T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2022/9216
Karar No : 2024/1037
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Bakanlığı/ANKARA
VEKİLİ : Hukuk Müşaviri …
KARŞI TARAF (DAVACI) : …
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesince verilen … tarih ve E:… , K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Rezerv yapı alanı olarak belirlenen Ankara ili, Çankaya ilçesi, … Mahallesi, … , … , … , … , … , … , … sayılı (… kadastro sayılı) adalara yönelik 1/25.000 ölçekli nazım imar planı değişikliği, 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliği ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliğinin onaylanmasına dair Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının … tarih ve … sayılı işleminin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:… , K:… sayılı kararda; Mahkemenin … tarih ve E… , K… sayılı kararıyla, alanın rezerv yapı alanı ilanı kararının iptal edilmiş olması nedeniyle rezerv yapı alanı için tesis edilen 1/25.000 ölçekli ve 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliği ile 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliği dayanaksız kaldığından dava konusu işlemde de hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: Dosyaya sunulan tapu kayıtları ve davacının davalı idareye yaptığı itiraz başvurusunun incelenmesinden davacının rezerv yapı alanı ilan edilen parsellerin kuzey doğusunda parsel sahibi olduğu, dolayısıyla komşu parsel maliki sıfatıyla dava açma ehliyetinin bulunduğu anlaşıldığından davalı idarenin savunma aşamasında ileri sürdüğü ehliyet itirazına itibar edilmediği belirtilerek istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve istinaf dilekçelerinde ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Temyize konu kararın usul ve hukuka aykırı olduğu iddiasıyla bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ … 'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
Üye Cafer Ergen'in 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 2. maddesinin a fıkrasında, idari davaların idari işlemler hakkında yetki, sebep, şekil, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı menfaatleri ihlal edilenler tarafından açılacağı hüküm altına alındıktan sonra ilk inceleme konularının belirlendiği, 14. maddenin 3/c bendinde, dilekçenin ehliyet yönünden inceleneceğinin, 15. maddenin 1/b bendinde ise, bu hususta kanuna aykırılık görülmesi halinde davanın reddedileceğinin hükme bağlandığı, idari işlemlerin hukuka uygunluğunun yargı yoluyla denetimini amaçlayan iptal davasının görüşülebilmesi için ön koşullardan olan "dava açma ehliyeti"nin iptal davasına konu kararın niteliğine göre idari yargı yerince değerlendirileceği, uyuşmazlıkta, parselin rezerv yapı alanı olarak belirlenen parsele yönelik 1/25000 ölçekli nazım imar planı değişikliği, 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliği ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliğinin iptali istemiyle açılan davada dava açma ehliyetini sağlayan menfaat ihlalinin incelenmesi gerektiği, dava konusu parselin bitişik komşuluğunda parseli bulunmayan davacının, başka bir kişiye ait parselin rezerv yapı alanı olarak belirlenen parsele yönelik imar planının onaylanması işlemine karşı dava açmakta menfaatinin bulunmadığı, bu nedenle davanın ehliyet yönünden reddi gerektiği yönündeki karşı oyuyla işin esasının incelenmesine geçildi:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY:
Ankara ili, Çankaya ilçesi, … Mahallesi, … sayılı kadastro parselinin 5.75 ha. parselin 6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun'un 2. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendi uyarınca Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının … tarih ve … sayılı kararı ile rezerv yapı alanı olarak belirlendiği, rezerv yapı alanı olarak belirlenen kadastro parseline yönelik 1/25.000 ölçekli nazım imar planı değişikliği, 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliği ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliğinin onaylanmasına dair Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının … tarih ve … sayılı işleminin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
