle davacının meslekte kalmasının uygun olmadığına ve meslekten çıkarılmasına ilişkin Hâkimler ve Savcılar Kurulu Genel Kurulunun ... tarih ve ... sayılı kararına karşı yapılan yeniden inceleme talebinin reddine ilişkin ... tarih ve ... sayılı kararının iptaline karar verilmesi; bu karar nedeniyle yoksun kalınan parasal hakların yasal faiziyle birlikte iadesi ile 2.000.000,00-TL manevi tazminata hükmedilmesi istenilmiştir.
Daire kararının özeti: Danıştay Beşinci Dairesinin 13/10/2021 tarih ve E:2017/7000, K:2021/3089 sayılı kararıyla;
Davalı idarenin usule ilişkin itirazları yerinde görülmemiş;
"Maddi Olay ve Hukuki Süreç" ile "İlgili Mevzuat"a yer verilmiş; "Yargılamada İzlenen Usul ve Süreç", "FETÖ'ye İlişkin Tespit ve Değerlendirmeler", "Demokratik Anayasal Düzene Sadakat Yükümlülüğü", "Dava Konusu Edilen Kararın Hukuki Niteliği" başlıkları altında genel; "Kişiselleştirme ve Delillerin Değerlendirilmesi" başlığı altında hem genel hem de davacıya özel değerlendirmelerde bulunularak,
Davacı Yönünden Yapılan Değerlendirmede;
Davacının, ceza yargılaması sonucunda, ... Ağır Ceza Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile silahlı terör örgütüne üye olma suçundan beraat ettiği; karara karşı yapılan istinaf başvurusunun ... Bölge Adliye Mahkemesi ... Ceza Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile reddedildiği; bu karara karşı yapılan temyiz başvurusunun ise ... Ceza Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile kabul edilerek beraat kararının bozulduğu ve davacının silahlı terör örgütüne üye olma suçuna ilişkin olarak yargılamasının ... Ağır Ceza Mahkemesinin E:... esas sayılı dosyasında devam ettiğinin görüldüğü;
Davacı hakkındaki tanık beyanları yönünden, davacının örgütün içinde yer aldığına, örgüt toplantılarına katıldığına, üniversitede örgüt evlerinde kaldığına, sınavlara örgütün hakim-savcı sınav çalışma evlerinde hazırlandığına ve diğer hususlara yönelik ifadeler ile adı, soyadı ve görev yerine açıkça yer verilen ByLock yazışmalarına dair tespitin birlikte değerlendirilmesi sonucunda, davacının beyanlarına itibar edilmeyerek FETÖ ile süregelen bir ilişki içerisinde olduğu sonucuna varıldığı belirtilerek,
Dava dosyasında bulunan bilgi ve belgeler ile kararda yer verilen açıklamalar bir bütün olarak değerlendirildiğinde; davacının, FETÖ ile iltisak ve irtibatının olduğu ve bu nedenle demokratik anayasal düzene sadakat yükümlülüğünü ihlal ettiği, dava konusu kararlarla özel hayatına saygı hakkına yapılan müdahalenin AİHS ve Anayasa anlamında durumun gerektirdiği ölçüde bir tedbir niteliğinde olduğu anlaşıldığından dava konusu kararda hukuka aykırılık görülmediği; dava konusu kararda hukuka aykırılık görülmediğinden davacının bu karar nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının yasal faiziyle birlikte iadesi ile 2.000.000,00-TL manevi tazminata hükmedilmesi isteminin de reddi gerektiği gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, savunma hakkının ihlal edildiği; deliller bildirilmeden ve toplanmadan işlem tesis edildiği; bu durumun Anayasa'nın temel ilkelerine aykırı olduğu; idare tarafından peşin hükümlü davranıldığı; masumiyet karinesinin, suç ve cezaların kanuniliği ile geçmişe yürümemesi ilkelerinin ve adil yargılanma hakkının ihlal edildiği; olağanüstü hal kanun hükmünde kararnameleri ile ancak düzenlemelerin yürürlüğe girdiği tarihten sonraki fiillerin yaptırıma bağlanabileceği; söz konusu örgütün 2017 yılında terör örgütü olarak kabul edildiği; bu tarihten önceki fiillerin cezalandırılamayacağı; aynı durumdaki diğer meslektaşlarıyla arasında ayrımcılık yapıldığı ve eşitlik ilkesine uyulmadığı; Daire kararında hükme esas alınan ifadelerin kendi dosyasıyla ilgili olmadığı; bağımsızlığını ya da tarafsızlığını yitirdiğine dair somut tespit bulunmadığı; işlemin hem Anayasa'ya hem de milletlerarası antlaşmalara aykırı olduğu; geçmişe dönük ve ispata muhtaç tanık delilleriyle tesis edildiği; sadakat yükümlülüğünün başlamadığı bir dönemden sorumlu tutulduğu; tanık ifadelerinin ispata muhtaç olduğu; aleyhe olan hususların cımbızlanarak lehe hususların görmezden gelindiği; ceza dosyalarında 17-25 Aralık sürecinden önceki fiiller cezalandırılmazken idari yaptırımlarda böyle bir belirleme yapılmadığı; darbe teşebbüsü gecesi nöbetçi savcı olduğu ve kamu düzenini bozucu bir davranışının olmadığı; örgütle irtibatını veya iltisakını ortaya koyacak