T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2023/1300
Karar No : 2023/3779
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Bakanlığı - ANKARA
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI) : …
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Diyarbakır İli, Yenişehir İlçesi, … ada, … sayılı parseldeki taşınmaz üzerinde bulunan … YİBF nolu yapının denetim görevini üstlenen … Yapı Denetim Ltd. Şti.'nde proje uygulama denetçisi-inşaat mühendisi olarak görev yapan davacının 4708 sayılı Yapı Denetimi Hakkında Kanun'un 2. maddesinin 4. fıkrasının (c), (d), (e) ve (g) bendlerinde öngörülen esaslara göre denetim görevini yerine getirmediğinden bahisle 1 (bir) yıl süre ile denetim faaliyetlerinin geçici olarak durdurulmasına ilişkin … tarih ve … sayılı Diyarbakır İl Yapı Denetim Komisyon Kararı ile … tarih ve … sayılı Bakanlık Oluru'nun iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; dava konusu olay nedeniyle davacının da aralarında bulunduğu grubun, 4708 sayılı Kanuna muhalefet suçundan yargılandıkları ... Asliye Ceza Mahkemesinin E:… sayılı dosyasında görülen davada alınan bilirkişi raporundaki tespitlerle birlikte değerlendirildiğinde, davacıya isnat edilen denetim yükümlülüğünün 4708 sayılı Kanuna uygun olarak yerine getirmediği hususunun sabit olmadığının anlaşıldığı, bu nedenle davacının denetim faaliyetinin bir yıl süre ile geçici olarak durdurulmasına ilişkin davalı idare işleminde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle, dava konusu işlem hukuka aykırı bulunarak dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve istinaf dilekçelerinde ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine dair … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının Danıştay Altıncı Dairesinin 17/02/2022 tarih ve E:2019/712, K:2022/1793 sayılı kararıyla bozulması üzerine, "davacı hakkında tesis edilen denetim faaliyetlerinin 1 (bir) yıl süre ile geçici olarak durdurulması yaptırımının 10/07/2014 ile 09/07/2015 tarihleri arasında uygulanacağı, bu arada 23/04/2015 tarihli, 29335 sayılı Resmi Gazete'de 4708 sayılı Yasa'nın 8. maddesinde yapılan ve lehe düzenleme içeren değişikliğin yayımlandığı, dolayısıyla davacı sorumlu denetim elemanına verilen denetim faaliyetlerinin 1 (bir) yıl süre ile geçici olarak durdurulması yaptırımının infazı tamamlanmadan lehe olan hükümlerin yürürlüğe girdiği görüldüğünden, 4708 sayılı Kanun’un 2. maddesinin 4. fıkrasının (c), (d), (e) ve (g) bentlerinde öngörülen esaslara aykırılığın yapının taşıyıcı sistemini etkileyip etkilemediği noktasında bir değerlendirme yapılmak suretiyle lehe olan hükümler çerçevesinde yaptırımın infazının durdurularak yeniden işlem tesis edilmesi gerektiğinden, işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte olan mevzuat hükmüne dayalı olarak davacının denetim faaliyetlerinin 1 (bir) yıl süre ile geçici olarak durdurulmasına ilişkin dava konusu işlemlerde bu yönden hukuka uyarlık görülmediği" gerekçesiyle istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, davacının beton dökümüne nezaret etmesinin zorunlu olduğu, dolayısıyla yapıda tespit edilen aykırılıklardan da sorumlu olduğu, 4708 sayılı Kanunun amacının, can ve mal emniyetini temin etmek üzere, imar planına, fen, sanat ve sağlık kaide ve şartları ile ilgili standartlara uygun kaliteli yapı inşa edilmesi için yapı denetiminin sağlanması bakımından öngörülen müeyyidelerin de en caydırıcı şekilde uygulanması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Temyize konu edilen kararın, temyize tabi kararlardan olmadığı ve temyiz isteminin incelenmeksizin reddine karar verilmesi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY : Diyarbakır İli, Yenişehir İlçesi, … ada, … sayılı parseldeki taşınmaz üzerinde bulunan … YİBF nolu yapının denetim görevini üstlenen … Yapı Denetim Ltd. Şti.'nde proje uygulama denetçisi-inşaat mühendisi olarak görev yapan davacının 4708 sayılı Yapı Denetimi Hakkında Kanun'un 2. maddesinin 4. fıkrasının (c), (d), (e) ve (g) bendlerinde öngörülen esaslara göre denetim görevini yerine getirmediğinden bahisle 1 (bir) yıl süre ile denetim faaliyetlerinin geçici olarak durdurulmasına ilişkin davalı idare işlemi tesis edilmiştir.
