T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2023/1191
Karar No : 2023/7710
TEMYİZ EDENLER : 1- (DAVACI) … Odası … Şubesi
VEKİLİ : Av. …
2- (DAVALI) … Büyükşehir Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF : 1- (DAVALI) … Büyükşehir Belediye Başkanlığı
2- (DAVACI) … Plancıları (… Şubesi)
İSTEMİN ÖZETİ : Ankara ili, Çankaya ilçesi, ... Mahallesi, Çaldağ Kentsel Dönüşüm ve Gelişim Proje Alanı sınırları içerisinde bulunan ... sayılı adaya yönelik … tarih ve … sayılı büyükşehir belediye meclisi kararı ile onaylanan 1/25000 ölçekli nazım imar planı, 1/5000 ölçekli nazım imar planı ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliğinin iptali istemiyle açılan davada; dava konusu işlemin iptali yolundaki ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi kararının 1/5000 ölçekli nazım imar planı ile 1/1000 ölçekli uygulama imar planı yönünden onanması, 1/25000 ölçekli plan yönünden ise bozulmasına dair Danıştay Altıncı Dairesinin 21.06.2022 tarih ve E:2020/3424, K:2022/7239 sayılı kararına uyularak davanın 1/25000 ölçekli plan yönünden ise reddi yolunda … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen … tarihli, E:…, K:… sayılı kararın, davalı idare tarafından 1/5000 ölçekli nazım imar planı ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliğine ilişkin kısmı, davacı tarafından 1/25000 ölçekli nazım imar planı değişikliğine ilişkin kısmı usul ve hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek bozulması istenilmektedir.
SAVUNMALARIN ÖZETİ : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ: Davacının temyiz istemi yönünden;
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 50. maddesinde, "Temyiz incelemesi sonucunda verilen bozma kararı üzerine ilgili merci, dosyayı öncelikle inceler ve varsa gerekli tahkik işlemlerini tamamlayarak yeniden karar verir. Bölge idare mahkemesi, Danıştayca verilen bozma kararına uyabileceği gibi kararında ısrar da edebilir. Danıştayın bozma kararına uyulduğu takdirde, bu kararın temyiz incelemesi, bozma kararına uygunlukla sınırlı olarak yapılır." hükmüne yer verilmiştir.
Bu itibarla, Danıştay Altıncı Dairesinin 21/06/2022 tarih ve E:2020/3403, K:2022/7240 sayılı bozma kararına uyularak davanın reddi yolunda Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesince verilen kararın onanması gerektiği düşünülmektedir.
Davalı idarenin temyiz isteminin ise incelenmeksizin reddine karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
Davacının temyiz istemi incelendiğinde;
Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairelerince verilen kararların temyiz yolu ile incelenerek bozulabilmeleri 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinde belirtilen nedenlerden birinin bulunması halinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın anılan kısmının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
Davalı idarenin temyiz istemine gelince;
Dosyanın incelenmesinden, dava konusu imar planlarının iptali yolunda İdare Mahkemesince verilen karara karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:.. sayılı kararının 1/5000 ölçekli nazım imar planı ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliğine ilişkin kısmının onanmasına, 1/25000 ölçekli nazım imar planına ilişkin kısmının bozulmasına yönelik Danıştay Altıncı Dairesi kararına uyularak … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince bozulan kısım incelenerek davanın 1/25000 ölçekli plan yönünden reddine karar verildiği, davalı idare vekili tarafından temyiz dilekçesinde ise Dairemizce onanarak kesinleşen; ''1/5000 ölçekli nazım imar planı ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliğine" ilişkin kısmının hukuka aykırı olduğundan bahisle bozulmasının talep edildiği anlaşılmıştır. Bu itibarla davacı açısından, 1/5000 ölçekli ve 1/1000 ölçekli imar planlarına yönelik iptal hükmünün kesinleşmesi, temyize konu kararında yeni bir aleyhe sonucu doğurmaması nedeniyle temyiz isteminin incelenmesinin hukuken olanak bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
Açıklanan nedenlerle, davalı idarenin temyiz isteminin oy birliğiyle incelenmeksizin reddine, davacının temyiz isteminin reddi ile … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı karar ve dayandığı gerekçe hukuk ve usule uygun olup bozulmasını gerektirecek bir sebep bulunmadığından, anılan kararın oy çokluğuyla ONANMASINA, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın kararı veren ilk derece Mahkemesine gönderilmesine, 31/10/2023 tarihinde kesin olarak karar verildi.
KARŞI OY (X): Dava, Ankara ili, Çankaya ilçesi, ... Mahallesi, Çaldağ Kentsel Dönüşüm ve Gelişim Proje Alanı sınırları içerisinde bulunan ... sayılı adaya yönelik … tarihli, … sayılı büyükşehir belediye meclisi kararı ile kabul edilen 1/25000 ölçekli nazım imar planı, 1/5000 ölçekli nazım imar planı ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliğinin iptali istemiyle açılmıştır.