bir fiilinin bulunmadığı; Akademi döneminde de örgütün karşısında bulunduğu; hakim ve savcıların ihraç işlemlerinin ancak kanunla yapılabileceği; hakkında etkili bir idari veya adli soruşturma yapılmadığı, delillerin somut olarak ortaya konmadığı; olağanüstü halin sona ermesiyle birlikte dava konusu işlemin kanuni dayanağının kalmadığı; bu dönemde alınan tedbirlerin ancak bu dönemle sınırlı olarak uygulanabileceği ve aksi durumda hükümsüz kalacakları; hakkında herhangi bir delil olmadan sonradan yürürlüğe konulan düzenlemelerle geçmişe dönük fillerin cezalandırıldığı; irtibat ve iltisak kavramlarının manalarının açık olmadığı; toptancı bir anlayışla liste usulü işlem tesis edildiği, bireyselleştirme yapılmadığı; hangi fiilinin ya da kararının ideolojik bağlılık oluşturduğunun belirtilmediği; işlemin tedbir mahiyetinde olmadığı ve tüm unsurlarıyla hukuka aykırı olduğu belirtilerek, Daire kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, Danıştay Beşinci Dairesince verilen kararın usul ve hukuka uygun bulunduğu ve temyiz dilekçesinde öne sürülen nedenlerin, kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte olmadığı belirtilerek temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'ÜN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile Daire kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Danıştay dava dairelerinin nihai kararlarının temyizen incelenerek bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan;
"a) Görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması,
b) Hukuka aykırı karar verilmesi,
c) Usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyebilecek nitelikte hata veya eksikliklerin bulunması" sebeplerinden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
Öte yandan, UYAP kayıtlarının incelenmesinden, ... Ağır Ceza Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile davacının, silahlı terör örgütüne üye olma suçundan 6 yıl 3 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına karar verildiği, dosyanın temyiz incelemesinin devam ettiği görülmüştür.
667 sayılı KHK uyarınca, hâkimlerin ve savcıların terör örgütüne üyelik ve mensubiyeti bulunmasa da terör örgütü ile iltisaklı veya irtibatlı olmaları nedeniyle meslekte kalmalarının uygun olmadığına ve meslekten çıkarılmalarına yönelik işlem tesis edilebilmesi mümkündür. Nitekim dava konusu işlem de davacının FETÖ/PDY terör örgütü ile iltisak ve irtibatının bulunduğu gerekçesiyle tesis edilmiştir.
Anayasa Mahkemesi, 14/11/2019 tarih ve E:2018/89, K:2019/84 sayılı kararında iltisaklı kavramını ''kavuşan, bitişen, birleşen'', irtibatlı kavramını ise ''bağlantılı'' olarak tanımlamış, bu kavramların hukuki niteliği ve objektif anlamının yargı içtihatlarıyla belirlenebileceğini belirtmiştir. Bu kavramlar ile, kişilerin cezai sorumluluğunu gerektiren örgüte üyelik ve mensubiyet kavramlarına nazaran terör örgütleri ile daha az yoğun ve atipik bir bağlantının vurgulandığı açıktır. Bu kapsamda kişilerin terör örgütleri ile irtibat ve iltisaklarının ortaya konulabilmesi için, örgütün amaçlarının gerçekleştirilmesi ya da örgütten yarar sağlamak maksadıyla gerek örgütten gelen talimatlar doğrultusunda gerekse inisiyatif alarak bulundukları hâl ve hareketler neticesinde örgüte veya kendilerine yarar sağladıkları ya da örgüt ile amaç birliği veya sosyal birliktelik görünümü içinde oldukları yönünde kanaat oluşması yeterlidir.
Bu itibarla, ceza muhakemesinde terör örgütüne üye olma suçunun tespitinde delil olarak değerlendirilecek bir kısım fiil ve davranışlar, üstün bir kamu gücü olan yargı yetkisini kullanan hâkim ve savcılar hakkında tesis edilen idari tedbir niteliğindeki işlemlerde terör örgütüne irtibat veya iltisakın sübut bulup bulmadığı yönünden örgüt üyeliğine göre farklı değerlendirilebilecek nitelikte olduğundan, davacının terör örgütü ile iltisak veya irtibatının bulunup bulunmadığına yönelik yargısal denetime ilişkin bu davada, ''silahlı terör örgütüne üye olmak'' isnadıyla açılan ve temyizen Yargıtayca incelenmekte olan ceza yargılamasında nihayeten verilecek kararın beklenilmesi gerekmemektedir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin reddine,
2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin Danıştay Beşinci Dairesinin temyize konu 13/10/2021 tarih ve E:2017/7000, K:2021/3089 sayılı kararının ONANMASINA,
3. Kesin olarak, 26/09/2022 tarihinde oybirliği ile karar verildi.