T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2023/11492
Karar No : 2024/1541
DAVACILAR : 1- … Belediye Başkanlığı …
VEKİLİ : Av. …
2-… Derneği
3-… Fenerbahçeliler
Derneği
4-… İl Başkanlığı
5-…'liler Dayanışma ve
Araştırma Derneği
6-… Giyim Eşyaları ve
Sanatkarları Odası
7-…Esnaf ve Sanatkarlar
Odası
8-… Esnaf ve Sanatkarları
Odaları Birliği
9-… Esnaf ve Sanatkarlar
Kredi ve Kefalet Kooperatifi
10-… Sendikası …
İl Temsilciliği
11-…Zihinsel Özürlüler
Derneği
12-… Avcılar ve Atıcılar
Derneği
13-…Sendikası … Şubesi
14-…Derneği …Şubesi
15-… Köyü
… Kooperatifi
16-… … ve
…Koruma Derneği
17-… Köyü Muhtarlığı
18-… Köyü Muhtarlığı
…
167-…
VEKİLİ : Av. …
DAVALILAR : 1- … …
2- … Bakanlığı …
VEKİLİ : Av. …
DAVANIN KONUSU : 17/10/2021 tarih ve 31631 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan, 16/10/2021 tarih ve 4627 sayılı Cumhurbaşkanı Kararının, … Kültür ve Turizm Koruma ve Gelişim Bölgesi sınırlarının, karar ekinde yer alan krokide gösterildiği şekilde yeniden belirlenmesine ilişkin kısmının iptali istenilmektedir.
DAVACILARIN İDDİALARI :
…ilinin tek rekreasyon alanı olan bölgede kamu kurumlarının dinlenme ve sosyal donatı alanları ile belediyenin halka açık dinlenme tesislerinin bulunduğu, … bölgesinin festivaller ile kültürel ve sosyal etkinliklerin yapıldığı bir alan olduğu, …kayak tesisinin ise kış turizmi açısından öneminin bulunduğu, içerisinde yürüyüş yolları, küçük dere akış düzenlemeleri ve göletlerin yer aldığı ormanlık alanın turizm bölgesiyle bütünlük sağladığı, bölgenin Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığınca verilen ER:2…sayılı maden ruhsatı sahası içerisinde bulunduğu, turizm bölgesinden çıkarılan alanda su kaynaklarının bulunması nedeniyle madencilik faaliyeti yapılması durumunda içmesuyu kaynaklarının zarar göreceği, dava konusu işlemin gerekçesinin bildirilmediği, işlemde kamu yararının bulunmadığı ve Anayasanın 56. maddesinde yer alan sağlıklı bir çevrede yaşama hakkını ihlal edici nitelikte olduğu ileri sürülmektedir.
DAVALI CUMHURBAŞKANLIĞI VE
… BAKANLIĞI'NIN SAVUNMASI :
Usul yönünden, dava konusu işlemle menfaati ihlal edilmeyen davacılar yönünden davanın ehliyet yönünden reddine karar verilmesi gerektiği, esas yönünden ise Kültür ve Turizm Koruma ve Gelişme Bölgeleri ile Turizm Merkezlerinin Belirlenmesine ve İlanına İlişkin Yönetmelik hükümleri uyarınca … Kültür ve Turizm Koruma ve Gelişim Bölgesi sınırlarının daraltılmak suretiyle sınır değişikliği yapıldığı, işlemlerin anılan Yönetmelikte belirtilen usullere uygun olarak tesis edildiği, sınır daraltma işlemlerinde ilgili kamu kurum ve kuruluşlarının görüşünün alınmasının gerekmediği, … Belediye Başkanlığının sorumluluk alanı içerisinde bulunan bu alana ilişkin imar planlarını hazırlamış olduğu, bölgenin ilk Turizm Merkezi sınırlarının genişletme işleminin planlama çalışmalarının ise Belediye ile koordineli olarak yapıldığı, 2634 sayılı Kanun uyarınca Kültür ve Turizm Koruma ve Gelişim Bölgesi ilan edilmesinin o bölgede madencilik faaliyetlerine mutlak izin verilmeyeceği anlamına gelmeyeceği, … Merkez ilçesi, …ve … köyleri sınırları dahilinde maden ruhsat sahasında bulunan bir bölümde maden arama faaliyeti yapılmasının planlandığı belirtilerek Bakanlık görüşü istenilmesi üzerine anılan KTKGB'de gerçekleştirilmesi planlanan turizm amaçlı faaliyet ve çalışmalar olumsuz etkileneceğinden, 2634 sayılı Kanun uyarınca olumsuz görüş verildiği, dava konusu işlemin hukuka ve mevzuata uygun olarak tesis edildiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Dava konusu işlemin iptalinin gerektiği düşünülmektedir.
