T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2022/9279
Karar No : 2024/1199
TEMYİZ EDEN (DAVACI): … Gıda Ürünleri Sanayi ve Pazarlama A.Ş.
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVALI): … Büyükşehir Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Ankara ili, Akyurt ilçesi, … Mahallesi, … ada, … parsel sayılı taşınmaz nedeniyle 857.337,98-TL stabilize yol teknik alt yapı bedeli tahakkuk ettirilmesine ilişkin Ankara Büyükşehir Belediye Başkanlığı Fen İşleri Dairesi Başkanlığı Yol ve Asfalt Şube Müdürlüğünün 11/02/2019 tarihli işlemin iptali ile söz konusu bedelin tarafına iadesine karar verilmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; 3194 sayılı Kanunun 23. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca stabilize yol teknik alt yapı bedeli istenilebilmesi için, taşınmazın bulunduğu alanın imar planında beldenin gelişmesine ayrılması ve teknik alt yapısının henüz yapılmamış olması gerektiği, uyuşmazlıkta taşınmazın bulunduğu alanın, imar planında beldenin inkişafına (gelişmesine) ayrıldığı kabul edilse dahi, yolların ve altyapının tamamlandığı ve belediyenin henüz altyapı götürmediği bir alanda olmadığı anlaşıldığından, söz konusu taşınmaz nedeniyle teknik alt yapı alınmasının hukuki dayanağının bulunmadığı gerekçesiyle, dava konusu işlemin iptaline, ödenen 857.337,98 TL tutarın davacı şirkete ödenmesine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: İdari Dava Dairesince verilen kararda; 3194 sayılı Kanunun 23. maddesinde, gelişme alanlarında teknik altyapı bedeli alınmasından muaf tutulan yapı ruhsatına konu bir kullanım öngörülmediği gibi aynı yol üzerinde bulunmakla birlikte daha önce yapılaşması tamamlanmış parsellerden yapı ruhsatı verildiği sırada alınan teknik altyapı bedelinin sonradan yapılaşmaya giden parsellerden yapı ruhsatı alındığı sırada bölgede yapılaşmanın tamamlanmış olduğu gerekçesiyle alınmamasının eşitlik ilkesi ile de bağdaşmayacağı, bu durumda; davaya konu taşınmazın teknik alt yapısının davacı tarafından yapıldığı yönünde bir iddia da bulunmadığından, 3194 sayılı Kanunun 23. maddesi uyarınca davacı şirketten anılan taşınmaz için stabilize yol teknik altyapı bedeli alınacağı; her ne kadar davacı tarafından, 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanununun Ek 2. maddesinin (d) fıkrası uyarınca yatırım teşvik belgesi kapsamında inşa edilen binalardan inşaat harcı vb. bedellerin alınmayacağı ve davacı şirketin de yatırım teşvik belgesi bulunduğu ileri sürülmekte ise de, anılan Kanun hükmüyle getirilen muafiyetin inşaat veya tadilat ruhsatı alınırken ödenen inşaat harcına ilişkin olduğu, dava konusu stabilize yol teknik alt yapı bedeli bakımından bir muafiyet öngörülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 4. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun kabulüne, dava konusu işlemin iptali ile ödenen 857.337,98 TL tutarın davacı şirkete ödenmesi yolundaki İdare Mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: 3194 sayılı Kanunun 23. maddesinin ikinci fıkrasında belirlenen koşullar oluşmadığından teknik alt yapı bedeli alınmasının hukuken mümkün bulunmadığı, ayrıca tahsil edilen bedelin fahiş miktarda olduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ …'İN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY:
Dava; Ankara ili, Akyurt ilçesi, … Mahallesi, … ada, … parsel sayılı taşınmaz nedeniyle 857.337,98-TL stabilize yol teknik alt yapı bedeli tahakkuk ettirilmesine ilişkin Ankara Büyükşehir Belediye Başkanlığı Fen İşleri Dairesi Başkanlığı Yol ve Asfalt Şube Müdürlüğünün 11/02/2019 tarihli işlemin iptali ile söz konusu bedelin tarafına iadesine karar verilmesi istemiyle açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
