T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2023/12335
Karar No : 2024/1451
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : 1- ...
2- ...
3- ...
VEKİLİ : Av. ... - Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Genel Müdürlüğü
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacıların mülkiyetinde bulunan Osmaniye ili, Kadirli ilçesi, ... Köyü yeni ..., ... , ... ada/parsel sayılı taşınmazları da kapsayan alanda 3083 Sayılı Yasa uyarınca yapılan arazi toplulaştırma işleminin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; Osmaniye ili, Kadirli ilçesi, ... Köyü yeni ... , ... , ... ada/parsel sayılı taşınmazların maliki olan davacılar tarafından, toplulaştırma işleminin söz konusu parseller yönünden iptali istenilmekte ise de, aralarında maddi ya da hukuki yönden bağlılık ya da sebep-sonuç ilişkisi bulunmayan farklı yargılama ilkeleri ve yargılama sonuçları olabilmesi açısından farklı ada ve parsel numaralı taşınmazların bulunduğu alanda yapılan toplulaştırma işlemine karşı dava açılmak isteniyorsa her bir parsel (kök parsel - eski parsel) numaralı taşınmaz için ayrı ayrı dava açılması gerektiği gerekçesiyle dava dilekçesinin reddine karar verildiği, davacı vekili tarafından sunulan yenileme dilekçesinin ilk dava dilekçesi ile aynı olduğu, yenilenen dilekçe ile ilk dilekçedeki istemlerin aynen tekrar edildiği ve aynı yanlışlıkların yapıldığının görüldüğü, anlaşıldığından, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 15. maddesinin 5. fıkrası uyarınca davanın reddi gerektiği sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, toplulaştırma işleminin usulüne uygun olup olmadığının incelenmesi bakımından parçalanmış parsellerin toplulaştırmasının birlikte incelenerek anlaşılabilceği, söz konusu bölgede yeni tapuların düzenlendiği, her kök parsel için ayrı dava açılmasının usul ekonomisine aykırı olacağı, parsellerin ayrı ayrı incelenmesinin toplulaştırma işleminin bütüncül olarak değerlendirilmesini imkansız hale getireceği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Cevap verilmemiştir.
TETKİK HÂKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 5. maddesinin 1. fıkrasında, her idari işlem aleyhine ayrı ayrı dava açılacağı; ancak aralarında maddi veya hukuki yönden bağlılık ya da sebep sonuç ilişkisi bulunan birden fazla işleme karşı bir dilekçe ile dava açılabileceği, 2. fıkrasında ise, birden fazla kişinin müşterek dilekçe ile dava açabilmesi için davacıların hak veya menfaatlerinde iştirak bulunması ve davaya yol açan maddi olay veya hukuki sebeplerin aynı olması gerektiği kurala bağlanmıştır.
Olayda, davacılar hissedarı oldukları, Osmaniye ili, Kadirli ilçesi, ... Köyü yeni ... , ... , ... ada/parsel sayılı taşınmazlara ilişkin, 3083 sayılı Kanun uyarınca yapılan arazi toplulaştırma işleminin iptalini talep etmektedir.
Arazi toplulaştırmasının niteliği dikkate alındığında, uygulama alanı kapsamında taşınmazları bulunan maliklerin parçalı nitelikte olan arazilerinin tek parsel etrafında birleştirilerek, tarımsal üretim verimliliğinin arttırılmasının amaçlandığı, parsellerin birlikte incelenmesi suretiyle değerlendirilmesinin toplulaştırmanın amacı, ilkeleri ve esasları ile usul ekonomisi açısından daha uygun olduğu sonucuna varılmaktadır.
Bu durumda, uyuşmazlıkta dava konusu edilen her parsel için ayrı dava açılması zorunluğunun bulunmaması karşısında, aksi yönde verilen İdare Mahkemesi kararına yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin Bölge İdare Mahkemesi İdare Dava Dairesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
Öte yandan, dava konusu edilen ... ve ... ada/parsel sayılı taşınmazlara ilişkin dağıtım cetveli ve tapu kaydı bulunmadığından, bu parseller ve talep edilen tüm parseller yönünden araştırma yapılarak, dava konusu toplulaştırma işlemi kapsamında ve bütün davacıların parsellerde hissedar olup olmadığının belirlenmesi suretiyle bir değerlendirme yapılması gerekmektedir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz isteminin kabulüne,
2. Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın İdare Dava Dairesine gönderilmesine, 04/03/2024 tarihinde oyçokluğuyla kesin olarak karar verildi.
(X) KARŞI OY :
Temyiz dilekçesinde öne sürülen hususlar 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinde yazılı nedenlerden hiçbirisine uymadığından, temyiz isteminin reddi ile Bölge İdare Mahkemesi İdare Dava Dairesi kararının onanması gerektiği oyuyla, çoğunluk kararına katılmıyoruz.