DANIŞTAY SAVCISI : …
DÜŞÜNCESİ : Dava, 17/10/2021 tarih ve 31631 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan, 16/10/2021 tarih ve 4627 sayılı Cumhurbaşkanı Kararının, … Kültür ve Turizm Koruma ve Gelişim Bölgesi sınırlarının, karar ekinde yer alan krokide gösterildiği şekilde yeniden belirlenmesine ilişkin kısmının iptali istemiyle açılmıştır.
Davalı idarelerin usule yönelik iddiaları yerinde görülmemiştir.
2634 sayılı Turizmi Teşvik Kanununun "Tanımlar" başlıklı 3. maddesinin (b) bendinde; Kültür ve Turizm Koruma ve Gelişim Bölgeleri: Turizm hareketleri ve faaliyetleri yönünden önem taşıyan veya doğal, tarihî ve kültürel değerlerin yoğun olarak yer aldığı, korunması ve geliştirilmesinde kamu yararı bulunan yörelerde, koruma kullanma dengesi gözetilerek sektörel kalkınmanın sağlanması ve turizm sektörünün plânlı ve kontrollü gelişiminin sağlanması amacıyla yeri, mevkii ve sınırları Cumhurbaşkanı kararıyla tespit ve ilân edilen alanlar olarak tanımlanmış; aynı Kanunun Kültür ve turizm koruma ve gelişim bölgeleri ve turizm merkezlerinin tespiti ve niteliği başlıklı 4. maddesinde de; "Kültür ve turizm koruma ve gelişim bölgeleri ve turizm merkezlerinin tespitinde; ülkenin doğal, tarihî, arkeolojik ve sosyo-kültürel turizm değerleri ile turizm potansiyeli dikkate alınır." düzenlemesine yer verilmiştir.
2634 sayılı Kanunun 37. maddesi uyarınca hazırlanarak
15/05/2004 günlü 25463 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kültür ve Turizm Koruma ve Gelişme Bölgeleri ile Turizm Merkezlerinin Belirlenmesine ve İlanına İlişkin Yönetmeliğin 4.maddesinde; "...Yatırım ve İşletmeler Genel Müdürlüğü tarafından; belirlenmesi ve ilan edilmesi öngörülen Kültür ve Turizm Koruma ve Gelişim Bölgeleri ile Turizm Merkezleri hakkında ilgili kamu kurum ve kuruluşlardan istenilen bilgi ve belgeler, kamu kurum ve kuruluşlarınca öncelikle gönderilir ve görüş yazıları istenilen sürede, süre belirtilmeyen hallerde en geç bir ay içinde cevaplandırılır. Bu süre içinde cevap verilmediği takdirde olumlu görüş verilmiş sayılır. Ancak, sınır iptali ve sınır daraltması işlemlerinde ilgili kamu kurum ve kuruluşlarının görüşleri alınmaz,...Yatırım ve İşletmeler Genel Müdürlüğünce; kamu kurum ve kuruluşlarının görüşleri ile birlikte fotoğraf, video kaydı ve benzeri görsel malzeme ile desteklenen ve mahallinde yapılan alan araştırmasına dayanan, bölgenin konumunu, mülkiyet durumunu, fiziksel ve doğal özelliklerini, teknik ve sosyal altyapısını, sosyal, kültürel ve ekonomik özelliklerini, arazi kullanım ve ulaşım sistemleri ile doğal ve çevresel verilerini içeren gerekçeli raporlar hazırlanarak Komisyona gönderilir. Komisyon; ilan edilmesi, iptal edilmesi, sınır daraltılması veya genişletilmesi öngörülen Kültür ve Turizm Koruma ve Gelişim Bölgeleri ile Turizm Merkezlerinin mevki ve sınırlarını belirlemekle görevlidir.
