T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas No : 2022/993
Karar No : 2022/810
YETKİLİ YARGI YERİNİN BELİRLENMESİ KARARI
Davacı … vekili Av. … tarafından, müvekkilinin askerlik yükümlülüğünü yerine getirirken engelli hale geldiğinden bahisle meydana gelen işgücü kaybı nedeniyle şimdilik 1.000,00 TL maddi ve 250.000,00 TL manevi tazminatın 17/09/2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle Milli Savunma Bakanlığı'na karşı açılan davada, Tekirdağ ... İdare Mahkemesi'nce verilen, uyuşmazlığın görüm ve çözümünde Ankara İdare Mahkemesinin yetkili olduğuna ilişkin … tarih ve E:…, K:… sayılı karar ile Ankara ... İdare Mahkemesi'nin uyuşmazlığın görüm ve çözümünde Tekirdağ İdare Mahkemesinin yetkili olduğuna ilişkin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararı üzerine ortaya çıkan yetki uyuşmazlığına ilişkin dosya, 2577 sayılı Kanun'un 43. maddesi uyarınca incelenerek gereği görüşüldü:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 36. maddesinde; "İdari sözleşmelerden doğanlar dışında kalan tam yargı davalarında yetkili mahkeme, sırasıyla: a) Zararı doğuran idari uyuşmazlığı çözümlemeye yetkili, b) Zarar, bayındırlık ve ulaştırma gibi bir hizmetten veya idarenin herhangi bir eyleminden doğmuş ise, hizmetin görüldüğü veya eylemin yapıldığı yer, c) Diğer hallerde davacının ikametgahının bulunduğu yer, idare mahkemesidir." kuralı yer almaktadır.
23/05/2015 tarih ve 29364 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren, Askerlik Yükümlülüğünü Yerine Getirirken Ölen veya Engelli Hale Gelenlere Tazminat Ödenmesi Hakkında Yönetmeliğin "Kapsam" başlıklı 1'inci maddesinde, "Bu Yönetmelik, 1076 sayılı Kanuna veya 1111 sayılı Kanuna tabi olarak askerlik yükümlülüğünü yerine getirirken, 5434 sayılı Kanun veya 5510 sayılı Kanun kapsamında aylık bağlanmaması veya 2330 sayılı Kanun kapsamında tazminat ödenmemesi kaydıyla, ölenlerin dul ve yetimleri ile askerliğe elverişsiz olacak şekilde engelli hale gelenleri kapsar." hükmüne, "Tazminat komisyonu teşkili ve onay makamı" başlıklı 10'uncu Maddesinde, "Bu Yönetmeliğe göre tazminat ödenmesi kararı Millî Savunma Bakanlığında, Jandarma Genel Komutanlığında ve Sahil Güvenlik Komutanlığında kurulacak bir komisyon tarafından verilir." hükmüne yer verilmiştir.
Dava dosyasının incelenmesinden; davacının askerliğe 2016 Ağustos ayında Manisa'da başladığı, eğitim sırasında sağ omzunun çıktığı, Manisa Devlet Hastanesine tedavi için götürüldüğü, 2016 Ağustos sonu itibariyle eğitimin sona erdiği, akabinde hava değişim iznine çıkarıldığı, daha sonra 07/09/2016 tarihinde Çerkezköy'e tankçı er olarak gittiği, ... Zırhlı Tugay Komutanlığı'nda bulunduğu süreç içerisinde omzunun tekrar çıkması üzerine İstanbul Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesinde 17/01/2017 tarihinde ameliyat edilerek omzuna platin takıldığı, ameliyat sonrası birliğine katıldığı, ZPT tankının üzerinde gözünün kararıp düşmesi neticesinde sevk edildiği Çorlu Devlet Hastanesi'nin … tarihli ve … sayılı sağlık kurulu raporu ile epilepsi tanısının konularak askerliğe elverişli olmadığı yönünde karar verildiği ve aynı gün terhis edildiği, yaşanan bu olaylar sebebiyle %41 engelli hale geldiğinden bahisle uğradığı iş gücü kaybı karşılığında tazminat ödenmesi isteğiyle yaptığı 17/09/2021 tarihli başvurusunun zımnen reddi üzerine, şimdilik 1.000,00 TL maddi ile 250.000,00 TL manevi tazminatın idareye başvuru tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmıştır.
Davacının yukarıda belirtilen Yönetmeliğin "müracaat usulü ve yapılacak işlemler" başlıklı maddesi kapsamında herhangi bir başvurusunun bulunmadığı, davacının 17/09/2021 tarihli başvurusunda anılan yönetmelik kapsamında başvuru hakkının saklı tutulduğu, Yönetmeliğin 10. maddesi kapsamında bir komisyon kararının bulunmadığı, askerlik yükümlüğü yerine getirilirken meydana gelen zararlardan dolayı komisyona başvuru zorunluluğuna dair bir düzenlemenin de bulunmadığı hususları dikkate alındığında; uyuşmazlığın görüm ve çözümünde yetkili olan yargı yerinin 2577 sayılı İdari Yargılama Usul Kanunu'nun 36. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendi kapsamında komisyonun bulunduğu yer İdare Mahkemesi değil; 36. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde düzenlenen yetki kuralı uyarınca, zararı doğuran eylemin son bulduğu yer İdare Mahkemesi olduğu sonucuna varılmıştır.
Açıklanan nedenlerle, davanın görüm ve çözümünde Tekirdağ İdare Mahkemesinin yetkili olduğuna, dosyanın Tekirdağ 1. İdare Mahkemesine gönderilmesine, kararın Ankara 14. İdare Mahkemesine ve taraflara bildirilmesine, 17/02/2022 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.