T.C.
D A N I Ş T A Y
YEDİNCİ DAİRE
Esas No : 2023/107
Karar No : 2023/3806
TEMYİZ EDEN (DAVALI) :… Vergi Dairesi Başkanlığı
(… Vergi Dairesi Müdürlüğü) - (E-Tebligat)
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI) : … Anonim Şirketi
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava Konusu İstem: Traktör imalatı işiyle iştigal eden davacı tarafından traktör imalatında ilk dolum girdisi olarak kullanılmak üzere 4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanunu'nun 8. maddesinin 1. fıkrası kapsamında satın alınan madeni yağlar için ödenen 2020 yılının Temmuz ilâ Aralık dönemlerine ilişkin özel tüketim vergilerinin, 25 seri nolu Özel Tüketim Vergisi Genel Tebliği hükümlerine göre nakden iadesi istemiyle yapılan başvurunun reddine dair işlemin iptali ile fazladan alınan özel tüketim vergilerinin yasal faizi ile birlikte iadesi istemiyle dava açılmıştır.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla, davacı şirketin, traktör imal, montaj ve pazarlaması işi ile iştigal ettiği, bakım ve temizlik gibi asli bir faaliyetinin olmadığı, anılan taşıtların kullanıma ve satışa hazır hale gelebilmesi için denemelerinin gerekli yağlar konulmak suretiyle yapıldığı, yani ürünün nihai halini alabilmesi için anılan madeni yağların motor, şanzıman, direksiyon gibi aksamlara konulmasının zorunlu olduğu ve bu hususun nihai üretimin bir parçası olarak değerlendirilmesinin gerektiği, dolayısıyla belirtilen yağların üretim aşamasında kullanılan bir ürün olduğu, bu durumda, davalı idarenin, (I) sayılı listenin B cetvelinde yer alan yağın traktörün imalatında kullanılmadığı, sarf malzemesi olarak kullanıldığı yönündeki iddiası yerinde bulunmadığından, davacı tarafından söz konusu yağlar için ödenen özel tüketim vergisinin iadesi isteminin reddine ilişkin işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptali ile iadeye konu özel tüketim vergisi nedeniyle yoksun kalınan tutarın, tahsil tarihinden itibaren 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'a göre belirlenen tecil faizi oranında hesaplanacak faiziyle birlikte iadesine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Traktörün motor ve şanzıman üretim sürecinde ürünün maliyetine dahil edilen madeni yağların ilk madde ve malzeme niteliği taşımadığı, sarf malzemesi veya yardımcı madde sayılan bu yağların Özel Tüketim Vergisi Kanunu'nun 8. maddesinin 1. fıkrasında yer alan tecil terkin uygulaması kapsamında değerlendirilemeyeceği, faize hükmedilmesinin hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : İstemin reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'İN DÜŞÜNCESİ : Temyize konu kararın fazladan ödenen özel tüketim vergisinin iadesi talebiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin işlemin iptaline ilişkin hüküm fıkrası ile fazladan alınan tutar hakkındaki faiz talebinin idareye başvuru tarihinden itibaren işleyecek kısmına ilişkin hüküm fıkrasında hukuka aykırılık bulunmadığından, temyiz isteminin bu kısmının reddi ile anılan hüküm fıkrasının onanmasına; ödenecek faizin vergilerin ödendiği tarihten değil, davacının iadeye hak kazandığını ileri sürerek yaptığı başvuru tarihten itibaren hesaplanması gerektiğinden, anılan hususlar gözetilerek yeniden karar verilmek üzere temyize konu kararın fazladan ödenen tutarlar için ödeme tarihinden iade istemiyle idareye başvurunun yapıldığı tarih arasında geçen süreye ilişkin olarak tecil faizine hükmedilmesine ilişkin hüküm fıkrasının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
Dayandığı hukuki ve kanuni nedenlerle gerekçesi yukarıda açıklanmış bulunan temyize konu kararın fazladan ödenen özel tüketim vergisinin iadesi talebiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin işlemin iptaline ilişkin hüküm fıkrası ile fazladan alınan tutar hakkındaki yasal faiz talebinin idareye başvuru tarihinden itibaren işleyecek kısmına ilişkin hüküm fıkrası aynı gerekçe ve nedenlerle Dairemizce de uygun görülmüş olup, davalı idarece temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar, sözü geçen hüküm fıkralarının bozulmasını sağlayacak durumda görülmemiştir.