" kuralları getirilmiştir.
Anılan yasal düzenlemeler uyarınca Kültür ve Turizm Koruma ve Gelişim Bölgelerinin ilan edilmesi, iptal edilmesi, sınır daraltılması veya genişletilmesinin öngörülmesi halinde bu bölgelerin mevki ve sınırlarını belirlemekte yetkili olan komisyona gönderilecek gerekçe raporlarının kamu kurum ve kuruluşlarının görüşleri ile birlikte fotoğraf, video kaydı ve benzeri görsel malzeme ile desteklenen ve mahallinde yapılan alan araştırmasına dayanan, bölgenin konumunu, mülkiyet durumunu, fiziksel ve doğal özelliklerini, teknik ve sosyal altyapısını, sosyal, kültürel ve ekonomik özelliklerini, arazi kullanım ve ulaşım sistemleri ile doğal ve çevresel verilerini içermesi gerekmektedir.
… İli, …bölgesi, 07/02/1991 tarih ve 1514 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile 2634 sayılı Kanunun 3. maddesi uyarınca Turizm Merkezi olarak tespit edilmiş, … Belediye Başkanlığının … Kayak Merkezinin kış sporları turizm merkezi olarak belirlenmesine ilişkin talebinin değerlendirilmesi sonucu, …Kayak Merkezinin önerilen turizm merkezi sınırının … Turizm Merkezi bitişiğinde yer alması nedeniyle kayak merkezinin anılan turizm merkezinin sınırlarının genişletilmesi kapsamında turizm merkezinin tamamlayıcısı olarak değerlendirilebileceği gerekçesiyle, … Turizm Merkezinin sınırları 26/04/2011 tarih ve 1796 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla genişletilmiş, 17/12/2012 tarih ve 4153 sayılı Bakanlar Kurulu kararı ile … Turizm Merkezinin ismi … Kültür ve Turizm Koruma ve Gelişim Bölgesi olarak değiştirilmiş, … Kültür ve Turizm Koruma ve Gelişim Bölgesi sınırlarının, karar ekinde yer alan krokide gösterildiği şekilde yeniden belirlenmesine ilişkin 16/10/2021 tarih ve 4627 sayılı Cumhurbaşkanı Kararının 17/10/2021 tarih ve 31631 sayılı Resmi Gazetede yayımlanması üzerine, anılan işlemin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.
Dava konusu işlemin dayanağı olan gerekçe raporunun incelenmesinden; … Kültür ve Turizm Koruma ve Gelişim Bölgesi sınırlarının, …Kayak Merkezi ile … Yayla Bölgesi mevkiinde alt ölçekli planlama çalışmalarının tamamlanmış olması ve ileride yapılacak planlama çalışmaları ile mezkur iki alanın mekanik tesis ile bağlantısının kurulması hususları da dikkate alınarak, yürürlükteki çevre düzeni planındaki turizm amaçlı kullanımlar dışındaki alanlar dışarıda bırakılacak şekilde daraltma yapılmak suretiyle yeniden belirlenmesinin uygun olacağının belirtildiği anlaşılmakta ise de; gerekçeli raporun turizm merkezinin tamamlayıcısı olarak değerlendirilerek … Turizm Merkezinin sınırlarının genişletilmesi sonrasında, sınır daraltılması yoluyla alanın bir kısmının tekrar sınır dışına çıkarılması işleminin gerekçesinin tam olarak ortaya konulmasını sağlayacak ayrıntılı veriler içermediği sonucuna ulaşılmıştır.
Bu itibarla, 16/10/2021 tarih ve 4627 sayılı Cumhurbaşkanı Kararının, … Kültür ve Turizm Koruma ve Gelişim Bölgesi sınırlarının, karar ekinde yer alan krokide gösterildiği şekilde yeniden belirlenmesine ilişkin kısmında hukuka uygunluk bulunmamaktadır.
