T.C.
D A N I Ş T A Y
ONİKİNCİ DAİRE
Esas No : 2022/994
Karar No : 2022/2547
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : …
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVALI) : … Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : …Bölge Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: …Belediyesinde 20/08/2014 tarihinden itibaren sözleşmeli personel statüsünde tekniker olarak görev yapan davacının, görev yaptığı birimde hizmetine ihtiyaç bulunmaması halinde 31/12/2020 tarihinde dolacak olan görev süresinin uzatılmayarak ilişiğinin kesileceğine ilişkin … tarih ve E… sayılı işlemin iptali ile yoksun kaldığı özlük ve parasal haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: …İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; dava konusu edilen işlemin, davacının görev yaptığı birimde hizmetine ihtiyaç bulunmaması halinde 31/12/2020 tarihinde dolacak olan görev süresinin uzatılmayarak ilişiğinin kesileceğinin bildirimine ilişkin olduğu, bu bakımdan şartlı işlem niteliğinde olduğu ve tek başına bağımsız olarak hukuksal bir etki doğurmadığı, söz konusu işlemin ancak davacının görev yaptığı Müdürlükçe hizmetine ihtiyaç olup olmadığı noktasında yapılacak bir incelemeden sonra yapılacak bir irade açıklamasıyla yürürlük kazanacağı, dolayısıyla bu haliyle dava konusu işlemin, kamu gücü kullanılması suretiyle başka bir işlemin varlığına gerek olmaksızın doğrudan doğruya çeşitli hukukî sonuçlar doğurma etkisini gösteren işlemlerden olmadığı anlaşıldığından, uyuşmazlığın esasının incelenmesine hukuken olanak bulunmadığı gerekçesiyle, davanın incelenmeksizin reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: …Bölge Mahkemesi … İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu …İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare ile akdettiği sözleşmenin yenilenmemesine dair … tarih ve E… sayılı işlemin, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 14. maddesinin üçüncü fıkrasının (d) bendine göre kesin ve yürütülmesi zorunlu bir işlem olduğu, davalı idarenin … tarih ve E… sayılı işlemi kurarken bir irade açıklamasında bulunduğu ve 31/12/2020 tarihi itibariyle sözleşmesini de yenilemediğinden işsiz olduğu, dava konusu işlemin kesin ve yürütülebilir özelliğe sahip olup ilk derece mahkemesinin aksi yöndeki kararının hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Dava konusu işlemin kesin ve yürütülebilir işlem niteliğinde olduğu anlaşıldığından Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Davacı, davalı idarede 20/08/2014 tarihinden itibaren sözleşmeli personel statüsünde tekniker olarak görev yapmakta iken, davalı idare tarafından görev yaptığı birimde hizmetine ihtiyaç bulunmaması halinde 31/12/2020 tarihinde dolacak olan görev süresinin uzatılmayarak ilişiğinin kesileceğinin bildirilmesi üzerine, söz konusu işlemin iptali ve işlem nedeniyle yoksun kaldığı özlük ve parasal haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle 22/12/2020 tarihinde temyizen incelenen dava açılmıştır.
Dava açılış tarihinden sonra davacının sözleşmesinin süresi 31/12/2020 tarihinde dolmasına rağmen, idarece davacının sözleşmesinin yenilenmediği anlaşılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 2. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde; idari işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı iptalleri için menfaatleri ihlâl edilenler tarafından açılan iptal davaları idarî dava türleri arasında sayılmıştır. İdare tarafından, bir kamu hizmetinin yürütülmesi dolayısıyla kamu gücü kullanılarak tek taraflı iradeyle tesis edilen kesin ve yürütülmesi zorunlu idari işlemlere karşı açılacak davalarda idari yargı yerleri görevli bulunmaktadır.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun "Dilekçeler üzerine ilk inceleme" başlıklı 14. maddesinin üçüncü fıkrasının (d) bendinde; dava dilekçelerinin iptali istenen işlem yönünden idari davaya konu olabilecek kesin ve yürütülmesi gereken işlem olup olmadığı noktasında inceleneceği, aynı Kanun'un "İlk inceleme üzerine verilecek karar" başlıklı 15. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde ise; 14. maddesinin üçüncü fıkrasının (d) bendine aykırı olarak açılan davanın reddine karar verileceği kuralına yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
İdari işlemler; idari makamların kamu gücü ve kamu kudreti kullanarak idare işlevine ilişkin olarak tesis ettikleri, muhatapları yönünden çeşitli hak ve/veya yükümlülükler doğuran, hukukî durumlarında değişiklik yapan tek yanlı irade açıklamalarıdır. Buna göre, idarî işlemlerin "idari makamlarca tesis edilmiş olma", "tek yanlı olma" ve "icraîlik niteliğini taşıma" unsurlarını içermesi, bir idarî işlemin icraî nitelikte olması için, tesis edildiği anda hukuk düzeninde kendiliğinden değişiklik meydana getirmesi ve sonuç doğurması gerekmektedir.
Buna göre; davacının görev yaptığı birimde hizmetine ihtiyaç bulunmaması halinde 31/12/2020 tarihinde dolacak olan görev süresinin uzatılmayarak ilişiğinin kesileceğine ilişkin … tarih ve E… sayılı işlemin davacıya bildirilmesinden sonra belirtilen tarih itibarıyla davacının sözleşmesinin yenilenmediği göz önüne alındığında, dava konusu edilen işlemin davacının hukuki durumunda değişikliğe neden olmakla birlikte kesin ve yürütülebilir işlem niteliğinde olduğu sonucuna varılmıştır.
Bu itibarla, dava konusu işlemin, kamu gücü kullanılması suretiyle başka bir işlemin varlığına gerek olmaksızın. doğrudan doğruya hukukî sonuç doğuran işlemlerden olmadığı gerekçesiyle davanın incelenmeksizin reddine ilişkin … İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan davacının temyiz isteminin kabulüne,
2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle incelenmeksizin reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu …Bölge Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:…7 sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın …Bölge İdare Mahkemesi … Dava Dairesine gönderilmesine, 16/05/2022 tarihinde kesin olarak oyçokluğuyla karar verildi.
(X) KARŞI OY :
Temyize konu; … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesince verilen karar hukuka ve mevzuata uygun olduğundan, temyiz isteminin reddi ile anılan kararın onanması gerektiği görüşüyle aksi yöndeki çoğunluk kararına katılmıyoruz.