T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2022/9424
Karar No : 2023/9913
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : …
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVALILAR) : 1- … Büyükşehir Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. …
2- … Belediye Başkanlığı - …
VEKİLİ : Av. …
MÜDAHİL (DAVALI YANINDA) : …
VEKİLLERİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Erzurum ili, Uzundere ilçesi, … Mahallesi, … ada, … sayılı parsel üzerinde bulunan akaryakıt ve LPG istasyonunun işletmeciliğini devralan davacının Uzundere ilçesi, … Mahallesi, … ada, … sayılı parsele yönelik imar plânında akaryakıt ve LPG istasyon alanı olarak işlendiği ve fakat iki akaryakıt istasyonu arasındaki mesafenin yasal şartları sağlamadığından bahisle imar planlarının ve ruhsat işlemlerinin mevzuata aykırı olduğundan bahisle gereğinin yapılması istemiyle yaptığı 17/01/2017 tarihli başvuruya parsele yönelik imar planı değişiklikleri yapılıp onaylandığından bu hususta yargı kararına başvurulması gerektiği yönünde verilen Erzurum Büyükşehir Belediye Başkanlığı Zabıta Dairesi Başkanlığının … tarih ve … sayılı cevabi yazının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Temyize konu kararda; imar plânı değişikliği ile akaryakıt ve LPG istasyonu alanı olarak belirlenen parsel üzerinde akaryakıt ve LPG istasyonu yapılması için müdahil tarafa yapı ruhsatı verilmesi işlemi ile yine 1/1000 ölçekli imar plânına karşı açılan davada, … Bölge İdare Mahkemesi …. İdarî Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararına konu yargılamada yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucu elde edilen ve itirazlar yerinde görülmeyerek hükme esas alınan bilirkişi raporu ile söz konusu kararda, davacıya ait taşınmaz ile müdahile ait taşınmazın yerleşim yeri içerisinde bulunduğu ve iki taşınmaz arasındaki mesafenin dört farklı yöntemle yapılan ölçümde de 1 kilometreden fazla olduğu ve alanda bulunan kavşağa ilişkin olarak akaryakıt istasyonunun çalışmasını engelleyen bir husus olmadığı anlaşıldığından dava konusu imar planı değişikliğinin şehircilik esasları ve plânlama ilkelerine uygun olduğu sonucuna varıldığı gerekçesiyle davanın reddine karar verildiği, bu haliyle, Erzurum ili, Uzundere ilçesi, … Mahallesi, … ada, … sayılı parsel üzerinde bulunan akaryakıt ve LPG istasyonunun işletmeciliğini devralan davacının Uzundere ilçesi, … Mahallesi, … ada, … sayılı parselin imar plânında akaryakıt ve LPG istasyon alanı olarak işlendiği ve fakat iki akaryakıt istasyonu arasındaki mesafenin yasal şartları sağlamadığından bahisle imar planlarının ve ruhsat işlemlerinin mevzuata aykırı olduğundan bahisle gereğinin yapılması istemli 17/01/2017 tarihli başvurusunun reddine yönelik Erzurum Büyükşehir Belediye Başkanlığı Zabıta Dairesi Başkanlığının … tarih ve … sayılı dava konusu işleminde de hukuka ve mevzuata aykırılık bulunmadığı sonucuna varıldığı gerekçesiyle davanın reddine verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve istinaf dilekçelerinde ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Temyize konu kararın usul ve hukuka aykırı olduğu iddiasıyla bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMALARI :
1- … Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından, savunma verilmemiştir.