3194 sayılı İmar Kanununun işlem tarihinde yürürlükte olan haliyle 5. maddesinde, nazım imar planı, varsa bölge ve çevre düzeni planlarına uygun olarak hali hazır haritalar üzerine, yine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak çizilen ve arazi parçalarının; genel kullanış biçimlerini, başlıca bölge tiplerini, bölgelerin gelecekteki nüfus yoğunluklarını, gerektiğinde yapı yoğunluğunu, çeşitli yerleşme alanlarının gelişme yön ve büyüklükleri ile ilkelerini, ulaşım sistemlerini ve problemlerinin çözümü gibi hususları gösteren ve uygulama imar planının hazırlanmasına esas olmak üzere düzenlenen detaylı bir raporla açıklanan ve raporu ile beraber bir bütün olan plan olarak, uygulama imar planı ise, tasdikli halihazır haritalar üzerine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak nazım imar planı esaslarına göre çizilen ve çeşitli bölgelerin yapı adalarını, bunların yoğunluk ve düzenini, yolları ve uygulama için gerekli imar uygulama programlarına esas olacak uygulama etaplarını ve diğer bilgileri ayrıntıları ile gösteren plan olarak tanımlanmıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Ankara ili, Çankaya ilçesi, … Mahallesi, … , … , … , … , … , … , … sayılı adaların (… sayılı kadastro parseli) rezerv yapı alanı olarak belirlenmesine dair Çevre ve Şehircilik Bakanlığının … tarih ve … sayılı kararı ile bu adalara yönelik Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından 28.09.2020 tarihinde onaylanan 1/25.000 ölçekli nazım imar planı değişikliği, 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliği ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliklerinin iptali istemiyle ... Bakanlığına karşı açılan davada, dava konusu işlemlerin iptali yolundaki … İdare Mahkemesinin … tarihli, E:… , K:… sayılı kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolunda ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararının temyiz incelemesi aşamasında davacı tarafından Danıştay Genel Yazı İşleri Müdürlüğü aracılığıyla dosyaya sunulan 13/02/2024 tarihli dilekçeyle davadan feragat edildiğinden Danıştay Altıncı ve Dördüncü Dairesi Müşterek Heyetinin 15/02/2024 tarih ve E:2022/9281 K:2024/983 sayılı kararı ile davadan feragat beyanının Hukuk Muhakemeleri Kanununun 310. maddesinin 3. fıkrası uyarınca Mahkemece değerlendirilip karara bağlanması için dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine karar verilmiştir.
Bu itibarla, işbu davada yukarıda anılan ... İdare Mahkemesinin ... tarihli, E:... , K:... sayılı kararı ile ... sayılı kadastro parselinin rezerv yapı alanı olarak belirlenmesine dair Çevre ve Şehircilik Bakanlığının ... tarih ve ... sayılı kararının iptaline karar verildiği gerekçesiyle dava konusu imar planı değişikliklerinin iptaline ve anılan karara yapılan istinaf başvurusunun reddine karar verilmiş ise de, sözü edilen karara karşı yapılan temyiz incelemesine ilişkin dosyada davadan feragat nedeniyle öncelikle dosyanın gönderildiği ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince feragate ilişkin istemin karara bağlanmasından sonra işbu davada dava konusu parsele yönelik 1/25000 ölçekli nazım imar planı değişikliği, 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliği ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliği yönünden esasının incelenmesi gerekmektedir.
Diğer taraftan, dava konusu parsele yönelik nazım ve uygulama imar planı değişikliklerinin esasının incelenmesi aşamasında Dairemizin uyuşmazlığa konu ada ve parsellerin etrafındaki mevcut yapı dokusuna ilişkin kararlarının göz önünde bulundurularak işbu uyuşmazlık hakkında karar verileceği de kuşkusuzdur.
Bu durumda, temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi kararında isabet bulunmamıştır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanunun 49. maddesine uygun bulunan davalının temyiz isteminin kabulüne,
2. Dava konusu işlemin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptaline ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 20/02/2024 tarihinde, kesin olarak, oyçokluğuyla karar verildi.
KARŞI OY (X): Temyize konu edilen Bölge İdare Mahkemesi kararında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinde belirtilen bozma nedenleri bulunmadığından, temyiz isteminin reddi ile anılan kararın onanması gerektiği oyu ile Dairemiz kararına katılmıyoruz.