3194 sayılı İmar Kanununun 23. maddesinde, iskan hudutları içinde olup da, imar planında beldenin inkişafına ayrılmış bulunan sahalarda her ne şekilde olursa olsun yapı izni verilebilmesi için bu sahaların imar planı ve parselasyon planlarının yapılarak yetkili kurullarca tasdik edilmiş olması, ayrıca plan ve bölge şartlarına göre yollarının, pis ve içme suyu şebekeleri gibi teknik altyapısının yapılmış olmasının şart olduğu belirtildikten sonra; ancak, bunlardan parselasyon planları tasdik edilmiş olmakla beraber yolu, pis ve içme suyu şebekeleri gibi, teknik alt yapısı henüz yapılmamış olan yerlerde, ilgili idarenin izni halinde ve ilgili idarece hazırlanacak projeye uygun olarak yaptırılanlara veya parselleri hizasına rastlayan ve Yönetmelikte belirtildiği şekilde hissesine düşen teknik alt yapı bedelinin %25 peşin ödeyip, geri kalan %75 ini alt yapı hizmetinin ilgili idaresince tamamlanacağı tarihten en geç altı ay içinde ödemeyi taahhüt edenlere de yapı ruhsatı verileceği, alınan bu paraların teknik alt yapıyı yaptıranlara veya bu meblağı önceden ilgili idareye ödeyenlere aynen geri verileceği, hükmü yer almıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
3194 sayılı İmar Kanununun 23. maddesinin 1. fıkrasında, imar planında beldenin inkişafına ayrılmış alanlarda yapı izni verilebilmesi bu alanda parselasyon işleminin ve teknik altyapının yapılmış olması şartına bağlanmış, anılan maddenin 2. fıkrasında ise istisnai olarak imar planında beldenin inkişafına ayrılmış ve parselasyonu yapılmış olmakla beraber teknik altyapısı henüz yapılmamış yerlerde hissesine düşen teknik alt yapı bedelinin %25'ini peşin ödeyip geri kalan %75'ini alt yapı hizmetinin ilgili idaresince tamamlanacağı tarihten en geç altı ay içinde ödemeyi taahhüt edenlere de yapı ruhsatı verilebileceğine ilişkin düzenleme getirilmiştir. Bu madde kapsamında, yapı ruhsatı düzenlenmesi aşamasında ruhsat talebinde bulunanlardan teknik alt yapı bedeli istenebilmesi için yapı ruhsatının düzenlendiği tarihte ruhsatlandırılması istenen taşınmaza ait teknik alt yapının tamamlanmamış olması gerekir.
Dosyanın incelenmesinden; taşınmazın kuzey, güney ve batısından geçen üç adet yolun hesaplamaya dahil edilerek stabilize yol teknik alt yapı bedeli tahsil edildiği, Mahkemece verilen ara kararına cevap olarak gönderilen bilgi ve belgelerde taşınmazın bulunduğu alanda parselasyon işleminin yapıldığı, atık su ve yağmur suyu hatlarının 2013 yılında tamamlandığının bildirildiği, ancak taşınmazın inkişaf alanında kalıp kalmadığı ve yolların tamamlanıp tamamlanmadığı hususunun açık ve net bir şekilde ortaya konulamadığı anlaşılmaktadır.
Bu durumda; dava konusu taşınmazın inkişaf alanında kalıp kalmadığı ve hesaplamaya dahil edilen yolların tamamının tamamlanıp tamamlanmadığı hususlarının araştırılması suretiyle, anılan taşınmazdan 3194 sayılı Kanunun 23. maddesi uyarınca teknik alt yapı bedeli tahsil edilip edilemeyeceği tespit edilerek ulaşılan sonuca göre yeniden bir karar verilmesi gerekmekte olup eksik inceleme ve araştırma sonucu verilen temyize konu kararda hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanunun 49. maddesine uygun bulunan davacının temyiz isteminin kabulüne,
2. Mahkeme kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun kabulü ile anılan kararının kaldırılarak yukarıda özetlenen gerekçeyle davanın reddi yolundaki temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 26/02/2024 tarihinde, kesin olarak, oybirliğiyle karar verildi.