2- … Belediye Başkanlığı ve davalı yanında müdahil vekili tarafından, temyiz edilen kararda bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından usul ve yasaya uygun olan kararın onanması gerektiği ileri sürülmektedir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ: Dava konusu işlemin idari davaya konu edilebilir kesin ve yürütülebilir nitelikte bir işlem olmadığından temyiz isteminin reddi ile Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının anılan gerekçeyle onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY:
Erzurum ili, Uzundere ilçesi, … Mahallesi, … ada, … sayılı parsel üzerinde bulunan akaryakıt ve LPG istasyonunun işletmeciliğini devralan davacının Uzundere ilçesi, … Mahallesi, … ada, … sayılı parsele yönelik imar plânında akaryakıt ve LPG istasyon alanı olarak işlendiği ve fakat iki akaryakıt istasyonu arasındaki mesafenin yasal şartları sağlamadığından bahisle imar planlarının ve ruhsat işlemlerinin mevzuata aykırı olması nedeniyle gereğinin yapılması istemiyle yaptığı 17/01/2017 tarihli başvurunun parsele yönelik imar planı değişiklikleri yapılıp onaylandığından bu hususta yargı kararına başvurulması gerektiği yönünde cevaplanmasına ilişkin Erzurum Büyükşehir Belediye Başkanlığı Zabıta Dairesi Başkanlığının … tarih ve … sayılı cevabi işlemin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 2. maddesinin 1/a bendinde; idari işlemler hakkında yetki, şekil sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı iptalleri için menfaatleri ihlal edilenler tarafından açılan iptal davaları idari dava türleri arasında sayılmış olup, idare tarafından, bir kamu hizmetinin yürütülmesi dolayısıyla kamu gücü kullanılarak tek taraflı iradeyle tesis edilen kesin ve yürütülmesi zorunlu idarî işlemlere karşı açılacak davalarda, aksi Yasa ile açıkça belirlenmedikçe idari yargı yeri görevli bulunmaktadır.
Aynı Kanun'un 14. maddesinin 3. fıkrasının (d) bendinde; dava dilekçelerinin dava konusu işlemin idari davaya konu olacak kesin ve yürütülmesi gereken bir işlem olup olmadığı yönünden inceleneceği belirtilmiş, 15. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde de; kesin ve yürütülmesi zorunlu olmayan işleme karşı açılan davalarda davanın reddine karar verileceği kurala bağlanmıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Gerek Danıştay içtihatlarında gerekse doktrinde idarenin tek yanlı ve kamu gücüne dayalı olarak tesis ettiği ve icrai nitelik taşıyan işlemler, idari davaya konu olabilecek kesin ve yürütülebilir işlem olarak tanımlanmaktadır. Başka bir ifadeyle, kesin ve yürütülmesi zorunlu, idari davaya konu olabilecek işlemler, idarenin kamu gücüne dayanarak, tek yanlı irade beyanıyla tesis ettikleri, hukuk düzeninde değişiklik yapan, başka bir deyişle ilgililerin hukukunu etkileyen işlemlerdir.
Erzurum ili, Uzundere ilçesi, … Mahallesi, … ada, … sayılı parselde bulunan davacıya ait akaryakıt ve LPG satış istasyonu ile aynı mahalle sınırları içerisinde ve aynı güzergah üzerinde, … ada … sayılı parselde, yapılması planlanan akaryakıt ve LPG satış istasyonu arasındaki mesafenin 879,43 metre olduğu, bu nedenle iki akaryakıt istasyonu arasındaki mesafenin yasa ve yönetmeliğe aykırı olduğundan gereğinin yapılması istemiyle yapılan başvurunun, aradaki mesafenin 1061,47 m olduğu idarece yapılan ölçümlerde tespit edildiği bu doğrultuda anılan parsele yönelik imar planı değişikliğinin büyükşehir belediye meclisince onaylandığı, adli mercilere yapılacak başvurunun taraflar arasında bağlayıcı olacağından yargı kararına başvurulması gerektiği yönünde verilen davalı idare yanıtı, uyuşmazlık konu parselde imar planı değişikliği yapıldığına yönelik bilgilendirmenin yapıldığı, dolasıyla da davacının hukuki durumunda değişiklik yaratmayan bir işlemdir. Bu nedenlerden dolayı, idari davaya konu edilebilecek niteliği bulunmamaktadır.
Bu itibarla, dava konusu işlem idari davaya konu edilebilir kesin ve yürütülebilir nitelikte olmadığı anlaşıldığından, davanın incelenmeksizin reddine karar verilmesi gerekirken, işin esasının incelenmesi suretiyle davanın reddine yönelik verilen İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine dair temyize konu Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin reddine,
2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddi yolundaki … Bölge İdare Mahkemesi …. İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı temyize konu kararının yukarıda yer alan gerekçeyle ONANMASINA,
3. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın kararı veren ilk derece Mahkemesine gönderilmesine, kesin olarak, 26/12/2023 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.