T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2023/11988
Karar No : 2023/6692
TEMYİZ EDEN (DAVACILAR) : 1- …2- …3- …
DİĞER DAVACILAR : 1- … 2- … 3- … 4- …
KARŞI TARAF (DAVALI) : … Bakanlığı
VEKİLİ : Av. …
MÜDAHİL (DAVALI YANINDA) : … Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Erzincan İli, İliç İlçesi, … Köyü Mevkiinde, … San. ve Tic. A.Ş tarafından yapılması planlanan "…, …, …, … Ruhsat Numaralı Çakmaktepe Kompleks Madeni İkinci Kapasite Artışı" projesi ile ilgili olarak, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından verilen … tarihli, … sayılı ''Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) Olumlu'' kararının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: İdare Mahkemesince verilen kararda; dava dosyasındaki bilgi ve belgeler ile mahallinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucunda düzenlenen bilirkişi raporunun birlikte değerlendirilmesinden, ÇED raporuna konu projenin hazırlanma sürecinin teknik yönden mevzuatta öngörülen usule uygun hazırlandığı, proje kapsamının asgari gereklilikleri taşıdığı ve yeterli uzman personelin bilgi ve katkısının projenin hazırlanmasında dikkate alındığı, kurulması planlanan dava konusu tesis ile ilgili olarak hazırlanan nihai ÇED raporunda gerek tesisin yapım aşamasında gerekse işletme aşamasında karşılaşılabilecek sorunların tespit edilerek incelendiği, projenin oluşturacağı etkilerin değerlendirilerek gerçekleşmesi muhtemel çevresel zararların asgari düzeye indirilmesi için alınması gereken önlemlerin yeterli düzeyde belirtildiği, dava konusu tesis ve faaliyetlerin tarımsal üretim, canlı yaşamı ve insan yaşamını tehlikeye düşürmeyeceği, bu hususlarda ÇED raporunda yapılan tespitlerin ve alınan tedbirlerin bu proje için yeterli olduğu, proje kapsamında sunulan taahhütlerin uygun ve proje sahasına uygulanabilir olduğu, dolayısıyla projenin ve hazırlanan ÇED raporunun teknik yönden uygun formatta ve yeterlilikte olduğu sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle davanın reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI : 1-Davacılardan ... tarafından, bilirkişi sorularının dava dilekçesinde ileri sürülen hususları aydınlatmaya elverişli olmadığı, sorulara verilen cevapların bilirkişi raporunda karşılanmadığı, bilirkişi raporuna yapılan itirazların Mahkemece dikkate alınmadığı, yürütülmekte olan madencilik faaliyetlerinden kaynaklanan toz vs. nedeniyle çevrede tarımsal faaliyetlerin, arıcılığın ve hayvancılığın zarar gördüğü, tesisin yer seçiminin hatalı olduğu, proje kapsamında kullanılacak kimyasalların ve maden atıklarının birçok hastalığa neden olacağı, faaliyet alanının su kaynaklarına çok yakın olduğu, projenin ülkemizin taraf olduğu uluslararası sözleşmelere aykırı olduğu, dava konusu işlem tesis edilirken kamu yararının göz ardı edildiği, faaliyet alanının mera ve orman niteliğinde olduğu ayrıca deprem kuşağında yer aldığı, faaliyetten kaynaklanacak olumsuz etkilerin bilimsel çalışmalarla ortaya konulduğu ileri sürülmektedir.
2-Davacılardan ... ve ... tarafından, Mahkemece bakılan davada mahallinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucunda düzenlenen bilirkişi raporunda yer verilen tespitlerin dikkate alınmayarak fauna ve flora hususunda başka bir dava dosyasında önceki tarihte hazırlanmış olan bilirkişi raporunda yer verilen tespitlerin hükme esas alınmasının hukuka aykırı olduğu, faaliyetin insan sağlığı, bölgedeki ekonomik faaliyetler, tarım ve hayvancılık, toprak ve su üzerinde olumsuz etkileri olacağı, faaliyet alanına ilişkin mera izninin Mahkemeye sunulmadığı, proje konusu kapasite artışının … Madeni ile entegre tesis niteliğinde olduğu, … Madeni için ayrıca ÇED Raporu hazırlanması gerektiği, faaliyet alanının deprem yönünden aktif bir bölge olduğu, faaliyet alanının su kaynaklarına yakın olduğu, proje kapsamında kullanılacak kimyasalların ve maden atıklarının birçok hastalığa neden olacağı, dava konusu işlem tesis edilirken kamu yararının göz ardı edildiği,projenin ülkemizin taraf olduğu uluslararası sözleşmelere aykırı olduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMALARI : 1-Davalı idare tarafından, temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.
2-Müdahil (davalı yanında) tarafından, temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.
TETKİK HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz isteminin reddine,
2. Temyize konu … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4. Dosyanın anılan İdare Mahkemesine gönderilmesine,
5. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 20/A-2-(i) maddesi uyarınca, kesin olarak, 30/11/2023 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.