Açıklanan nedenlerle, dava konusu kararın iptali gerektiği, düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince duruşma için taraflara önceden bildirilen 06/03/2024 tarihinde, davacı … Belediye Başkanlığı vekili Av. …'ın gelmediği, diğer davacılar vekili Av. …'ın ve davalı idareler vekili Av. …'ın geldiği, Danıştay Savcısının hazır olduğu görülmekle, açık duruşmaya başlandı. Taraflara usulüne uygun olarak söz verilerek dinlendikten ve Danıştay Savcısının düşüncesi alındıktan sonra taraflara son kez söz verilip, duruşma tamamlandı. Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY :
… kent merkezine 10 km uzaklıkta olan, boğa güreşi şenliklerinin yapıldığı, 1250 metre rakıma sahip ve günü birlik mesire alanı olarak kullanıldığı belirtilen … bölgesi ilk olarak, 07/02/1991 tarih ve 1514 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile 2634 sayılı Kanun'un 3. maddesi uyarınca Turizm Merkezi olarak tespit edilmiş, … Belediye Başkanlığının … Kayak Merkezinin kış sporları turizm merkezi olarak belirlenmesine ilişkin talebinin değerlendirilmesi sonucu, … Kayak Merkezinin önerilen turizm merkezi sınırının … Turizm Merkezi bitişiğinde yer alması nedeniyle kayak merkezinin anılan turizm merkezinin sınırlarının genişletilmesi kapsamında turizm merkezinin tamamlayıcısı olarak değerlendirilebileceği gerekçesiyle, … Turizm Merkezinin sınırlarının genişletilmesine ilişkin 26/04/2011 tarih ve 1796 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı alınmış, daha sonra 17/12/2012 tarih ve 4153 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile … Turizm Merkezinin ismi … Kültür ve Turizm Koruma ve Gelişim Bölgesi olarak değiştirilmiştir.
Dava konusu, … Kültür ve Turizm Koruma ve Gelişim Bölgesi sınırlarının, karar ekinde yer alan krokide gösterildiği şekilde yeniden belirlenmesine ilişkin 16/10/2021 tarih ve 4627 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı'nın 17/10/2021 tarih ve 31631 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanması üzerine, anılan işlemin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
2634 sayılı Turizmi Teşvik Kanunu'nun "Tanımlar" başlıklı 3. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde; Kültür ve Turizm Koruma ve Gelişim Bölgeleri; turizm hareketleri ve faaliyetleri yönünden önem taşıyan veya doğal, tarihî ve kültürel değerlerin yoğun olarak yer aldığı, korunması ve geliştirilmesinde kamu yararı bulunan yörelerde, koruma kullanma dengesi gözetilerek sektörel kalkınmanın sağlanması ve turizm sektörünün plânlı ve kontrollü gelişiminin sağlanması amacıyla yeri, mevkii ve sınırları Cumhurbaşkanı Kararıyla tespit ve ilân edilen alanlar olarak tanımlanmış; aynı Kanun'un "Kültür ve turizm koruma ve gelişim bölgeleri ve turizm merkezlerinin tespiti ve niteliği" başlıklı 4. maddesinin 1. fıkrasında; "Kültür ve turizm koruma ve gelişim bölgeleri ve turizm merkezlerinin tespitinde; ülkenin doğal, tarihî, arkeolojik ve sosyo-kültürel turizm değerleri ile turizm potansiyeli dikkate alınır..." düzenlemesine yer verilmiş, 37. maddesinde ise, kültür ve turizm koruma ve gelişim bölgeleri ve turizm merkezlerinin belirlenmesi için çalışma gruplarının oluşturulması, Bakanlık ile ilişkileri, görev ve yetkileri ile çalışma şekline ilişkin konuların, Cumhurbaşkanı kararıyla yürürlüğe girecek Yönetmelik ile düzenleneceği belirtilmiştir.
Bu kapsamda hazırlanarak
15/05/2004 tarih ve 25463 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Kültür ve Turizm Koruma ve Gelişme Bölgeleri ile Turizm Merkezlerinin Belirlenmesine ve İlanına İlişkin Yönetmeliğin "Tanımlar" başlıklı 3. maddesinin 1. fıkrasının (ç) bendinde, "Komisyon", Kültür ve Turizm Koruma ve Gelişim Bölgesi ile Turizm Merkezi Belirleme Komisyonu olarak tanımlanmış; dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte olan haliyle "Komisyonun oluşumu ve görevleri" başlıklı 4. maddesinde; "Komisyon; Yatırım ve İşletmeler Genel Müdürlüğünden sorumlu Bakan Yardımcısının başkanlığında, Yatırım ve İşletmeler Genel Müdürü ile Yatırım ve İşletmeler Genel Müdürlüğünün Yatırım Geliştirme ve Planlama Daire Başkanlığından sorumlu Genel Müdür Yardımcısı, Yatırım Geliştirme ve Planlama Daire Başkanı ve Arazi Tahsis Daire Başkanından oluşur. Komisyon Başkanı tarafından gerekli görülmesi halinde konunun niteliğine göre temsilci veya uzman çağrılabilir.
