T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2023/1262
Karar No : 2023/2351
DAVACI : …
VEKİLİ : Av. …
DAVALI : … Bakanlığı - …
DAVANIN KONUSU : 18/07/2022 tarihli ve 31896 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan "Kamu Taşınmazlarının Tahsis Duyurusu 2022/1" başlıklı Kültür ve Turizm Bakanlığı işleminin iptali istenilmektedir.
DAVACININ İDDİALARI : Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Milli Emlak Genel Müdürlüğüne kira ve ecrimisil bedellerini ödeyerek kiracısı olduğu mülkiyeti Maliye Hazinesine ait İzmir ili, Çeşme ilçesi, … Mahallesi, … ada, … parsel sayılı taşınmazın dava konusu işlem kapsamına alındığı, İzmir Valiliği Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü tarafından 5 yıllık süre içerisinde fuzuli şagil olduğu gerekçesiyle adına ecrimisil tahakkuk ettirildiği, dava konusu işlemin hukuka ve kamu menfaatine aykırılıklar içerdiği, bununla birlikte davacıyı borçlusu olmadığı bir borcun borçlusu haline getirmekte dayanak olarak gösterildiği, dava konusu işlemin Turizmi Teşvik Kanunu ve kamu taşınmazlarının turizm yatırımlarına tahsisini düzenleyen mevzuat hükümlerine aykırılıklar içerdiği, dava konusu işlemin dayanağı olan imar planlarının hazırlanması ve onaylanması ile ilgili olarak mevzuata aykırılıkların mevcut olduğu, söz konusu imar planlarında kamu yararına uyarlık bulunmadığı, planlar onaylanırken şehircilik ilkelerinin gözetilmediği, planlama esaslarına uyulmadığı, aynı konu ile ilgili olarak daha önceki süreçte verilmiş olan mahkeme kararına aykırılıklar bulunduğu ileri sürülmüştür.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ … DÜŞÜNCESİ : Davanın ehliyet yönünden reddine karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 14. maddesi gereğince dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY:
18/07/2022 tarihli ve 31896 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan "Kamu Taşınmazlarının Tahsis Duyurusu 2022/1" başlıklı Kültür ve Turizm Bakanlığı işleminin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT :
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun, 4577 sayılı Kanunla değişik 2. maddesinde; idari işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı iptalleri için menfaatleri ihlal edilenler tarafından açılan davalar "iptal davası" olarak tanımlanmış olup, bu davalar idarenin hukuka uygun davranmasını sağlayan en önemli araçlardandır.
Ancak, yargısal denetim amacıyla her idari işleme karşı herkes tarafından iptal davası açılmasının idari işlemlerde istikrarsızlığa neden olmaması ve idarenin işleyişinin bu yüzden olumsuz etkilenmemesi için, dava konusu edilecek işlem ile dava açacak kişi arasında belli ölçüler içinde menfaat ilişkisi bulunması koşuluna ihtiyaç vardır. Her olay ve davada, yargı merciine başvurarak dava açan kişinin menfaatinin, iptali istenen işlemle ne ölçüde ihlal edildiğinin takdiri de yargı mercilerine bırakılmıştır.
İptal davası açılabilmesi için gerekli olan menfaat ilişkisi kişisel, meşru, güncel bir menfaatin bulunması halinde gerçekleşecektir. Başka bir anlatımla, iptal davasına konu olan işlemin davacının menfaatini ihlal ettiğinden söz edilebilmesi için, davacıyı etkilemesi, yani davacının kişisel menfaatini ihlal etmesi, işlem ile davacı arasında ciddi ve makul bir ilişkinin bulunması gerekmektedir. Aksi halde, kişilerin kendisine etkisi bulunmayan, menfaatlerini ihlal etmeyen idari işlemler hakkında da iptal davası açma hakkı doğar ve bu durum idarenin işleyişini olumsuz etkiler.
