T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2023/12209
Karar No : 2023/6004
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : … Turizm ve Ticaret Limited Şirketi
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF ( DAVALI) : … Belediye Başkanlığı (E-Tebligat)
VEKİLİ : Av. …
DAVALI YANINDA MÜDAHİLLER : 1- … 2- … 3- …
VEKİLLERİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ : Davacı tarafından, İstanbul ili, Büyükçekmece ilçesi, … Mahallesi, … Sokak, No:… adresinde bulunan iş yeri için adına düzenlenen … tarihli ve … sayılı işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptaline ilişkin … tarih ve … sayılı işlemin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; ruhsat iptali koşullarının gerçekleşmediği, davacıya ait işyerine ilişkin olarak atfedilen fiilin (ruhsat kapsamı dışındaki düğün ve canlı müzik organizasyonu faaliyeti) anılan madde uyarınca işyeri ruhsatının iptalini gerektiren fiillerden olmadığı, bu fiil uyarınca ancak 2559 sayılı Yasa'nın 6/d maddesi uyarınca para cezası verilebileceği, öte yandan anılan fiil, 2559 sayılı Yasa'nın 8. maddesinde sayılı fiillerden olmadığından, Yönetmeliğin 42. maddesinin de olaya uygulanamayacağı tartışmasız olup, davacıya ait işyerine ilişkin ruhsatın iptaline ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı, öte yandan uyuşmazlığa konu işyerine yönelik olarak içkili restaurant ruhsatı düzenlendiği, davalı idarece ruhsat kapsamı dışındaki düğün ve canlı müzik organizasyonu yapıldığının tespit edildiği, anılan faaliyetin içkili restaurant ruhsatı düzenlenen bir işyerinde yürütülemeyeceği, ancak 1608 sayılı Yasada yasaklanan faaliyetin men edilebileceğinin öngörüldüğü, bu durumda, 1608 sayılı Yasa uyarınca tespit edilen aykırı faaliyetin men edilmesi gerekirken, işyerinin tamamen faaliyetten men edilmesine sebep olacak şekilde çalışma ruhsatının iptali yolunda tesis edilen işlemde bu yönüyle de hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; işyeri açma ve çalışma ruhsatı, düzenlendiği iş yeri ve faaliyet konusu itibariyle çalışma yapılmasına olanak sağladığından, içkili restaurant faaliyet konulu ruhsatı bulunan iş yerinde ruhsat dışında düğün organizasyonu yapılması ve verilen süreye rağmen söz konusu aykırılığın giderilmediğinin tespit edilmesi karşısında ruhsat nevine aykırı olarak faaliyet gösteren davacıya ait iş yeri açma ve çalışma ruhsatının iptaline ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık görülmediği sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle davalı idarenin istinaf talebinin kabulüne, ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının kaldırılmasına, davanın reddine, karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, ruhsat iptaline yönelik idari işlemin Mahkemece yanlış yorumlandığı, sadece idari para cezasını gerektiren bir işlem olmasına karşın daha ağır bir yaptırım olan ruhsat iptaline karar verilmesinin hatalı olduğu, davalı idarenin herhangi bir tespitinin bulunmadığı, ilk tespitten 15 gün sonra yapılan tespitte düğün organizasyonunun yapıldığına dair somut bir bulgunun bulunmadığı ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Cevap verilmemiştir.
TETKİK HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanun'nun 3. maddesinde, belediye sınırları ile mücavir alan içinde kalan tüm iş yerleri ve işletmelere, iş yeri açma ve çalışma ruhsatı vermeye belediyelerin yetkili olduğu; 6. maddesinin 2. fıkrasında ise, "Ruhsat verilmesini takiben yapılacak kontrol ve denetimlerde, 4. maddede belirtilen yönetmelikte öngörülen kriterlere aykırı beyan ve durumun tespiti halinde, verilmiş olan ruhsat, ilgili mevzuattaki hükümler çerçevesinde yetkili merci veya mülki idare amirince iptal edilerek işyeri kapatılır ve ilgililer hakkında ayrıca işlem yapılır.
" hükmüne yer verilmiştir.
2559 sayılı Polis Vazife ve Salahiyet Kanunu'nun 6. maddesinde, faaliyetten geçici olarak men edildiği halde süresinden önce açılan, açık ve kapalı bulunacağı saatlere uymayan, bu Kanun'un 12. maddesinde belirtilen yasaklara uymadığı tespit edilen, mevzuat hükümlerine aykırı olarak işletilen, iş yerlerinin işletmecilerine beşyüzmilyon Türk Lirası ile birmilyar Türk Lirası arasında idari para cezası verileceği, bu maddede öngörülen idari para cezalarının, belediye sınırları içinde belediye encümeni, belediye sınırları dışında il daimi encümeni tarafından verileceği, hükümlerine yer verilmiştir.