Davalı idarenin, temyize konu kararın faizin tahsil tarihinden idareye başvuru tarihine kadar olan kısmına yönelik temyiz istemine gelince;
İdareyi, eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlü tutan Anayasa'nın 125. maddesinin son fıkrası, yargı yeri kararı uyarınca iadesi gereken bir miktar paranın, İdarenin tasarrufunda kalan sürede ilgilisi tarafından tasarruf edilememesinden doğan zararın giderilmesini de kapsamaktadır. Dolayısıyla, uyuşmazlık konusu tutarın idarenin tasarrufunda kaldığı süre için, faiz ödenmesi gerekmektedir.
Ancak ödenecek faizin hesaplanmasında başlangıç tarihinin vergilerin ödendiği tarih olarak değil, davacının iadeye hak kazandığını ileri sürerek yaptığı başvuru tarihi esas alınarak yapılması gerektiğinden, anılan hususlar gözetilerek yeniden karar verilmek üzere temyize konu kararın fazladan ödenen tutarlar için ödeme tarihinden iade istemiyle idareye başvurunun yapıldığı tarih arasında geçen süreye ilişkin olarak tecil faizine hükmedilmesine ilişkin hüküm fıkrasının bozulması gerekmektedir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz isteminin kısmen reddine, kısmen de kabulüne,
2. … Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının, dava konusu işlemin iptaline ilişkin hüküm fıkrası ile fazladan ödenen tutarların idareye başvuru tarihinden itibaren işleyecek tecil faiziyle iadesine ilişkin hüküm fıkralarının ONANMASINA,
3. Kararın, fazladan ödenen tutarların ödeme tarihi ile idareye başvuru tarihi arasında geçen süreye ilişkin olarak faize hükmedilmesine ilişkin hüküm fıkrasının ise BOZULMASINA,
4. Bozulan kısım hakkında yeniden bir karar vermek üzere dosyanın anılan Daireye gönderilmesine,
5. 492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 13. maddesinin (j) bendi parantez içi hükmü uyarınca alınması gereken harç dahil olmak üzere, yargılama giderlerinin yeniden verilecek kararda karşılanması gerektiğine, 10/10/2023 tarihinde kesin olarak oyçokluğuyla karar verildi.
(X) KARŞI OY :
İdare Hukukunun yerleşik içtihatlarından olan "taleple bağlılık" ilkesi uyarınca, İdari Yargı mercilerinde açılan davalarda Mahkemelerin, davacının istemi ile bağlı olduğu, istemi genişletecek veya daraltacak biçimde karar veremeyeceği açıktır.
İncelenen dosyada, dava dilekçesinde haksız olarak tahsil edildiği ileri sürülen vergilerin yasal faiziyle birlikte iade edilmesinin istenildiği görülmüştür. Dilekçede talep edilen yasal faizin kanuni dayanağı gösterilmemekle birlikte bu talepten, kanuni faize ilişkin özel düzenleme içeren 3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun'un 1. maddesinde düzenlenen "kanuni faiz"in anlaşılması gerekmektedir.
Dava dilekçesinde yasal faiz talebinde bulunulması durumunda yargı yerince taleple bağlı kalınmayarak tecil faizine hükmedilmesi hukuka aykırılık teşkil edecektir.
Açıklanan hukuksal nedenler ve gerekçeyle, dava dilekçesinde, iadesi gereken bir verginin herhangi bir yasal dayanak gösterilmeksizin yasal/kanuni faiziyle birlikte iadesine karar verilmesinin istenmesi durumunda, yasal/kanuni faiz talebinden, 3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun'un "Kanuni faiz" başlıklı 1. maddesinde düzenlenen faiz anlaşılması gerektiğinden, temyize konu kararın tecil faizine hükmedilmesine ilişkin hüküm fıkrasının bozulması gerektiği oyu ile, kararın belirtilen kısmına katılmıyoruz.