Aynı Kanunun 14. maddesinde de; dava dilekçelerinin ehliyet yönünden inceleneceği ve 15/1-b maddesinde; bu hususta Kanuna aykırılık görülmesi halinde davanın reddine karar verileceği hükmü düzenlenmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Dosyanın, Dairemizin E:2022/8083 sayılı dosyasıyla birlikte incelenmesinden; davacı tarafından, kiracısı olduğunu ileri sürdüğü İzmir İli, Çeşme İlçesi, … Mahallesi, … ada, … parsel sayılı taşınmazın duyuru kapsamına alındığından bahisle 18/07/2022 tarihli ve 31896 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan "Kamu Taşınmazlarının Tahsis Duyurusu 2022/1" başlıklı Kültür ve Turizm Bakanlığı işleminin iptali istemiyle açılan davada Dairemizin 30/11/2022 tarih ve E:2022/8083, K:2022/10492 sayılı kararıyla; İzmir İli, Çeşme İlçesi, … Mahallesi, … ada, … parsel sayılı taşınmazla menfaat ilişkisinin ve anılan taşınmazın dava konusu duyuru kapsamında yer almasının davacının menfaatini ne şekilde ihlal ettiğinin, ayrıca dava konusu duyuru kapsamında yer alan İzmir İli, Çeşme İlçesi, … Mahallesi, … ada, … parsel sayılı taşınmaz dışındaki taşınmazlarla menfaat ilişkisinin ve söz konusu taşınmazların dava konusu duyuru kapsamında yer almasının davacının menfaatini ne şekilde ihlal ettiğinin ayrı ayrı, somut bilgi ve belgelere dayalı olarak açık ve anlaşılır bir biçimde ortaya konularak dava dilekçesinin yeniden düzenlenmesi gerektiği gerekçesiyle yeniden dava açmakta serbest olmak üzere dava dilekçesinin reddine karar verildiği, bu karar üzerine yenilenen dilekçede, Maliye Hazinesine ait İzmir İli, Çeşme İlçesi, … Mahallesi, … ada, … parsel sayılı taşınmazda Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Milli Emlak Genel Müdürlüğüne kira ve ecrimisil bedeli ödemek suretiyle kiracı olunduğu, anılan taşınmazın dava konusu duyurunun kapsamında yer alması nedeniyle adına ecrimisil tahakkuk ettirildiği ileri sürülerek dava konusu işlemin tamamının iptalinin istenildiği anlaşılmaktadır.
Uyuşmazlıkta, yenilenen dava dilekçesi ve ekleri ile TAKBİS kayıtlarının birlikte incelenmesinden; davacının dava konusu işlem kapsamında yer alan ve kiracısı olduğunu ileri sürdüğü İzmir İli, Çeşme İlçesi, … Mahallesi … ada, … parsel sayılı taşınmazda malik olmadığı, tamamı Maliye Hazinesi mülkiyetinde olan söz konusu taşınmazda fuzuli şagil olduğundan bahisle 23/06/2021 tarihli İzmir Valiliği işlemiyle 2886 sayılı Devlet İhale Kanununun 75.maddesi ile Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmeliğin 85.maddesi uyarınca adına ecrimisil tahakkuk ettirildiği, anılan taşınmazda kiracı olduğunu gösterir kira sözleşmesinin mevcut olduğuna dair bir iddiada bulunulmadığı ve kira sözleşmesinin dosyaya sunulmadığı, duyuru kapsamındaki bir kısım taşınmaza duyuruda yer verilmesinin hukuka aykırılığına dair beyanlarla birlikte duyurunun tamamının hukuka aykırılığına dair beyanlara yer verilerek bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Bu durumda, dava konusu ilan kapsamında yer alan taşınmazlardan bir tanesinin işgalcisi konumunda olan davacının, dava konusu işlemle meşru ve güncel bir menfaat ilişkisinin bulunmadığı açık olup, davanın açılması sırasında mevcut olması ve davanın görümü sürecinde de devam etmesi gereken menfaat bağının bulunmaması nedeniyle davacının dava açma ehliyetine sahip olmadığı sonucuna varılmıştır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 15. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendi uyarınca DAVANIN EHLİYET YÖNÜNDEN REDDİNE,
2. Ayrıntısı aşağıda gösterilen toplam … TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
3. Davacı tarafından yatırılan ve kullanılmayan … TL yürütmenin durdurulması harcının ve posta gideri avansından artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra davacıya iadesine,
5. 2577 sayılı Yasanın 20/A maddesi kapsamında kalan davada, bu kararın tebliğ tarihini izleyen 15 gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere, 07/03/2023 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.