1608 sayılı Umuru Belediyeye Müteallik Ahkâmı Cezaiye Hakkında... Kanun'un 1. maddesinde, "Belediye meclis ve encümenlerinin kendilerine kanun, nizam ve talimatnamelerin verdiği vazife ve salahiyet dairesinde ittihaz ettikleri kararlara muhalif hareket edenlerle belediye kanun ve nizam ve talimatnamelerinin men veya emrettiği fiilleri işleyenlere veya yapmayanlara belediye encümenince Kabahatler Kanununun 32. maddesi hükmüne göre idarî para cezası ve yasaklanan faaliyetin menine karar verilir. Bu kararda ilgili kişiye bir süre de verilebilir..." hükmü yer almaktadır.
5326 sayılı Kabahatler Kanunu'nun 32. maddesinde, "Yetkili makamlar tarafından adlî işlemler nedeniyle ya da kamu güvenliği, kamu düzeni veya genel sağlığın korunması amacıyla, hukuka uygun olarak verilen emre aykırı hareket eden kişiye yüz Türk Lirası idarî para cezası verilir. Bu cezaya emri veren makam tarafından karar verilir. Bu madde, ancak ilgili kanunda açıkça hüküm bulunan hallerde uygulanabilir." hükmüne yer verilmiştir.
10/08/2005 günlü, 25902 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin, 13. maddesinde, "...İşyeri açma ve çalışma ruhsatının verilmesinden sonra yapılacak denetimlerde mevzuata uygun olmayan unsurların ve noksanlıkların tespiti halinde, işyerine bu noksanlık ve hatalarını gidermesi için bir defaya mahsus olmak üzere onbeş günlük süre verilir. Verilen süre içinde tespit edilen noksanlık ve aykırılıklar giderilmediği takdirde, ruhsat iptal edilerek işyeri kapatılır. Ayrıca ilgililerin yalan, yanlış ve yanıltıcı beyanı varsa haklarında kanunî işlem yapılır." düzenlemesi ile 39. maddesinde ise, 36. maddeye aykırılığın veya 2559 sayılı Kanunun 6. maddesinde belirtilen hususların tespiti hâlinde, yetkili idare tarafından anılan maddede belirtilen usûle göre idari para cezası uygulanır." düzenlemesi yer almaktadır.
Dosyanın incelenmesinden; davacı şirket adına içkili restaurant faaliyet konulu … tarih ve … ruhsat nolu işyeri açma ve çalışma ruhsatının düzenlendiği, şikayet üzerine 20/05/2022 tarihinde işyerinde yapılan denetimde düğün organizasyonları ve canlı müzik yapılması halinde yasal işlem yapılacağı konusunda uyarıldığı, 21/05/2022 tarihli denetimde düğün organizasyonu yapıldığının tespit edildiği, bunun üzerine davalı idarece davacı şirkete muhatap … tarih ve … sayılı işlem ile faaliyete aykırı olarak canlı müzik yayını yapıldığı ve gürültüye mahal verildiği belirtilerek bu aksaklıkların tekrarlanmaması için onbeş gün süre verildiği ve aynı gün davacıya tebliğ edilerek bildirildiği, davalı idare tarafından işyerinde 17-18-19/06/2022 tarihlerinde yapılan denetimlerde ruhsata aykırı faaliyete devam edildiğinin tespit edilmesi ve 06/06/2022 tarihli CİMER başvurusundan davacı şirketin ruhsata aykırı faaliyette bulunduğunun bildirilmesi üzerine dava konusu … tarih ve … sayılı işlem ile işyeri açma ve çalışma ruhsatının İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 13. maddesi uyarınca iptaline karar verilmesi sonucunda işbu işlemin iptali istemiyle bakılmakta olan dava açılmıştır.
Uyuşmazlığa konu olayda; dosyada yer alan bilgi ve belgeler ile yukarıya alıntısı yapılan mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde, içkili lokanta faaliyet alanında ruhsatı bulunan davacıya ait işyerinde düğün organizasyonlarında canlı müzik ile gürültü yapılması hususunun mevzuata aykırı olduğu, ve anılan durumun 2559 sayılı Kanun'un 6. maddesine aykırılık teşkil ettiği, bu halde ise ilgili işletmeye belediye encümenince idari para cezası yaptırımının uygulanması mümkün olup, davacıya ait işyerine ilişkin olarak atfedilen bu fiillerin anılan Yönetmeliğin 13. maddesine göre işyeri ruhsatının iptalini gerektirmediği, bu fiillere ancak 2559 sayılı Yasa'nın 6/d maddesi uyarınca para cezası verilebileceği sonucuna varılmıştır.
