T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2022/9003
Karar No : 2023/8191
TEMYİZ EDENLER : I-(DAVALILAR) 1-... Büyükşehir Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...
2- ... Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...
II- (DAVALILAR YANINDA MÜDAHİL)
... Harita Kadastro Müh. Taah. ve Tic. Ltd. Şti.
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU :... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Ankara ili, Etimesgut ilçesi, ... Mahallesi, ... sayılı parseli de kapsayan alanda Etimesgut Belediye Encümeninin ... tarih ve ... sayılı kararıyla kabul edilip Ankara Büyükşehir Belediye Encümeninin ... tarih ve ... sayılı kararıyla onaylanan ... sayılı parselasyon işleminin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:..., sayılı kararda; mahallinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucu hazırlanan bilirkişi raporları ve dosyada yer alan diğer bilgi ve belgelerin birlikte değerlendirilmesinden; dava konusu... sayılı parselasyon işleminin ... ada, ... sayılı parsele ilişkin kısmının şehircilik ilkelerine, planlama esaslarına, plan tasarım tekniklerine uygun olduğu anlaşıldığından parselasyon işleminin onaylanmasına ilişkin Etimesgut Belediye Encümeninin ... tarih ve ... sayılı kararında hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: İdari Dava Dairesince verilen kararda; dava konusu parselasyonun dayanağı Eskişehir Yolu Güneyine ait 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliğinin kabulüne ilişkin Etimesgut Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararı ile Ankara Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararının iptali istemiyle ilgili meslek odasınca açılan davada, davanın reddine ilişkin ... İdare Mahkemesince verilen ... günlü, E:... , K:... sayılı kararın, ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:.. sayılı kararı ile 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliğinin dayanağı üst ölçekli plan niteliğindeki 1/25.000 ve 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişiklerinin Dairece iptaline karar verilmesi karşısında, dayanaksız kalan 1/1000 ölçekli uygulama imar planı kararında da hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle kaldırılarak iptaline karar verildiği, bu durumda, dava konusu parselasyonun dayanağı 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliğinin iptaline karar verilmesi karşısında, dayanaksız kalan parselasyon işleminde de hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılarak istinaf isteminin kabulüne, kararın kaldırılmasına, dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Temyize konu kararın usul ve hukuka aykırı olduğu iddiasıyla bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Temyiz edilen kararda bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından usul ve yasaya uygun olan kararın onanması gerektiği ileri sürülmektedir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi ile Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının onanmasına gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY:
Ankara ili, Etimesgut ilçesi, ... Mahallesi, Eskişehir yolunun kısmen kuzeyini kısmen de güneyini kapsayan alanda Ankara Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararı ile onaylanan 1/25.000 ölçekli 2023 Başkent Ankara Nazım İmar Planında, planlama alanının Güneybatı planlama bölgesi ve "Konut Gelişme-4/KG-4 A.YURTÇU-YAPRACIK Kentsel Gelişme Bölgesi" alt bölgesi dahilinde kısmen seyrek yoğunluklu meskun konut alanı, kısmen seyrek yoğunluklu gelişme konut alanı, kısmen açık yeşil alan, kısmen orman-ağaçlık alan, kısmen sağlık siteleri ile kentsel servis alanı kullanımında kaldığı, Ankara Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararı ile onaylanan 1/25.000 ölçekli nazım imar planı değişikliği ile planlama konusu alanın 60 kişi/ha. brüt nüfus yoğunluğuna sahip gelişme konut alanı kullanımının 100-285 kişi/ha. brüt nüfus yoğunluğuna çıkarıldığı, söz konusu planlama kararına karşı açılan davada, ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararı ile; 40-60kişi/ha. brüt nüfus yoğunluklu seyrek yoğunluklu gelişme konut alanı kullanımının 100-285 kişi/ha brüt nüfus yoğunluğuna sahip gelişme konut alanı kullanımına dönüştürülerek planlama alanı için öngörülen 39000 kişi nüfus atamasının yaklaşık 65.580-186.528 kişiye çıkarıldığı, söz konusu nüfus artışı sonucunda bölgeye ilave olacak nüfusun ihtiyaç duyacağı teknik ve sosyal donatı alanı miktarlarının bölge içerisinde karşılanmasının mümkün bulunmadığı, mevcut planın sürekliliği, bütünlüğü ve sosyal donatı dengesinin bozulduğu, plan değişikliği sonucunda yapılaşma ve nüfus artışının bölgenin ulaşım dolaşım sistemine yapacağı etkilerin gözetilmediği, varsa plan değişikliğini zorunlu kılan teknik ve bilimsel gerekçelerin belirtilmediği gerekçeleriyle dava konusu işlemin iptaline karar verildiği, bu kararın Danıştay Altıncı Dairesinin 16.05.2016 tarih ve E:2015/8363, K:2016/2782 sayılı kararı ile temyiz isteminin esastan reddi ile mahkeme kararının esas yönünden onanmasına karar verildiği görülmektedir.