Komisyonun sekretarya hizmetleri, Yatırım ve İşletmeler Genel Müdürlüğünce yürütülür.
Yatırım ve İşletmeler Genel Müdürlüğü tarafından; belirlenmesi ve ilan edilmesi öngörülen Kültür ve Turizm Koruma ve Gelişim Bölgeleri ile Turizm Merkezleri hakkında ilgili kamu kurum ve kuruluşlardan istenilen bilgi ve belgeler, kamu kurum ve kuruluşlarınca öncelikle gönderilir ve görüş yazıları istenilen sürede, süre belirtilmeyen hallerde en geç bir ay içinde cevaplandırılır. Bu süre içinde cevap verilmediği takdirde olumlu görüş verilmiş sayılır. Ancak, sınır iptali ve sınır daraltması işlemlerinde ilgili kamu kurum ve kuruluşlarının görüşleri alınmaz.
Yatırım ve İşletmeler Genel Müdürlüğünce; kamu kurum ve kuruluşlarının görüşleri ile birlikte fotoğraf, video kaydı ve benzeri görsel malzeme ile desteklenen ve mahallinde yapılan alan araştırmasına dayanan, bölgenin konumunu, mülkiyet durumunu, fiziksel ve doğal özelliklerini, teknik ve sosyal altyapısını, sosyal, kültürel ve ekonomik özelliklerini, arazi kullanım ve ulaşım sistemleri ile doğal ve çevresel verilerini içeren gerekçeli raporlar hazırlanarak Komisyona gönderilir.
Komisyon; ilan edilmesi, iptal edilmesi, sınır daraltılması veya genişletilmesi öngörülen Kültür ve Turizm Koruma ve Gelişim Bölgeleri ile Turizm Merkezlerinin mevki ve sınırlarını belirlemekle görevlidir.
Kültür ve Turizm Koruma ve Gelişim Bölgeleri ile Turizm Merkezleri; ülkenin doğal, tarihi, arkeolojik ve sosyo-kültürel turizm değerleri ile deniz, kış, dağ, yayla, sağlık, termal, kültür, spor, golf, av, doğa turizmi ile mevcut diğer turizm imkanları göz önünde bulundurularak belirlenir.
Komisyon tarafından uygun bulunarak mevki ve sınırları belirlenen Kültür ve Turizm Koruma ve Gelişim Bölgeleri ile Turizm Merkezlerine ilişkin komisyon kararı Bakanlık Makamınca onaylanır." düzenlemesine yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Usul Yönünden:
Gerek gerçek kişi, gerekse tüzel kişi davacıların, huzurda görülmekte olan davayı açmakta menfaatleri olduğu görüldüğünden, davalı idarelerin, davacıların ehliyetine ilişkin usuli itirazları yerinde görülmemiştir.
