T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2023/12101
Karar No : 2023/5318
TEMYİZ EDEN (DAVALILAR) : 1- …Bakanlığı
VEKİLİ : …Hukuk Müşaviri
2- …Büyükşehir Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. …
3- …Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI) : …
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : …İdare Mahkemesinin …tarih ve E:…, K:…sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: İstanbul İli, Avcılar İlçesi, …Mevkii, …pafta, …parsel sayılı taşınmaz üzerindeki …Sokak, …Sitesi …Blok …numaralı dairenin, 28/06/2005 günlü, 2005/109 sayılı Bakanlar Kurulu kararı ile "Afete Maruz Bölge" ilan edilen (ÖA1) alanda kalması nedeniyle uğranıldığı öne sürülen 110.000,00-TL maddi ve 20.000,00-TL manevi olmak üzere toplam 130.000,00-TL zararın dava tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte tazmini istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararının Danıştay Altıncı Dairesinin 10/09/2013 tarih ve E:2012/6804, K:2013/4733 sayılı kararıyla bozulması üzerine, bozma kararına uyulmayarak ısrar edilmesi sonrasında Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 26/10/2017 tarih ve E:2015/1477, K:2017/3254 sayılı kararıyla bozulması üzerine, bozma kararına uyularak, 110.000,00-TL maddi tazminat isteminin kısmen kabulü ile toplam 105.786,26-TL'nin, %25 oranında kusurlu bulunan Çevre ve Şehircilik Bakanlığından 26.446,07-TL'sinin, %50 oranında kusurlu bulunan Avcılar Belediyesinden 52.892,13-TL'sinin, %25 oranında kusurlu bulunan İstanbul Büyükşehir Belediyesinden ise 26.446,07-TL'sinin, yıkım tarihi olarak (Bilirkişi raporunda belirtildiği üzere komşu yapının yıkım tarihi olan) tespit edilen 13.09.2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine, bu tutarı aşan 4.213,74-TL maddi tazminat isteminin ise reddine, davacının 20.000,00-TL manevi tazminat isteminin kabulüne, hükmedilen 20.000,00-TL manevi tazminatın; idarelerin kusurları oranında, 5.000,00-TL'sinin Çevre ve Şehircilik Bakanlığından, 10.000,00-TL'sinin Avcılar Belediye Başkanlığından, 5.000,00-TL'sinin İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığından alınarak 13.09.2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine yönelik kararın, Danıştay Altıncı Dairesinin 28/12/2021 tarih ve E:2021/9342, K:2021/14595 sayılı kararı ile bozulması üzerine, bozmaya uyularak, davacının maddi tazminat isteminin kısmen kabulü ile toplam 105.786,26-TL'nin; %30 oranında kusurlu bulunan Çevre ve Şehircilik Bakanlığından 31.735,88-TL'sinin, %10 oranında kusurlu bulunan Avcılar Belediye Başkanlığından 10.578,62-TL'sinin, % 60 oranında kusurlu bulunan İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığından ise 63.471,76-TL'sinin, dava tarihi olan 26.11.2010 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine, bu tutarı aşan 4.213,74-TL maddi tazminat isteminin ise reddine; davacının 20.000,00-TL manevi tazminat isteminin kabulüne, hükmedilen 20.000,00-TL manevi tazminatın; idarelerin kusurları oranında, 6.000,00-TL'sinin Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca, 2.000,00-TL'sinin Avcılar Belediye Başkanlığınca, 12.000,00-TL'sinin İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığınca dava tarihi olan 26.11.2010 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine, karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI :
1-Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından; husumetin idareleri ile görülemeyeceği, yıkıma ilişkin işlemlerin ilgili belediyelerce yapıldığı, idarelerinin kusuru bulunmadığı belirtilerek, zarar ile idarenin iş ve işlemleri arasında uygun illiyet bağı görülmediği, harçtan muaf oldukları, davacı tarafa müterafik kusur atfedilmediği, temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
2-İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından; idarelerinin hizmet kusuru bulunmadığı, idareleri tarafından imar planı hazırlanmadığı, taşınmazın yıkılması ile ilgili herhangi bir tasarruflarının bulunmadığı, inşaat ve iskan ruhsatı verme yetkisinin ilçe belediyesinde olduğu, tazminat taleplerinin fahiş olduğu, bilirkişi raporunun gerçeği yansıtmadığı, dava konusu işlem ve eylemlerle idareleri arasında uygun illiyet bağının bulunmadığı belirtilerek, temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
3-Avcılar Belediye Başkanlığı tarafından; dava konusu heyelan nedeniyle herhangi bir kusur ve sorumluluklarının bulunmadığı, bu dosyada belirlenen kusur oranı ile farklı dosyalarda belirlenen kusur oranlamaları arasında çelişki olduğu, yapının 2981 sayılı Af Yasası ile yapı kullanma izni aldığı, imar mevzuatına aykırılığın saptanması halinde bu yapılardan doğan zararın idareye ödettirilemeyeceği kuralının işletilmesi gerektiği, manevi tazminata hükmedilmesinin yasaya aykırı olduğu belirtilerek, temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından savunma verilmemiştir.
TETKİK HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Temyiz istemlerinin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Mahkeme kararının, temyize konu kısmının düzeltilerek onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
İdare ve vergi mahkemeleri tarafından verilen kararların temyiz yolu ile incelenerek bozulabilmeleri 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinde belirtilen nedenlerden birinin bulunması halinde mümkündür. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinin birinci fıkrasının ikinci bendinde, temyiz incelemesi sonucu Danıştay'ın kararda yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmayan maddi hatalar ile düzeltilmesi mümkün eksiklik veya yanlışlıklar varsa kararı düzelterek onayacağı hükmüne yer verilmiştir.
Temyize konu karara dayanak alınan bilirkişi raporunda tazminata ilişkin tespitler 2017 yılına ilişkin Mimarlık ve Mühendislik Hizmet Bedellerinin Hesabında Kullanılacak Yapı Yaklaşık Birim Maliyetleri Hakkında Tebliğ hükümlerine göre yapıldığından, maddi tazminata uygulanacak faiz başlangıcının değer tespitlerinde esas alınan yıkım tarihi olarak belirlenmesi gerektiği halde hükmedilen maddi tazminat yönünden '' ...dava tarihi olan 26.11.2010 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine,...'' şeklinde hüküm kurulduğu anlaşıldığından, dosyanın geldiği aşama da dikkate alınmak suretiyle, kararın hüküm kısmının 1 nolu paragrafında yer alan ''...dava tarihi olan 26.11.2010 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine,...'' şeklindeki ifade ''... yıkım tarihi olan 13.09.2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine, ...'' şeklinde düzeltilmesine karar verilmiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz istemlerinin reddine,
2. …İdare Mahkemesinin …tarih ve E:…, K:…sayılı kararının, temyize konu kısmının, 2577 sayılı Kanunun 49/1-(b) maddesi uyarınca düzeltilerek ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunanlar üzerinde bırakılmasına,
4. Dosyanın anılan İdare Mahkemesine gönderilmesine,
5. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren onbeş (15) gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 05/10/2023 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.