Yine planlama bölgesinde Ankara Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararı ile 1/25.000 ölçekli nazım imar planı değişikliğinin onaylandığı, söz konusu değişiklikle kullanım kararları değiştirilmeden yoğunluğun "orta yoğunluklu mevcut konut alanı" ile "orta yoğunluklu gelişme konut alanı" olarak düzenlendiği, söz konusu planlama kararının iptali istemiyle açılan davada, planlama alanının TOKİ'nin yetki alanı içerisinde kaldığı gerekçesiyle ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararı ile dava konusu işlemin iptaline karar verildiği, bu kararın Danıştay Altıncı Dairesinin 11.04.2018 tarih ve E:2016/2410, K:2018/3271 sayılı kararı ile onanmasına karar verildiği anlaşılmaktadır.
... tarih ve ... sayılı Ankara Büyükşehir Belediye Meclisi kararı ile 1/100.000 ölçekli 2038 yılı Ankara Çevre Düzeni Planının kabul edilmesi üzerine bu planlama kararına dayalı olarak çevre düzeni planında meskun planlı ve yerleşik alan kapsamında kalan 1699 hektarlık alanda Ankara Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararı ile 1/25.000 ölçekli nazım imar planı değişikliği onaylanmış, buna göre mahkeme kararına dayalı olarak toplu konut alanının sınır dışına çıkarılmış, konut alanları, mevcut düşük (51-150 kişi/ha) ve orta yoğunluklu (151-300 kişi/ha) konut alanları olmak üzere yeniden düzenlenmiş ve bir kısım alanların planlamaya dahil edilerek park ve yeşil alan kurgusu değiştirilmiş, söz konusu planlama kararına dayalı olarak Ankara Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararı ile Eskişehir Yolu Güneyine ilişkin 1/5.000 ölçekli nazım imar planı değişikliğinin onaylanmıştır.
Etimesgut Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararı ile Ankara ili, Etimesgut ilçesi, Yapracık Eskişehir Yolu Güneyine ait 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliğinin kabul edilmiş ve Ankara Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararıyla söz konusu planlama kararı onaylanmıştır.