Esas Yönünden:
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinin incelenmesinden; Kültür ve Turizm Koruma ve Gelişim Bölgelerinin, turizm hareketleri ve faaliyetleri yönünden önem taşıyan veya doğal, tarihî ve kültürel değerlerin yoğun olarak yer aldığı, korunması ve geliştirilmesinde kamu yararı bulunan yörelerde, koruma kullanma dengesi gözetilerek sektörel kalkınmanın sağlanması ve turizm sektörünün plânlı ve kontrollü gelişiminin sağlanması amacıyla, ülkenin doğal, tarihî, arkeolojik ve sosyo-kültürel turizm değerleri ile turizm potansiyeli dikkate alınarak tespit edileceği; belirlenmesi ve ilan edilmesi öngörülen Kültür ve Turizm Koruma ve Gelişim Bölgeleri hakkında ilgili kamu kurum ve kuruluşlardan bilgi ve belgeler ile görüş yazısının isteneceği, sınır iptali ve sınır daraltması işlemlerinde ilgili kamu kurum ve kuruluşlarının görüşlerinin alınmayacağı; ilan edilmesi, iptal edilmesi, sınır daraltılması veya genişletilmesi öngörülen Kültür ve Turizm Koruma ve Gelişim Bölgelerinin mevki ve sınırlarını belirlemekte yetkili olan komisyona gönderilecek gerekçe raporlarının kamu kurum ve kuruluşlarının görüşleri ile birlikte fotoğraf, video kaydı ve benzeri görsel malzeme ile desteklenen ve mahallinde yapılan alan araştırmasına dayanan, bölgenin konumunu, mülkiyet durumunu, fiziksel ve doğal özelliklerini, teknik ve sosyal altyapısını, sosyal, kültürel ve ekonomik özelliklerini, arazi kullanım ve ulaşım sistemleri ile doğal ve çevresel verilerini içermesi gerektiği anlaşılmaktadır.
Dava dosyasının incelenmesinden; … İli, … bölgesinin ilk olarak 07/02/1991 tarih ve 1514 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile Turizm Merkezi olarak tespit edildiği, … Kayak Merkezinin … Belediye Başkanlığınca önerilen turizm merkezi sınırının … Turizm Merkezi bitişiğinde yer alması nedeniyle kayak merkezinin anılan turizm merkezinin sınırlarının genişletilmesi kapsamında turizm merkezinin tamamlayıcısı olarak değerlendirilebileceği gerekçesiyle … Turizm Merkezinin sınırlarının … tarih ve … sayılı işlemle genişletildiği, sonrasında, alanın isminin … Kültür ve Turizm Koruma ve Gelişim Bölgesi olarak değiştirildiği; dava konusu işlemin dayanağı olan gerekçe raporunda; … Kültür ve Turizm Koruma ve Gelişim Bölgesi sınırlarının, … Kayak Merkezi ile … Yayla Bölgesi mevkiinde alt ölçekli planlama çalışmalarının tamamlanmış olması ve ileride yapılacak planlama çalışmaları ile mezkur iki alanın mekanik tesis ile bağlantısının kurulması hususları da dikkate alınarak, yürürlükteki çevre düzeni planındaki turizm amaçlı kullanımlar dışındaki alanlar dışarıda bırakılacak şekilde daraltma yapılmak suretiyle yeniden belirlenmesinin uygun olacağının belirtildiği, ancak gerekçeli raporun yukarıda açıklandığı şekilde ayrıntılı veriler içermediği, turizm merkezinin tamamlayıcısı olarak değerlendirilerek … Turizm Merkezinin sınırlarının genişletilmesi sonrasında, sınır daraltılması yoluyla alanın bir kısmının tekrar sınır dışına çıkarılması işleminin gerekçesinin tam olarak ortaya konulamadığı, 2634 sayılı Kanunda ve Kültür ve Turizm Koruma ve Gelişme Bölgeleri ile Turizm Merkezlerinin Belirlenmesine ve İlanına İlişkin Yönetmelikte yer verilen ilke ve esaslar dikkate alınmadan, mahallinde yapılan alan araştırmasına dayanan, bölgenin konumu, mülkiyet durumu, fiziksel ve doğal özellikleri, arazi kullanım ve ulaşım sistemleri ile doğal ve çevresel verileri içeren ayrıntılı bir incelemeyi içermediği, sınır değişikliğine ilişkin bilimsel, nesnel ve mevzuata uygun gerekçeler ortaya konulmadan tesis edildiği, bu haliyle dava konusu işlemin sebep unsuru yönünden hukuka aykırı olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Öte yandan, Kültür ve Turizm Koruma ve Gelişim Bölgelerine ilişkin sınırlar, Kültür ve Turizm Bakanlığı Yatırım ve İşletmeler Genel Müdürlüğünce alınan kurum/kuruluş görüşleri ve aynı Genel Müdürlükçe hazırlanan fotoğraf, video kaydı ve benzeri görsel malzeme ile desteklenen ve mahallinde yapılan alan araştırmasına dayanan, bölgenin konumunu, mülkiyet durumunu, fiziksel ve doğal özelliklerini, teknik ve sosyal altyapısını, sosyal, kültürel ve ekonomik özelliklerini, arazi kullanım ve ulaşım sistemleri ile doğal ve çevresel verilerini içeren gerekçeli raporların birlikte değerlendirilmesi suretiyle, anılan Bakanlık bünyesinde kurulan Komisyon tarafından belirlenecek olup, komisyonun kimlerden oluşacağı Yönetmeliğin 4. maddesinde, sayma usulüyle belirlenmiştir.
