T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2023/10317
Karar No : 2023/5114
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : …
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVALILAR) : 1- … Genel Müdürlüğü
2- … Kaymakamlığı
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Malatya ili, Yazıhan ilçesi, … Mahallesi (Köyü), … Mevkiinde bulunan ve Maliye Hazinesi'ne ait … parsel sayılı taşınmazı kapsayan alanda yapılan arazi toplulaştırması işlemi ile işlem sonrasında oluşan parsellerin yeni malikleri adına devir ve tesciline ilişkin … tarih ve … sayılı işlemin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; dava konusu arazi toplulaştırması işlemi yönünden, uyuşmazlık konusu taşınmazda sadece ecrimisil ödemek suretiyle zilyetliği bulunan davacının, mülkiyetin kanıtlanması açısından gerekli olan tapu kayıtlarında malik olmaması nedeniyle, dava konusu taşınmazda toplulaştırma işlemi yapılmasında kişisel, meşru ve güncel bir menfaatinin ihlal edilmediği, dosyanın esasının incelenmesine olanak bulunmadığı; dava konusu tescil işlemi yönünden, taşınmazın tapu siciline tescilinden kaynaklanan ve 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu ve 3083 sayılı Kanun kapsamında değerlendirilmesi gereken uyuşmazlığın görüm ve çözümünün adli yargının görev alanında bulunduğu sonucuna varıldığı gerekçesiyle, dava konusu toplulaştırma işlemi yönünden davanın ehliyet yönünden reddine, dava konusu tescil işlemi yönünden ise davanın görev yönünden reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Uyuşmazlık konusu taşınmazın murisleri tarafından ihya edilerek tarıma uygun hale getirildiği, yaklaşık 70 yıldır taşınmazın zilyeti olduğu ve kullanım için ecrimisil ödediği, dava konusu işlem sonucunda haklı ve yasal menfaatinin doğrudan etkilendiği, İdare Mahkemesince menfaat hususunun dar yorumlandığı ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Cevap verilmemiştir.
TETKİK HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Temyize konu karar, dava konusu arazi toplulaştırması işlemi yönünden usul ve yasaya uygun olup, Bölge İdare Mahkemesi kararının bu kısım yönünden onanması gerektiği düşünülmektedir.
Temyize konu kararın dava konusu tapu tescil işlemine ilişkin kısmına gelince;
Arazi toplulaştırması, uygulama alanı ilanı, toplulaştırma kararı alınması, derecelendirme ve parselasyon haritalarının askıya çıkarılması, projenin onaylanması, onaylanan projenin kadastro müdürlüğüne gönderilmesi ve nihayet toplulaştırma sonucu oluşan yeni mülkiyetlerin tapuda tescil ettirilmesi suretiyle gerçekleştirilmektedir.
Arazi toplulaştırması işleminin son aşaması olan ve aynı idari işlemin bağlı ve zorunlu sonucu olan tapuya tescil işleminin iptali istemiyle açılan dava, adli yargının görevinde olmayıp, idari yargının görevinde bulunmaktadır.
Bu durumda, arazi toplulaştırması işlemi ile işlem sonrasında oluşan parsellerin yeni malikleri adına devir ve tescilini sağlayan tapu tescil işleminin aynı idari işlemin kapsamında birlikte değerlendirilmesi suretiyle karar verilmesi gerekirken, tescil işlemine yönelik kısım yönünden davanın görev yönünden reddine karar verilmesinde hukuki isabet bulunmamktadır.
Belirtilen nedenle, İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki Bölge İdare Mahkemesi kararının davanın görev yönünden reddine ilişkin kısım yönünden bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz isteminin reddine,
2. Temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine, 27/09/2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.