1/25.000 ölçekli Başkent Nazım İmar Planı Açıklama Raporunda, Özel hükümler, Özel Statülü Alan Sınırları başlıkları altında yer alan A.3.6 Özel Planlama Bölgesi (ÖPB) Sınırı başlıklı maddesinde; “Özel planlama bölgeleri; niteliği, özgünlüğü ve iç içe geçmiş karmaşık sorunları nedeniyle kentsel özel müdahaleler gerektiren sorunsal alanlar ile bu plan bağlamında verilmiş kararların hayata geçebilmesi için tetikleyici olabilecek, içerisinde Özel Proje alanları (ÖPA) da bulunan "bütüncül planlama çalışmasının yapılacağı bölgelere” ait sınırları kapsar. Günümüze kadar olan süreçte klasik planlama yaklaşımları ve mevcut mevzuat hükümleri çerçevesinde çözüme kavuşturulamamış Ankara kentinin sorunlu alanları (imrahor Vadisi, B Esat Vadisi Hatıpçayı Vadisi, Hacı Kadın Vadisi, Ankara Çayı- Kalaba Vadisi, Demetevler, Hıdırlıktepe, Kızılay-Ulus Merkezi İş Alanları, Güvercinlik- Etimesgut Havaalanları vb.) ile bu planla öngörülmüş yeni gelişme alanlarına yönelik tetikleyici kararlar (Eskişehir Yolu Mustafa Kemal MİA, Güneybatı MİA, Kent Girişleri, Marşandiz barı vb.) bu planda özel planlama bölgesi olarak tanımlanmıştır.
Bu alanlarda, belirlenen sorunsalın çözümüne dair çok boyutlu ve kapsamlı analizlere dayanan ve gerekli sosyo-ekonomik, finansman-örgütlenmeye dair açılımları da içeren özel planlama çalışmaları yürütülmesi, gereğinde planlama bölgesi içinde Özel Proje Alanı (ÖPA) tespitleri yapılması ve bu alanlar için planlama sürecini bir geribeslem (Feed-back) ile güçlendirilecek kentsel tasarım proje ve uygulamaları geliştirilmesi esastır. Ulusal Başkent kimliğini ön plana çıkaran ve aynı zamanda kentin turizm-kültür, başkentlik kimlik ve potansiyelini olumlu yönde geliştiren projeler için yapılacak olan çağdaş planlama yaklaşımları ve bu planların uygulanması için geliştirilecek modeller de, bu kapsamda değerlendirilir." düzenlemesi yer almaktadır.
Yukarıda belirtilen plan hükmüne göre, Özel Planlama Bölgelerinin, kendine özgü nitelikleri gereği kentsel özel müdahale gerektiren sorunlu alanları da kapsadığı, bu alanlarda alanın niteliği gereği bütüncül planlama çalışması yapılmasının öngörüldüğü, aynı zamanda bu alanlarda klasik planlama yaklaşımları yerine mevcut sorunun çözümüne dair kapsamlı analizlere dayanan özel planlama çalışmaları yürütülmesi, gereğinde planlama bölgesi içinde Özel Proje Alanı (ÖPA) tespitleri yapılması ile güçlendirilecek kentsel tasarım proje ve uygulamalarının geliştirilmesinin esas olduğunun ortaya konulduğu görülmektedir.
Uyuşmazlıkta, planlama konusu alanın Özel Planlama Bölgesi kapsamında olduğu, bölgenin küçük bir kısmının Çaldağ Kentsel Dönüşüm ve Gelişim Proje Alanı ilan edildiği, bu proje alanında da dava konusu planlama kararlarının alındığı anlaşılmaktadır.
1/25.000 ölçekli Başkent Nazım İmar Planında yapılan değişiklik sonrasında Özel Planlama Bölgesinden çıkarılmayan alanın yukarıda değinilen 1/25.000 ölçekli nazım imar planının öngörüsü doğrultusunda, bütüncül bir planlama çalışmasına konu edilmesi, bu bütüncül planlama çalışmasının da klasik planlama yaklaşımlarından farklı olarak kapsamlı analizlere dayanması ve kentsel tasarım proje ve uygulamalarının geliştirilmesi gibi özel planlama teknikleri ile ortaya konulması gerektiği, alanın sorunlu yapısının ancak bu planlama yaklaşımı ile çözümlenebileceği, ancak uyuşmazlıkta Özel Planlama Bölgesi'nin küçük bir kısmını kapsayacak şekilde bütüncül olmayan bir planlama çalışmasının yapıldığı ve kapsamlı analizlere dayanarak kentsel tasarım proje ve uygulamalarının geliştirilmesi gibi özel planlama yaklaşımlarının sergilenmediği, alanın kentsel dönüşüm ve gelişim alanı ilan edilmesinin bu bütüncül ve özel planlama yaklaşımından vazgeçilebileceği ve yalnızca kentsel dönüşüm ve gelişim alanı ilan edilen alanda klasik bir planlama çalışması yapılabileceği şeklinde yorumlanamayacağı hususları bir bütün olarak değerlendirildiğinde, dava konusu 1/25.000 ölçekli nazım imar planında hukuka uygunluk bulunmamıştır.
Açıklanan nedenlerle, dava konusu 1/25.000 ölçekli nazım imar planının iptaline dair İdare Mahkemesi kararına yapılan istinaf başvurusunun kabulüne, kararın kaldırılmasına, davanın reddine ilişkin … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin temyize konu kararının bozulması gerektiği gerekçesiyle aksi yöndeki Dairemiz kararının onanmaya ilişkin kısmına katılmıyorum.