Davaya konu Kültür ve Turizm Koruma ve Gelişim Bölgesi sınırlarında daraltma yapılmak suretiyle sınır değişikliği işlemi; Kültür ve Turizm Koruma ve Gelişim Bölgesi ile Turizm Merkezi Belirleme Komisyonunun … tarih ve … sayılı kararına dayalı olarak tesis edilmiş olup, anılan komisyon kararının incelenmesinden, komisyonun; Yatırım ve İşletmeler Genel Müdürlüğünden sorumlu Bakan Yardımcısının başkanlığında, Yatırım ve İşletmeler Genel Müdürü ile Yatırım ve İşletmeler Genel Müdürlüğünün Yatırım Geliştirme ve Planlama Daire Başkanlığından sorumlu Genel Müdür Yardımcısı, Yatırım Geliştirme ve Planlama Daire Başkanından oluştuğu, Yönetmelik uyarınca komisyonda bulunması gereken Arazi Tahsis Daire Başkanının ise bulunmadığı, bu itibarla, dava konusu işlemin tesisine dayanak alınan Komisyon Kararının; Yönetmelikte belirlendiği şekilde usulüne uygun olarak teşekkül etmediği de anlaşılan komsiyon tarafından alındığı görüldüğünden dava konusu işlemde bu yönden hukuka uyarlık bulunmamaktadır.
Bu itibarla, belirtilen sebeplerle, … Kültür ve Turizm Koruma ve Gelişim Bölgesi sınırlarının, karar ekinde yer alan krokide gösterildiği şekilde yeniden belirlenmesine ilişkin 16/10/2021 tarih ve 4627 sayılı Cumhurbaşkanı Kararının hukuka aykırı olduğu, sonucuna varılmıştır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Dava konusu, 17/10/2021 tarih ve 31631 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan, 16/10/2021 tarih ve 4627 sayılı Cumhurbaşkanı Kararının, … Kültür ve Turizm Koruma ve Gelişim Bölgesi sınırlarının, karar ekinde yer alan krokide gösterildiği şekilde yeniden belirlenmesine ilişkin kısmının İPTALİNE,
2. Ayrıntısı aşağıda gösterilen toplam …- TL yargılama giderinin davalı idarelerden alınarak davacılara verilmesine,
3. Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca, duruşmalı işler için belirlenen …- TL vekâlet ücretinin davalı idarelerden alınarak davacılara verilmesine,
4.Posta giderleri avansından artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra davacıya iadesine,
6.Bu kararın tebliğ tarihini izleyen otuz (30) gün içinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere, 06/03/2024 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.
(X) KARŞI OY :
Dava dosyasında yer alan bilgi ve belgelerin değerlendirilmesinden, Cumhurbaşkanı Kararıyla tesis edilen işlemin, mevzuatta belirtilen Kültür ve Turizm Koruma Geliştirme Bölgesi tanımına uygun olduğu; idarenin amacının alandaki mevcut turizm potansiyelinin "koruma-kullanma dengesi" ve "sürdürülebilirlik" ilkeleri çerçevesinde gelişmesini sağlamak olduğu, davaya konu işleme ilişkin gerekçe raporunun mevzuatın öngördüğü şekilde düzenlendiği ve içeriği tespitin, dava konusu işlemin tesisi ve ilgili mevzuatta aranan hususlar yönünden yeterli olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Bu durumda, dava konusu 17/10/2021 tarih ve 31631 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan, .. Kültür ve Turizm Koruma ve Gelişim Bölgesi sınırlarının, karar ekinde yer alan krokide gösterildiği şekilde yeniden belirlenmesine ilişkin 16/10/2021 tarih ve 4627 sayılı Cumhurbaşkanı Kararında hukuka aykırılık bulunmadığından, davanın reddine karar verilmesi gerektiği oyu ile çoğunluk kararına katılmıyorum.