T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2023/10677
Karar No : 2023/7260
TEMYİZ EDEN (DAVACILAR) : 1- … 2- …
3- … 4- …
5- … 6- …
VEKİLLERİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVALI) : … Genel Müdürlüğü …
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi … İdare Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacıların, mülkiyetlerinde bulunan Osmaniye İli, Kadirli İlçesi … Köyü yeni … ve … ada/parsel ( eski … ve … parsel) numaralı taşınmazları da kapsayan alanda davalı idarece yapılan toplulaştırma işleminin, söz konusu parseller yönünden iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; aralarında maddi ya da hukuki yönden bağlılık ya da sebep-sonuç ilişkisi bulunmayan farklı yargılama ilkeleri ve yargılama sonuçları olabilmesi açısından farklı ada ve parsel numaralı taşınmazların bulunduğu alanda yapılan toplulaştırma işlemine karşı dava açılmak isteniyorsa her bir parsel (kök parsel - eski parsel) numaralı taşınmaz için ayrı ayrı dava açılması gerektiği gerekçesiyle … tarih ve E…., K…. sayılı kararla dava dilekçesinin reddine karar verildiği halde mahkemeye sunulan yenileme dilekçesinin ilk dava dilekçesi ile aynı olduğu, yenilenen dilekçe ile ilk dilekçedeki istemlerin aynen tekrar edildiği anlaşıldığından, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 15. maddesinin 5. fıkrası uyarınca davanın reddi gerektiği sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; geniş bir arazi kapsamında en azından ada bazında inceleme yapılması gerektiği, aksi halin geniş kapsamlı, birbirinden farklı değerlendirmelerin olabileceği adalar ile ilgili farklı hükümleri içeren bir kararın verilmesine yol açacağı, tek bir davada bütün hususların çözüme kavuşturulmasının uygun olmadığı anlaşıldığından, sonucu itibariyle Mahkeme kararında yasal isabetsizlik bulunmadığı sonucuna varılmıştır. İstinaf başvurusunun bu gerekçe ile reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, her parsel için ayrı dava açıldığında, parçalanmış parsellerin toplulaştırılıp toplulaştırılmadığının anlaşılmayacağı, en önemli iptal nedeninin taşınmazda toplulaştırma yapılmadığı iddiası olduğu, her parsel için dava açılmasının usul ekonomisine de aykırı olduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.
TETKİK HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Her ada için ayrı dava açılması zorunluluğu bulunmamakla beraber, dava konusu edilen parsellerde davacıların birlikte dava açabilmesi için, dava konusu parsellerin tümünde, bütün davacıların hissedar olması gerekmekte olup, yapılacak incelemeye göre (tüm davacıların hissedar olmadığı parseller yönünden) davaların ayrılması için dilekçe ret kararı verilebileceği, davacıların tüm parsellerde hissedar olup olmadığının belirlenmesi suretiyle bir değerlendirme yapılması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 3. maddesinde, idari davaların, Danıştay, idare mahkemesi ve vergi mahkemesi başkanlıklarına hitaben yazılmış imzalı dilekçelerle açılacağı; dilekçelerde tarafların ve varsa vekillerinin veya temsilcilerinin ad ve soyadları veya unvanları ve adreslerinin, davanın konusu ve sebepleri ile dayandığı delillerin gösterileceği belirtilmiş; 5. maddesinin 1. fıkrasında, her idari işlem aleyhine ayrı ayrı dava açılacağı; ancak aralarında maddi veya hukuki yönden bağlılık ya da sebep sonuç ilişkisi bulunan birden fazla işleme karşı bir dilekçe ile dava açılabileceği, 2. fıkrasında ise, birden fazla kişinin müşterek dilekçe ile dava açabilmesi için davacıların hak veya menfaatlerinde iştirak bulunması ve davaya yol açan maddi olay veya hukuki sebeplerin aynı olması gerektiği kurala bağlanmıştır.
Olayda, davacılar hissedarı oldukları, Osmaniye İli, Kadirli İlçesi, … Köyü yeni … ve … ada /parsel ( eski … ve … parsel) sayılı taşınmazlara ilişkin, 3083 sayılı Kanun uyarınca yapılan arazi toplulaştırma işleminin iptalini talep etmektedir.
… İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla, her bir parsel yönünden ayrı ayrı dava açılması gerektiği belirtilerek, dava dilekçesinin reddine karar verildiği, … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla da, yenilenen dava dilekçesinde aynı yanlışlıkların yapıldığı gerekçesiyle davanın reddine karar verildiği, davacıların istinaf başvurusu üzerine, Bölge İdare Mahkemesinin temyize konu kararıyla, geniş bir arazi kapsamında en azından ada bazında inceleme yapılması gerektiği, aksi halin geniş kapsamlı, birbirinden farklı değerlendirmelerin olabileceği adalar ile ilgili farklı hükümleri içeren bir kararın verilmesine yol açacağı, tek bir davada bütün hususların çözüme kavuşturulmasının uygun olmaması nedeniyle, her ada için ayrı dava açılması gerektiği, sonucu itibarıyla Mahkeme kararında isabetsizlik bulunmadığı gerekçesiyle davacıların istinaf başvurusunun reddine karar verildiği görülmektedir.
Arazi toplulaştırmasının niteliği dikkate alındığında, uygulama alanı kapsamında taşınmazları bulunan maliklerin parçalı nitelikte olan arazilerinin tek parsel etrafında birleştirilerek, tarımsal üretim verimliliğinin arttırılmasının amaçlandığı, parsellerin birlikte incelenmesi suretiyle değerlendirilmesinin toplulaştırmanın amacı, ilkeleri ve esasları ile usul ekonomisi açısından daha uygun olduğu sonucuna varılmaktadır.
Bu durumda, uyuşmazlıkta dava konusu edilen her ada için ayrı dava açılması zorunluğunun bulunmaması karşısında, aksi yönde verilen Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1.Temyiz isteminin kabulüne,
2.Temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi … İdare Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3.Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın İdare Dava Dairesine gönderilmesine, 25/12/2023 tarihinde oyçokluğuyla kesin olarak karar verildi.
(X) KARŞI OY :
Temyize konu karar ve dayandığı gerekçe, hukuk ve usule uygun olup, bozulmasını gerektirecek bir sebep bulunmadığından, temyiz istemlerinin reddi ile anılan kararın onanması gerektiği oyuyla, Dairemiz kararına katılmıyorum.