Bunun üzerine görülmekte olan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun ''Temyizen verilen karar üzerine yapılacak işlem'' başlıklı 50. maddesinin 2. fıkrasında; ''Temyiz incelemesi sonucunda verilen bozma kararı üzerine ilgili merci, dosyayı öncelikle inceler ve varsa gerekli tahkik işlemlerini tamamlayarak yeniden karar verir.'', 3. fıkrasında; ''Bölge idare mahkemesi, Danıştayca verilen bozma kararına uyabileceği gibi kararında ısrar da edebilir.'', 4. fıkrasında; ''Danıştayın bozma kararına uyulduğu takdirde, bu kararın temyiz incelemesi, bozma kararına uygunlukla sınırlı olarak yapılır.'' 5. fıkrasında; ''Bölge idare mahkemesi, bozmaya uymayarak kararında ısrar ederse, ısrar kararının temyizi hâlinde, talep, konusuna göre Danıştay İdari veya Vergi Dava Daireleri Kurulunca incelenir ve karara bağlanır. Danıştay İdari ve Vergi Dava Daireleri Kurulları kararlarına uyulması zorunludur.'' düzenlemelerine yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dosyanın incelenmesinden; İdare Mahkemesince verilen davacının denetim faaliyetinin bir yıl süre ile geçici olarak durdurulmasına ilişkin davalı idare işleminde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptali yolundaki istinaf başvurusuna konu kararın, hukuka ve usule uygun olduğu ve istinaf dilekçelerinde ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine dair … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının Dairemizin 17/02/2022 tarih ve E:2019/712, K:2022/1793 sayılı kararı ve "davacının denetim faaliyetini yerine getirmediğinin anlaşılması karşısında faaliyetin durdurulması yaptırımına yönelik tesis edilen işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı, 4708 sayılı Yapı Denetimi Hakkında Kanunun 8. maddesinin 23/04/2015 tarihli değişikliklerinden sonra 4708 sayılı Kanunun 2. maddesinin dördüncü fıkrasına aykırılık hallerinde denetçi açısından lehe sonuçlar doğurduğunun görüldüğü, ancak burada lehe hükümlerin uygulanabilmesi için değişiklikten önceki kanun hükmü uyarınca faaliyetin durdurulması yaptırımının uygulanmamış olması gerektiği, bu bakımdan, mahkemece yapılacak araştırma sonucunda idari yaptırımın uygulanıp uygulanmadığının tespiti üzerine şayet davaya konu yaptırım hiç uygulanmamışsa, ya da uygulanması tamamlanmamışsa davacı hakkında lehe hükümler içeren yürürlükteki Kanuna göre işlem tesis edilmesi gerektiğinden dava konusu işlemin iptaline karar verilmesi, idari yaptırımın tamamen uygulanmış olması halinde ise, yeni düzenleme lehe hükümler içerse bile buna göre yeniden bir idari yaptırım işlemi tesis edilemeyeceğinden, diğer bir ifade ile lehe hükümlerin infazı tamamlanmış yaptırımlara uygulanma imkanı bulunmadığından işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte bulunan Kanun hükümlerine göre uyuşmazlığın çözümlenmesi, bu durumda da eyleme karşılık tesis edilen işlem hukuka uygun bulunduğundan davanın reddine karar verilmesi gerektiği" gerekçesiyle bozulduğu görülmektedir.
Bu durumda, Dairemizin yukarıda anılan temyiz üzerine verilen kararı dikkate alınarak, idari yaptırımın uygulanıp uygulanmadığının tespiti için araştırma yapılarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, bu yönde araştırma yapılmadan verilen temyize konu Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanunun 49. maddesine uygun bulunan davalının temyiz isteminin kabulüne,
2. Dava konusu işlemin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptaline ilişkin Mahkeme kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun belirtilen gerekçeyle reddi yolundaki temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 12/04/2023 tarihinde, kesin olarak, oyçokluğuyla karar verildi.
KARŞI OY (X) :
Temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararı ve dayandığı gerekçe hukuka ve usule uygun olup, bozulmasını gerektirecek bir neden bulunmadığından temyiz isteminin reddi ile anılan kararın onanması gerektiği oyuyla Dairemiz kararına katılmıyorum.