Bakılan dava da Ankara ili, Etimesgut ilçesi, ... Mahallesi, ... sayılı parseli de kapsayan alanda Etimesgut Belediye Encümeninin ... tarih ve ... sayılı kararıyla kabul edilip Ankara Büyükşehir Belediye Encümeninin ... tarih ve ... sayılı kararıyla onaylanan ... sayılı parselasyon işleminin iptali istemiyle açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
3194 sayılı İmar Kanunu'nun Arazi ve Arsa Düzenlemesi başlıklı 18. Maddesinin dava konusu işlemin tesis edildiği tarihteki halinde, ''İmar hududu içinde bulunan binalı veya binasız arsa ve arazileri malikleri veya diğer hak sahiplerinin muvafakatı aranmaksızın, birbirleri ile, yol fazlaları ile, kamu kurumlarına veya belediyelere ait bulunan yerlerle birleştirmeye, bunları yeniden imar planına uygun ada veya parsellere ayırmaya, müstakil, hisseli veya kat mülkiyeti esaslarına göre hak sahiplerine dağıtmaya ve re'sen tescil işlemlerini yaptırmaya belediyeler yetkilidir. Sözü edilen yerler belediye ve mücavir alan dışında ise yukarıda belirtilen yetkiler valilikçe kullanılır. Belediyeler veya valiliklerce düzenlemeye tabi tutulan arazi ve arsaların dağıtımı sırasında bunların yüzölçümlerinden yeteri kadar saha, düzenleme dolayısıyla meydana gelen değer artışları karşılığında "düzenleme ortaklık payı" olarak düşülebilir. Ancak, bu maddeye göre alınacak düzenleme ortaklık payları, düzenlemeye tabi tutulan arazi ve arsaların düzenlemeden önceki yüzölçümlerinin yüzde kırkını geçemez. Düzenleme ortaklık payları, düzenlemeye tâbi tutulan yerlerin ihtiyacı olan Milli Eğitim Bakanlığına bağlı ilk ve ortaöğretim kurumları, yol, meydan, park, otopark, çocuk bahçesi, yeşil saha, ibadet yeri ve karakol gibi umumî hizmetlerden ve bu hizmetlerle ilgili tesislerden başka maksatlarla kullanılamaz. Düzenleme ortaklık paylarının toplamı, yukarıdaki fıkrada sözü geçen umumi hizmetler için, yeniden ayrılması gereken yerlerin alanları toplamından az olduğu takdirde, eksik kalan miktar belediye veya valilikçe kamulaştırma yolu ile tamamlanır. Herhangi bir parselden bir miktar sahanın kamulaştırılmasının gerekmesi halinde düzenleme ortaklık payı, kamulaştırmadan arta kalan saha üzerinden ayrılır. Bu fıkra hükümlerine göre, herhangi bir parselden bir defadan fazla düzenleme ortaklık payı alınmaz. Ancak, bu hüküm o parselde imar planı ile yeniden bir düzenleme yapılmasına mani teşkil etmez. Bu düzenlemeye tabi tutulan arazi ve arsaların düzenleme ortaklık payı alınanlarından, bu düzenleme sebebiyle ayrıca değerlendirme resmi alınmaz. '' kuralına yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dava konusu parselasyon işleminin dayanağı 1/1000 ölçekli uygulama imar planı Etimesgut Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararı ile kabul edilip Ankara Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararıyla onaylanmıştır. Sözü edilen 1/1000 ölçekli uygulama imar planının bulunduğu alanda Ankara Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararı ile onaylanan 1/25.000 ölçekli nazım imar planı değişikliğinin iptali istemiyle TMMOB Mimarlar Odası ... Şubesi tarafından açılan davada, davanın reddine ilişkin ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararın, ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile; "üst ölçekli planın meskun yerleşik alan öngörüsü dikkate alınarak hazırlanan dava konusu nazım imar planının çevre düzeni planının yargı kararı ile iptaline karar verilmesi ile dayanaksız kalması ve böylelikle planların kademeli birlikteliği ilkesinin sağlanamaması ve ayrıca değişikliğin 1/25.000 ölçekli 2023 Başkent Ankara Nazım İmar Planının bütününe yönelik uygunluğu yönünden yapılan değerlendirmede de gerek benzer nitelikte yoğunluk artışı öngören planlama kararının Danıştayca da onanan yargı kararı ile iptal edilmesi ve böylelikle mevcut planın sürekliliğinin ve bütünlüğünün bozulduğu ve plan değişikliğini zorunlu kılan teknik ve bilimsel gerekçelerin bulunmadığı yönündeki yargı kararındaki kusurlandırıcı yönlerin devam etmesi ve dahi plan değişikliğinin mevcut üst ölçekli plan olan 1/25.000 ölçekli 2023 Başkent Ankara Nazım İmar Planının bölgede nüfus atamasını kontrol altına alma hedefi ile de uyumlu olmaması karşısında, dava konusu planlama kararında hukuka uygunluk bulunmadığı şeklinde gerekçeyle kaldırıldığı ve 1/25.000 ölçekli nazım imar planı değişikliğine yönelik planlama kararının iptaline karar verildiği" gerekçesiyle kaldırılmasına, dava konusu 1/5000 ölçekli nazım imar planının iptaline karar verilmiş ise de sözü edilen ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi kararının Danıştay Altıncı Dairesinin ... tarih ve E:... K:... sayılı kararı ile bozulmasına karar verilmiştir.