Bu itibarla; yasal dayanağı olmaksızın, mevzuatta yer alan yaptırımları aşacak şekilde işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edilmesi yolunda tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uygunluk, temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz isteminin kabulüne,
2. Temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 06/11/2023 tarihinde oyçokluğuyla kesin olarak karar verildi.
(X) KARŞI OY :
İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 13. maddesinde, "İşyeri açma ve çalışma ruhsatının verilmesinden sonra yapılacak denetimlerde mevzuata uygun olmayan unsurların ve noksanlıkların tespiti halinde, işyerine bu noksanlık ve hatalarını gidermesi için bir defaya mahsus olmak üzere onbeş günlük süre verilir. Verilen süre içinde tespit edilen noksanlık ve aykırılıklar giderilmediği takdirde, ruhsat iptal edilerek işyeri kapatılır. Ayrıca ilgililerin yalan, yanlış ve yanıltıcı beyanı varsa haklarında kanunî işlem yapılır." kuralı yer almaktadır.
Dosyanın incelenmesinden, davacı şirket adına içkili restaurant faaliyet konulu … tarih ve … ruhsat nolu işyeri açma ve çalışma ruhsatının düzenlendiği, şikayet üzerine 20/05/2022 tarihinde işyerinde yapılan denetimde düğün organizasyonları ve canlı müzik yapılması halinde yasal işlem yapılacağı konusunda uyarıldığı, 21/05/2022 tarihli denetimde düğün organizasyonu yapıldığının tespit edildiği, bunun üzerine davalı idarece davacı şirkete muhatap … tarih ve … sayılı işlem ile faaliyete aykırı olarak canlı müzik yayını yapıldığı ve gürültüye mahal verildiği belirtilerek bu aksaklıkların tekrarlanmaması için onbeş gün süre verildiği ve aynı gün davacıya tebliğ edilerek bildirildiği, davalı idare tarafından işyerinde yapılan 17-18-19/06/2022 tarihlerinde yapılan denetimlerde ruhsata aykırı faaliyete devam edildiğinin tespit edilmesi ve 06/06/2022 tarihli CİMER başvurusundan davacı şirketin ruhsata aykırı faaliyette bulunduğunun bildirilmesi üzerine dava konusu … tarih ve … sayılı işlem ile işyeri açma ve çalışma ruhsatının İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 13. maddesi uyarınca iptal edildiği anlaşılmaktadır.
Uyuşmazlıkta, davacıya ait işyerinin işyeri açma ve çalışma ruhsatında faaliyet konusunun içkili lokanta olarak belirtildiği, işyerinde zabıta tarafından yapılan denetim sonucunda, işyerinde faaliyet konusuna aykırı olarak faaliyette bulunduğunun tespit edildiği, dolayısıyla, söz konusu aykırılığın anılan Yönetmelikte ifade edilen mevzuata uygun olmayan bir unsur olarak değerlendirilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.
Öte yandan dava dosyasında yer alan denetimler üzerine tutulan tutanaklardan 2022 yılında 4 kez ruhsata aykırı faaliyette bulunduğu ayrıca aynı yıl içinde 1 adet CİMER başvurusu yapıldığı hususları birlikte değerlendirildiğinde; davacıya ait işyerinde mevzuata aykırı olarak düğün organizasyonu nedeniyle canlı müzikten kaynaklı gürültü faaliyetinin süreklilik arz ederek ruhsatta yer alan faaliyet konusunun (içkili lokanta) önüne geçerek asıl faaliyet konusu haline geldiği anlaşılmaktadır. Bu haliyle davacının davranışına verilecek para cezası yaptırımının caydırıcı olmayacağı açıktır.
Bu durumda, ruhsat iptali sebeplerinden biri olan "mevzuata uygun olmayan unsurun" tespiti üzerine, onbeş gün süre verilmesine rağmen, yapılan denetimlerde davacı tarafından işyerinde ruhsat konusuna ve mevzuata aykırı olarak süreklilik arz edecek şekilde düğün organizasyonu nedeniyle canlı müzikten kaynaklı gürültüye devam edilmesi ve bunun asıl faaliyet konusu haline getirilmesi nedeniyle anılan Yönetmeliğin 13. maddesine istinaden tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmamaktadır.
Açıklanan nedenlerle, temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği oyuyla Daire kararına katılmıyoruz.