T.C.
D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No:2023/1333
Karar No:2023/2534
TEMYİZ EDENLER (DAVACILAR) : 1- ...Yol Yapı İnşaat Ltd. Şti.
2- ...Yol Yapı İnşaat Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALILAR) : 1- ... Bakanlığı
VEKİLİ : Av. ...
2- ...Büyükşehir Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ...Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nin ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Samsun Büyükşehir Belediye Başkanlığı'nca 15/06/2020 tarihinde açık ihale usûlüyle gerçekleştirilen "Samsun Büyükşehir Belediyesi Beton Yol Kaplaması İşlerinde Kullanılmak Üzere Çelik Hasır ve Beton Çelik Çubuğu Alımı" ihalesi uhdesinde kalan davacı şirketlerin, mücbir sebepler dışında ihale dokümanı ve sözleşme hükümlerine uygun olarak taahhütlerini yerine getirmediklerinden bahisle 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu'nun 25. maddesinin 1. fıkrasının (f) bendi ve 26. maddesi uyarınca 1 (bir) yıl süreyle bütün kamu kurum ve kuruluşlarının ihalelerine katılmaktan yasaklanmalarına ilişkin 11/11/2021 tarih ve 31656 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan işlemin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesi'nce verilen ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararda; uyuşmazlığa konu ihale uhdesinde bırakılan davacılar tarafından oluşturulan iş ortaklığı ile 17/07/2020 tarihinde sözleşme imzalandığı, anılan iş ortaklığı tarafından sözleşme imzalandıktan sonra mal teslimi yapılmaması üzerine idarenin ...tarih ve ... sayılı yazısı ile, sevkiyat programının gerisinde kalındığı, ihaleye konu malın bu yazı ekinde verilen programa göre teslim edilmesi, aylık bazda teslim edilmesi gereken miktarlara ulaşılması gerektiği belirtilerek durumun düzeltilmesi için 15 gün süre verilerek ihtarda bulunulduğu; davacılar tarafından 26/08/2020 tarihli dilekçe ile, yüksek fiyat artışı nedeniyle ekonomik olarak sıkıntı yaşadıkları ve piyasadan mal temin edemediklerinden bahisle fahiş fiyat artışının mücbir sebep olarak değerlendirilerek fiyat farkı verilmesinin; ...tarih ve E....sayılı dilekçe ile de 26/08/2020 tarihli dilekçelerindeki taleplerinin ...tarih ve ...sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 2020/5 sayılı ve "COVID-19 Salgınının Kamu İhale Sözleşmelerine Etkisi" konulu Cumhurbaşkanlığı Genelgesi ile birlikte değerlendirilmesinin talep edildiği, söz konusu taleplerin anılan Cumhurbaşkanlığı Genelgesi kapsamında değerlendirilmesinin mümkün olmadığından bahisle reddedildiği, sevkiyatın 17/09/2020 tarihi itibarıyla tamamen durduğu, taleplerin karşılanmadığı, son sevkiyat tarihi (17/09/2020) itibarıyla yapılan incelemede, 1803,67 ton hasır çelik teslim edilmesi gerekirken 610,286 ton hasır çeliğin idareye teslim edildiği, anılan tarih itibarıyla gerçekleşmesi gereken sevkiyatın sadece %33,84 oranında kaldığı, sözleşmedeki toplam miktarın ise %24,64 oranında gerçekleştiği, yüklenicinin mücbir sebepler dışında ihale dökümanı ve sözleşme hükümlerine uygun olarak taahhüdünü yerine getiremediğinden bahisle 4735 sayılı Kanun'un 20. ve 25. maddeleri uyarınca ihale yetkilisinin 06/10/2020 tarih ve 45709 sayılı Olur'u ile sözleşmenin feshedildiği, kesin teminatın irat kaydedildiği, söz konusu iş ortaklığının ortakları hakkında ayrı ayrı bir (1) yıl süre ile bütün kamu kurum ve kuruluşlarının ihalelerine katılmaktan yasaklanmalarına karar verildiği,
Davacı şirketler tarafından, sözleşmenin mücbir sebeple feshedildiğinin tespiti, teminat mektuplarının iadesi istemiyle adli yargıda dava açıldığı, ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ...tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile, "Samsun Büyükşehir Belediye Başkanlığı'nın haklı sebebe dayalı olarak ve usûlüne uygun bir şekilde kesin teminatı irat kaydederek sözleşmeyi feshettiği" gerekçesiyle davanın reddine karar verildiği, anılan karara yönelik davacılar tarafından yapılan istinaf başvurusunun ...Bölge Adliye Mahkemesi ... Hukuk Dairesi'nin ...tarih ve E:...ve K:...sayılı kararıyla reddedildiği;
Bu itibarla, sözleşmenin mücbir sebepler dışında ihale dökümanı ve sözleşme hükümlerine uygun olarak taahhüdün yerine getirilmediğinden bahisle feshedildiği, yüklenicinin edimini yerine getirmemesinin idareye sözleşmenin haklı sebeple feshi hakkı verdiği, mücbir sebepler dışında ihale dokümanı ve sözleşme hükümlerine uygun olarak taahhüdünü yerine getirmemenin, sözleşmenin uygulanması sırasında yasak olan fiil ve davranışlardan olduğu hususları birlikte değerlendirildiğinde, alınan ihaleden yasaklama kararında hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ...Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nce; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI : Davacılar tarafından, sözleşmenin ekinde iş programının kendilerine teslim edilmediği, iş programının sözleşmenin imzalanmasından bir ay sonra 11/08/2020 tarihli yazının ekinde teslim edildiği, idarenin bu kusurunun edimin ifasını imkânsız hâle getirdiği ve bu husus dahi sözleşmenin feshedilmeyerek taraflarına süre verilmesini gerektirdiği, durumlarının 02/04/2020 tarih ve 31087 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 2020/5 sayılı ve "COVID-19 Salgınının Kamu İhale Sözleşmelerine Etkisi" konulu Cumhurbaşkanlığı Genelgesi kapsamında değerlendirilmesi gerektiği, sözleşmenin feshinden önce süre verilerek yazılı olarak ihtarda bulunulmadığı, geçerli bir süreli ihtardan söz edilemeyeceğinden sözleşmenin feshinin mevzuata aykırı olduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı ...Bakanlığı tarafından, Mahkeme kararının usûl ve hukuka uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.
Davalı ...Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından, savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Bölge idare mahkemesi kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacıların temyiz isteminin reddine,
2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun reddi yolundaki ...Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nin ...tarih ve E:..., K:...sayılı temyize konu kararında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, anılan Bölge İdare Mahkemesi kararının ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunanlar üzerinde bırakılmasına,
4. Posta giderleri avansından artan tutarın davacılara iadesine,
5. 2577 sayılı Kanun'un 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ...Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'ne gönderilmesini teminen dosyanın ...İdare Mahkemesi'ne gönderilmesine, 22/05/2023 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.