T.C.
D A N I Ş T A Y
BEŞİNCİ DAİRE
Esas No : 2023/11124
Karar No : 2024/911
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVALI) : … Büyükşehir Belediye Başkanlığı / …
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi …. İdare Dava Dairesinin . tarih ve E:.., K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davalı idare bünyesinde işçi olarak görev yapmakta iken 692 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile kamu görevinden çıkarılan davacı tarafından, OHAL İşlemleri İnceleme Komisyonuna yapılan başvurunun reddine dair .. tarih ve … sayılı işlemin iptali ile kamu görevinden çıkarılması nedeniyle yoksun kaldığı maaş ve diğer parasal haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine ve sosyal haklarının iadesine karar verilmesi istenilmektedir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: …. İdare Mahkemesinin .. tarih ve E:., K:.. sayılı kararında; dava konusu işlemde, PKK/KCK terör örgütüne yönelik olarak yapılan operasyonlar sonucu ele geçirilen örgütsel dökümanlarda davacının bölge sorumlusu olarak isminin geçtiği, PKK/KCK bölücü terör örgütüne müzahir olduğu ve Van Valiliği'nin 10/01/2017 tarihli Kurul Kararı ile davacının PKK/KCK bölücü terör örgütü ile irtibat-iltisaklı olduğu bilgisine yer verilmiş ise de, Mahkemelerinin ara kararları ile bu bilgilerin yer, zaman, olay ve kişi bazında somutlaştırılarak buna ilişkin bilgi ve belgelerin gönderilmesi, hangi operasyonlarla ve ne tür örgütsel dökümanlarla davacının bölge sorumlusu olduğu tespitinin yapıldığı hususunun açıklanmasının istenildiği, ancak bu hususların açıklanmadığı, davacının adı geçen örgüt ile irtibat ve iltisakının açık ve somut olarak ortaya konulmadığı, ele geçirilen dökümanların hangi zaman ve yerde yapılmış operasyonlarda ele geçirildiğinin ve bu dökümanların ne olduğunun, ne şekilde davacının adının geçtiğinin ortaya konulmadığı, buna ilişkin bilgi ve belge sunulmadığı, bilginin sadece istihbarat bilgisi olduğunun ifade edildiği, dolayısıyla yapılan tespit ve varılan yargının hukuken denetlenebilir, somut, açık bir veriye dayanmadığı, bu haliyle dava konusu işlemin dayanağının ve kurumsal kanaatin somut verilerle desteklenmediği görüldüğünden, dayanağı olmayan istihbarat bilgisi ve kurum kanaatinin hükme esas alınmasının hukuken mümkün olmadığı belirtilmiş ve bu itibarla, davacının PKK/KONGRA-GEL/KCK ile iltisak ve irtibatını gösteren delil ve tespitin 13/10/2020, 22/12/2020 ve 10/03/2021 tarihli ara kararlarına rağmen dava dosyasına sunulmadığı anlaşıldığından, dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Öte yandan, dava konusu işlem hukuka aykırı bulunduğundan, dava konusu işlem nedeniyle davacının yoksun kaldığı özlük haklarının iadesi, parasal haklarının ise hak ediş tarihinden itibaren dönemsel olarak işletilecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesi gerektiği belirtilmiştir. Açıklanan gerekçelerle, dava konusu işlemin iptaline, davacının dava konusu işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının hak ediş tarihinden itibaren dönemsel olarak işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine ve özlük haklarının iadesine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Davalı idare tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine … Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin .. tarih ve E:., K:… sayılı kararında; davacının oğlu Ö.Y. hakkında 2014-2015 yıllarına ait fiilleri nedeniyle "PKK/KCK terör örgütüne üye olma", "2911 sayılı Yasaya muhalefet" ve "görevi yaptırmamak için direnme" suçlarından … Ağır Ceza Mahkemesinin E:… sayılı dosyasında yapılan