Öte yandan, yukarıda anılan 1/1000 ölçekli uygulama imar planının dayanağı 1/5000 ölçekli nazım imar planı yönünden davanın reddi yolunda verilen İdare Mahkemesi kararına yapılan istinaf başvurusunun kabulü, İdare Mahkemesi kararının kaldırılması, dava konusu işlemin iptali yolundaki ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:.. sayılı kararının da Dairemizin 07/11/2022 tarih ve E:2022/1319 K:2022/9227 sayılı kararı ile bozulmasına karar verilmiştir.
Diğer yandan, Ankara ili, Etimesgut ilçesi, ... Mahallesi,... ve ... sayılı parsellerin bulunduğu alanda Etimesgut Belediye Encümeninin ... tarih ve ... sayılı kararıyla kabul edilip Ankara Büyükşehir Belediye Encümeninin ... tarih ve ... sayılı kararıyla onaylanan parselasyon işleminin, bu işleme yapılan itirazın reddine ilişkin Etimesgut Belediye Encümeninin ... tarih ve ... sayılı kararının uygun bulunmasına dair Ankara Büyükşehir Belediye Encümeninin ... tarih ve ... sayılı kararı ile, bu parselasyon planının dayanağı Etimesgut Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararı ile kabul edilip Ankara Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararıyla onaylanan 1/1000 ölçekli uygulama imar planının, Ankara Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararıyla onaylanan 1/5000 ölçekli nazım imar planının ve Ankara Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararıyla onaylanan 1/25000 ölçekli nazım imar planının iptali istemiyle açılan davanın reddi yolundaki ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun, Danıştay Altıncı Dairesinin 07/11/2022 tarih ve E:2022/522, K:2022/9229 sayılı bozma kararına uyularak reddine ilişkin ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararı Danıştay Altıncı Dairesinin 13/11/2023 tarih ve E:2023/6321, K:2023/8172 sayılı kararı ile kesin olarak onanmıştır.
Bu durumda, dava konusu parselasyonun dayanağı 1/1000 ölçekli uygulama imar planının dayanağı 1/5000 ve 1/25000 ölçekli nazım imar planları yönünden davanın reddi yolunda verilen İdare Mahkemesi kararına yapılan istinaf başvurularının kabulü, İdare Mahkemesi kararlarının kaldırılması, dava konusu işlemlerin iptali yolundaki ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince yukarıda yer alan kararlarının Dairemizce bozulmasına karar verildiğinden bozma kararlarındaki gerekçeler doğrultusunda dava konusu işlem yönünden değerlendirme yapılarak bir karar verilmesi gerekmektedir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanunun 49. maddesine uygun bulunan davalıların temyiz istemlerinin kabulüne,
2. Mahkeme kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun kabulü ile anılan kararının kaldırılarak yukarıda özetlenen gerekçeyle dava konusu işlemin iptali yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 13/11/2023 tarihinde, kesin olarak, oyçokluğuyla karar verildi.
KARŞI OY (X): Temyize konu edilen Bölge İdare Mahkemesi kararında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinde belirtilen bozma nedenleri bulunmadığından, temyiz isteminin reddi ile anılan kararın onanması gerektiği oyu ile çoğunluk kararına katılmıyorum.