T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2022/9213
Karar No : 2023/7556
TEMYİZ EDEN (DAVACILAR) : 1- …2- …
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVALI) : … Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Karabük ili, Safranbolu ilçesi, … Mahallesi, … ada, … parsel sayılı taşınmazın maliki olan davacılar tarafından, komşu … ada, … parsel malikinin başvurusu üzerine imar planında yer alan ve … parselden geçen yolun açılmasına ilişkin Safranbolu Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararı ile bu işlemin dayanağı olan … tarih ve … sayılı belediye meclisi kararıyla kabul edilen koruma amaçlı imar planı değişikliğinin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; Safranbolu Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararı yönünden, … Mahallesi … ada, … parsel sayılı taşınmazın maliki tarafından, taşınmazın bulunduğu alanda mevcut imar planında yer alan yolun açılması talebiyle davalı idareye yapılan başvurunun kabulü yönünde bir karar olmadığı, davacıların iddialarının aksine anılan meclis kararı ile imar yollarının açılması yönünde tesis edilen bir işlemin söz konusu olmadığı, bu haliyle "imar yolunun açılmasına ilişkin kararın hukuka aykırı olduğu, menfaatinin ihlal edildiği iddiasıyla açılan davada davacıların kişisel, meşru, güncel bir menfaat ihlalinin söz konusu olmadığı, bu nedenle 2577 sayılı Kanun'un 2/1-a maddesi uyarınca davacıların dava açma ehliyetlerinin bulunmadığı; Safranbolu Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararının dayanağı olan … tarih ve … sayılı belediye meclisi kararıyla kabul edilen koruma amaçlı imar planı değişikliği yönünden ise, dava konusu planlama işleminin davacıların menfaatini ihlal eden bir uygulama işlemi bulunmadığı ve anılan işlemin dava açma süresini ihya edecek nitelikte olmadığı anlaşıldığından genel düzenleyici işlemlere karşı süreler geçtikten çok sonra açılan davada süre aşımı bulunduğu sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle davanın … tarih ve … sayılı belediye meclisi kararı açısından ehliyet yönünden, … tarih ve … sayılı belediye meclisi kararı açısından süre aşımı nedeniyle reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve istinaf dilekçelerinde ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacılar tarafından maliki oldukları taşınmaz üzerinden hukuka aykırı şekilde yol geçirilmek istendiği, kişisel meşru güncel menfaatlerinin ihlal edildiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Temyiz edilen kararda bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, usul ve kanuna uygun olan kararın onanması gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ …'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Karabük ili, Safranbolu ilçesi, … Mahallesi, … ada, … parsel sayılı taşınmazın maliki olan davacılar tarafından, komşu … ada, … parsel malikinin başvurusu üzerine imar planında yer alan ve … parselden geçen yolun açılmasına ilişkin olduğu ileri sürülen Safranbolu Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararı ile bu işlemin dayanağı olan … tarih ve … sayılı belediye meclisi kararıyla kabul edilen koruma amaçlı imar planı değişikliğinin iptali istemiyle bakılmakta olan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 2. maddesinde; idari işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı iptalleri için menfaatleri ihlal edilenler tarafından açılan davalar "iptal davası" olarak tanımlanmış; 14. maddesinin 3. fıkrasının (d) bendinde; dava dilekçelerinin idari davaya konu olacak kesin ve yürütülmesi gereken bir işlem olup olmadığı yönünden de inceleneceği, 15. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde davaya konu edilen işlemin, idari davaya konu olacak kesin ve yürütülmesi gerekli bir işlem niteliğinde bulunmaması durumunda davanın reddedileceği hükme bağlanmıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Temyize konu kararının … tarih ve … sayılı belediye meclisi kararıyla kabul edilen koruma amaçlı imar planı değişikliği yönünden davanın süre aşımı nedeniyle reddine ilişkin kısmına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine dair bölümünde 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinin 1. fıkrasında sayılan bozma nedenlerinden hiçbiri bulunmamaktadır.
Kararın … tarih ve … sayılı belediye meclisi kararına ilişkin kısmına gelince;
Davacılara ait … ada, … parsel sayılı taşınmaza komşu bitişik … ada, … sayılı parsel maliki tarafından imar planında yer alan ve … sayılı parselden geçen imar yolunun açılması istemiyle davalı idareye başvuruda bulunulduğu, bu başvuru üzerine tesis edilen işlemin davacılara ait parseli de etkileyeceği açık olduğundan davacıların dava açma ehliyetinin bulunduğunun kabulü gerekmektedir.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 2. maddesiyle tanımlanan iptal davasına, idarenin tek taraflı irade beyanıyla, kişilerin hukuksal durumlarında değişiklik meydana getiren etkili ve yürütülmesi zorunlu işlemlerin konu edilebileceği tartışmasızdır.
Kesin ve yürütülmesi zorunlu, idari davaya konu edilebilecek işlemler, idarenin kamu gücüne dayanarak, tek yanlı irade beyanıyla tesis ettikleri, hukuk düzeninde değişiklik yapan, başka bir deyişle ilgililerin hukukunu etkileyen işlemlerdir.
Uyuşmazlıkta, … Mahallesi … ada, … parsel sayılı taşınmazın maliki tarafından, taşınmazın bulunduğu alanda mevcut imar planında yer alan yolun açılması talebiyle davalı idareye yapılan başvuruya, "Belediyemizin iş yoğunluğu göz önüne alınarak, talebin önümüzdeki dönem çalışmalarında değerlendirilmesinin uygun bulunduğu" şeklinde cevap verildiği, davacıların hukuki durumunda değişiklikler yapmayan söz konusu cevabın idari davaya konu olabilecek kesin ve yürütülebilir bir işlem olmadığı, bu sebeple iptali istenen Safranbolu Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararı yönünden davanın incelenmeksizin reddi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.
Bu itibarla, … tarih ve … sayılı belediye meclisi kararı yönünden davanın incelenmeksizin reddine karar verilmesi gerekmekte iken davanın ehliyet yönünden reddine ilişkin temyize konu İdari Dava Dairesi kararında sonucu itibariyle isabetsizlik bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacıların temyiz isteminin reddine,
2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle … tarih ve … sayılı belediye meclisi kararı açısından ehliyet yönünden, … tarih ve … sayılı belediye meclisi kararı açısından süre aşımı nedeniyle reddi yolundaki Mahkeme kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun reddi yolunda temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının … tarih ve … sayılı belediye meclisi kararı yönünden ONANMASINA, … tarih ve … sayılı belediye meclisi kararı yönünden değişik gerekçeyle ONANMASINA,
3. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de anılan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın kararı veren ilk derece Mahkemesine gönderilmesine, 17/10/2023 tarihinde, kesin olarak, oy birliğiyle karar verildi.