yargılamada, şahsın 23/10/2014 tarihinde gece vakti Van nüfusuna kayıtlı olan 16 ve 17 yaşındaki 2 genç kızı PKK/KCK terör örgütünün dağ kadrosuna götürdüğünün, "…" kod adını kullandığının, 07/10/2014 tarihinde Van İli Sanat Sokağında yaklaşık 100 kişilik grubun toplanarak PKK/KCK terör örgütü ve örgüt elebaşı lehine sloganlar da atarak yürüyüşe geçtiklerinin, güvenlik güçlerine taş, molotof ve havai fişeklerle saldırdıklarının tespit edildiği, Ö.Y.'nin savunmasında; söz konusu eyleme katıldığını, elinde bulunan taşları hedef göstermeksizin attığını, fotoğraflarda yüzü beyaz mendille kapalı, kırmızı-siyah kazaklı kişinin kendisi olduğunu ikrar ettiği hususları değerlendirilerek şahsın üzerine atılı suçlardan mahkumiyetine karar verildiği, 2911 sayılı Yasaya muhalefet suçundan verilen mahkumiyet kararının istinaf aşamasında (… Bölge Adliye Mahkemesi …) kesinleştiği, "PKK/KCK terör örgütüne üye olma" ve 2911 sayılı Yasaya muhalefet suçlarından verilen mahkumiyet kararlarının ise temyiz aşamasında kesinleştiği (Yargıtay ... C.D. E:…, E:…), ayrıca Yargıtay …. C.D.'nin E:… sayılı kararında, şahsın 07/10/2014 tarihli eylemi yönünden (yüzünü kapatarak kimliğini gizlemesi nedeniyle) terör örgütü propagandasını yapma suçu bakımından işlem yapılabileceği açıklamasına da yer verildiği, Ö.Y.'nin 03/04/1998 doğumlu olduğu, …. Ağır Ceza Mahkemesinin E:2016/399 sayılı dosyasında belirtilen eylemleri gerçekleştirdiğinde (23/10/2014 tarihinde) 18 yaşında olduğu ve davacının velayetinden henüz çıktığı, davacının OHAL İşlemleri İnceleme Komisyonuna başvuru dilekçesinde bildirdiği adresiyle oğlu Ö.Y.'nin yargılandığı ceza davalarında bildirdiği adresin aynı olduğu, Ö.Y.'nin 16 ve 17 yaşındaki 2 genç kızın PKK/KCK terör örgütünün dağ kadrosuna götürülmesinde kullanılan aracın kiralama parasını aynı tarihte davacının verdiği dikkate alındığında, davacının birlikte ikamet ettiği 18 yaşındaki çocuğunun gece yarısı PKK/KCK terör örgütüne eleman kazandırmaya yönelik eylemi ve gözaltına alındığı diğer eylemlerinden haberdar olmamasının hayatın olağan akışına uygun düşmediği belirtilmiş ve söz konusu tespitlerin davacı hakkındaki Kurum değerlendirmesini destekler nitelikte olduğu, davacının PKK/KCK terör örgütü ile iltisak ve irtibatının bulunduğuna kanaat getirilmesine yeterli düzeyde verinin dosyada mevcut olduğu anlaşıldığından, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle, davalı idarenin istinaf başvurusunun kabulüne, Mahkeme kararının kaldırılmasına ve davanın reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından; istibari nitelikteki soyut bilgiler dayanak alınarak hukuka aykırı karar verildiği, hakkında idari ve adli soruşturma veya kovuşturma bulunmadığı, Mahkemece yapılan ara kararlarına verilen cevaplarda aleyhine herhangi bir bilgi veya belge sunulmadığı, Anayasa ve uluslararası sözleşmelerle koruma altına alınan temel hak ve özgürlüklerinin ihlal edildiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından; savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'NUN DÜŞÜNCESİ : İdare Dava Dairesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Beşinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY:
Van Büyükşehir Belediye Başkanlığı bünyesinde işçi olarak görev yapan davacı, 14/07/2017 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 692 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin eki listede isminin yer alması nedeniyle kamu görevinden çıkarılmış, kamu görevine iade edilmesi istemiyle yaptığı başvurusu Olağanüstü Hal İşlemleri İnceleme Komisyonunun 13/12/2018 tarih ve 2018/49168 sayılı işlemiyle reddedilmiştir.
Bunun üzerine, anılan işlemin iptali ile kamu görevinden çıkarılması nedeniyle yoksun kaldığı maaş ve diğer parasal haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine ve sosyal haklarının iadesine karar verilmesi istemiyle temyizen incelenen dava açılmıştır.
Diğer yandan, davacının oğlu Ö.Y.'nin "silahlı terör örgütüne üye olma" "2911 sayılı Yasaya muhalefet" ve "görevi yaptırmamak için direnme" suçlarından yargılandığı davada, ... Ağır Ceza Mahkemesinin … tarih ve E:.., K:… sayılı kararı ile "2911 sayılı Yasaya muhalefet" suçundan 5271 sayılı Kanunun 223/2-(a) maddesi uyarınca beraatine, "silahlı terör örgütüne üye olma" suçundan 12 yıl hapis cezası ile cezalandırılmasına, "görevi yaptırmamak için direnme" suçundan 4 yıl 42 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına karar verildiği ve "silahlı terör örgütüne üye olma" suçundan verilen mahkumiyet kararının 10/06/2019 tarihinde kesinleştiği anlaşılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
Türkiye'de 15 Temmuz 2016 gecesi, kendilerini “Yurtta Sulh Konseyi” olarak isimlendiren bir grup Türk Silahlı Kuvvetleri (TSK) mensubu tarafından, demokratik biçimde halk tarafından göreve getirilen Türkiye Büyük Millet Meclisini (TBMM), Türkiye Cumhuriyeti Hükûmetini ve Cumhurbaşkanı'nı devirmek ve anayasal düzeni ortadan kaldırmak amacıyla darbe teşebbüsünde bulunulmuş, bu teşebbüs Türk Milleti tarafından akamete uğratılmıştır.
Anayasa'nın olay tarihinde yürürlükte bulunan 118. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca Milli Güvenlik Kurulu (MGK) tarafından 20/07/2016 tarihli toplantıda yapılan değerlendirmede, darbe teşebbüsünün TSK içindeki Fetullahçı Terör Örgütü (FETÖ) mensupları tarafından başlatıldığı, bu örgütün kuruluş aşamasından itibaren etkisi altına aldığı eğitim kuruluşları, sivil toplum kuruluşları, medya kuruluşları, ticari kuruluşlar ve kamu görevlileri aracılığıyla Milleti ve Devleti kontrol altında tutmayı amaçladığı belirtilmiştir.
MGK'nın anılan toplantısında "demokrasinin, hukuk devleti ilkesinin, vatandaşların hak ve özgürlüklerinin korunmasına yönelik tedbirlerin etkin bir şekilde uygulanabilmesi amacıyla" Hükûmete olağanüstü hâl ilan edilmesi tavsiyesinde bulunulması hususu kararlaştırılmıştır. Cumhurbaşkanı başkanlığında toplanan Bakanlar Kurulu 20/07/2016 tarihinde, ülke genelinde 21/07/2016 Perşembe günü saat 01.00'den itibaren geçerli olmak üzere doksan gün süreyle olağanüstü hâl ilan edilmesine karar vermiştir. Anılan karar 21/07/2016 tarih ve 29777 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiş ve aynı gün TBMM tarafından onaylanmıştır.
14/07/2017 tarih ve 30124 (mükerrer) sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 692 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Tedbirler Alınması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin (KHK) ''Kamu Personellerine İlişkin Tedbirler'' başlıklı 1. maddesinin 1. fıkrasında, ''Terör örgütlerine veya Milli Güvenlik Kurulunca Devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara üyeliği, mensubiyeti veya iltisakı yahut bunlarla irtibatı olan ve ekli (1) sayılı listede yer alan kişiler kamu görevinden başka hiçbir işleme gerek kalmaksızın çıkarılmıştır. Bu kişilere ayrıca herhangi bir tebligat yapılmaz. Haklarında ayrıca özel kanun hükümlerine göre işlem tesis edilir." hükmüne yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bakılan uyuşmazlıkta, davacının oğlu Ö.Y.'nin "PKK/KCK terör örgütüne üye olma", "2911 sayılı Yasaya muhalefet" ve "görevi yaptırmamak için direnme" suçlarından yargılandığı ... Ağır Ceza Mahkemesinin E:… sayılı dosyasına konu eylemlerin İdare Dava Dairesince değerlendirildiği ve davacının PKK/KCK terör örgütü ile irtibatı iltisakı açısından hükme esas alındığı görülmektedir.
Davacının oğlu Ö.Y.'nin anılan dosya kapsamında verdiği ifadesinde; "...22/10/2014 gecesi Y.P. isimli arkadaşım beni aradı evine kalmak için çağırdı, buluştuk yanında İ. isimli bir kişi daha vardı. ... İ. ile birlikte araca bindik. ... AVM'nin arka sokağına gittik. Burada 17-18 yaşında ve 16-17 yaşında iki kız bizi bekliyordu. Y. onları da çağırdı. Kızlar araca bindiler. ... Y.'ye neler olduğunu sordum. O da bana kızların örgütün dağ kadrosuna katılacaklarını söyledi. ... Bir müddet sonra Y. beni aradı acilen birinde borç para alarak bir araç kiralamamı ve kızları söyleyeceği yere götürmemi istedi. Parayı daha sonra bulup bana vereceğini söyledi. Ben de yine korktuğum için bunu kabul ettim. Babamın yanına gittim bir arkadaşımın acil paraya ihtiyacının olduğunu söyledim. Ondan para aldım..." şeklinde beyanda bulunduğu ve İdare Dava Dairesince Ö.Y.'nin bu beyanından hareketle davacının hayatın olağan akışı içerisinde oğlu Ö.Y.'nin eyleminden haberdar olduğu kabul edilerek hüküm kurulduğu görülmekte ise de, Ö.Y.'nin örgütsel amaçlarla kullandığı bu paranın davacı tarafından baba-oğul ilişkisine dayalı olarak mı yoksa PKK/KCK terör örgütüne yardım etme amacıyla mı verildiği hususunda netlik olmadığı görülmektedir.
Öte yandan, davacının, 16 ve 17 yaşındaki iki genç kızın PKK/KCK terör örgütünün dağ kadrosuna götürülmesinde kullanılan aracın kiralama parasını vermiş olması nedeniyle oğlunun söz konusu eylemlerinden haberdar olduğunun kabul edilmesinin davacının örgüte yardım etme suçunu işlediği anlamına gelebileceği açık olmakla birlikte ...Ağır Ceza Mahkemesinin E:… sayılı dosyasında Ö.Y.'nin verdiği yukarıda belirtilen ifade nedeniyle davacı hakkında "örgüte yardım etme" suçundan başlatılan adli veya idari bir soruşturma bulunmadığı görülmektedir.
Bu haliyle, hakkında somut tespitlere dayanmayan istihbari bilgiler ve kurum kanaati dışında PKK/KCK terör örgütü ile irtibatı ve iltisakına dair başkaca bir delil bulunmayan davacının, "PKK/KCK terör örgütüne üye olma" suçundan yargılanan oğlu Ö.Y.'ye verdiği parayı çocuğunun örgütsel faaliyetlerde kullanacağını bildiğinin ve bu amaçla verdiğinin kesin verilerle ortaya konulmadığı anlaşıldığından, OHAL İşlemleri İnceleme Komisyonunun … tarihli ve … sayılı dava konusu işleminde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Bu durumda, dava konusu işlemin iptali, davacının dava konusu işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının hak ediş tarihinden itibaren dönemsel olarak işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesi ve özlük haklarının iadesi yönünde verilen İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun kabulü ile kararın kaldırılması ve davanın reddine ilişkin temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi …. İdare Dava Dairesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanun’un 49. maddesine uygun bulunan davacının temyiz isteminin kabulüne,
2. Dava konusu işlemin iptaline ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun kabulü ile kararın kaldırılması ve davanın reddi yolundaki temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin . tarih ve E:., K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın … Bölge İdare Mahkemesi …. İdare Dava Dairesine gönderilmesine,13/02/2024 tarihinde, oybirliğiyle, kesin olarak karar verildi.