T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2023/13485
Karar No : 2024/2803
DAVACI : …
VEKİLİ : Av. …
DAVALILAR : 1- …
VEKİLİ : Av. …
: 2- …Bakanlığı
VEKİLİ : Hukuk Müşaviri …
DAVANIN KONUSU : 14/07/2005 tarihli Bakanlar Kurulu Kararı ile kabul edilen ve 10/08/2005 tarih ve 25902 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin Ek-1 Sıhhi Müesseseler İçin Sınıflarına ve Özelliklerine Göre Aranacak Nitelikler'in D bendinde Lokanta, Ayakta Yemek Yenilen Yerler, Kafeterya, Yemeği Pakette Satan Yerler ve Benzeri İşyerleri başlıklı maddesinin (e) fıkrası ile düzenlenen gezici satış aracı için aranacak şartların sayıldığı 4. maddesinde yer alan "Standartlara uygun 200 litreden fazla hacimli çift tanklı gaz tesisatı bulunacaktır." ibaresinin iptali istenilmektedir.
DAVACININ İDDİALARI :
Piyasada yapılan araştırmalar neticesinde 200 litreden fazla çift tanklı gaz tesisatını karşılayacak şekilde üretilmiş herhangi bir LPG ya da doğalgaz tüp ve tankının bulunmadığının öğrenildiği, BİMER’e yapılan başvuru neticesinde dava konusu edilen düzenleme için değişiklik teklifiyle İçişleri Bakanlığına başvuruda bulunulduğu, söz konusu değişikliğin TMMOB İzmir Şubesi tarafından istenildiği, teklifin gerekçesinde mevcut düzenlemenin gezici araçlarda gaz tesisatını tarif etmekten uzak hatalı bir terim olduğu, bu nedenle bu alanda çalışmak isteyen kişilerin araçlarına ruhsat alamadığı ve ciddi sorunlar yaşadığı, Yönetmeliğe sehven alınmış olduğu ve 12, 24 kg v.b. LPG ve doğalgaz tüplerinin bu tip araçlarda kullanımının sağlanması ve yaşanan mağduriyetlerin giderilmesinin amaçlandığının ifade edildiği, dava konusu düzenleme ile getirilen şartların Türkiye koşullarına uymadığı, şartların sağlanmasının mümkün olmadığı, üretimi olmayan 200 litre fazla hacimli çift tankların olması şartının koşulması ve de bu tankların tadilatına dahi İlgili Yönetmelikler gereği TSE tarafından onay verilmemesi nedeniyle işyeri açma ve çalışma ruhsatının hiçbir zaman alınamayacağı, davaya konu düzenlemenin Anayasanın çalışma hakkına aykırı olduğundan hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.
DAVALILARIN SAVUNMASI :
Gezici piliç ve köfte satış yeri olarak hizmet veren amaca uygun yüksek hacimli gaz tesisatının bulunmasındaki amacın; seyyar tüplerle yürütülecek hizmete ilişkin olarak insan unsuru ile olası risklerin önüne geçilmesi, faaliyetin emniyetli, güvenli bir şekilde icra edilmesi ve nihayetinde herhangi bir can ve mal kaybı yaşanmaması amacıyla düzenlendiği tesis edilen düzenlemenin hukuka uygun olduğu savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Dava konusu işlemin iptaline karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.
DANIŞTAY SAVCISI : …
DÜŞÜNCESİ : Dava; 14.07.2005 tarihli Bakanlar Kurulu Kararı ile kabul edilen ve 10.08.2005 tarihli, 25902 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin Ek-1 Sıhhi Müesseseler İçin Sınıflarına ve Özelliklerine Göre Aranacak Nitelikler'in D bendinde "Lokanta, Ayakta Yemek Yenilen Yerler, Kafeterya, Yemeği Pakette Satan Yerler ve Benzeri İşyerleri" başlıklı maddenin e fıkrası ile düzenlenen gezici satış aracı için aranacak şartların sayıldığı 4. maddesinde yer alan "Standartlara uygun 200 litreden fazla hacimli çift tanklı gaz tesisatı bulunacaktır." ibaresinin iptali istemiyle açılmıştır.
Davalı idarenin süre yönünden itirazı yerinde görülmeyerek işin esasına geçildi:
Anayasanın Çalışma Hakkı ve Ödevi başlıklı 49. maddesinde; "Çalışma herkesin hakkı ve ödevidir. Devlet, çalışanların hayat seviyesini yükseltmek, çalışma hayatını geliştirmek için çalışanları ve işsizleri korumak, çalışmayı desteklemek, işsizliği önlemeye elverişli ekonomik bir ortam yaratmak ve çalışma barışını sağlamak için gerekli tedbirleri alır." hükmü yer almıştır.
Anayasa hükümlerine göre; Devlet, herkesin, sağlıklı ve dengeli bir çevrede yaşama hakkını sağlayacak alanı yaratma yükümlülüğü taşımasının yanı sıra, bir yandan da, herkes için bir hak olduğu vurgulanan çalışma hakkı ile ilgili olarak, çalışma hayatını geliştirmek için çalışanları ve işsizleri korumak, çalışmayı desteklemek, işsizliği önlemeye elverişli ekonomik bir ortam yaratmak, özel girişimleri korumak yükümlülüğünü de üstlenmiştir.
24.4.1930 tarihli ve 1593 sayılı Umumi Hıfzıssıhha Kanunu, 4.07.1934 tarihli 2559 sayılı Polis Vazife ve Selahiyet Kanunu, 14.06.1989 tarihli ve 35.72 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanun, 12.04.2000 tarihli ve 4562 sayılı Organize Sanayi Bölgeleri Kanunu, 10.07.2004 tarihli ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu, 22.02.2005 tarihli ve 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu, 3.07.2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanununa dayanılarak hazırlanan ve 10.08.2005 tarihli, 25902 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 6. maddesinde; yetkili idarelerden usulüne uygun olarak işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan işyeri açılamayacağı ve çalıştırılamayacağı hükmüne yer verilmiş olup; 12. maddesinde, sıhhî işyeri açmak isteyen gerçek ve tüzel kişilerin, işyerlerini bu Yönetmeliğe uygun olarak tanzim ettikten sonra Örnek 1’de yer alan başvuru ve beyan formuyla yetkili idareye müracaat edeceği başvurunun Yönetmelikte öngörülen kriterlere uygun olduğunun tespiti halinde başkaca bir işleme gerek kalmaksızın işyeri açma ve çalışma ruhsatı düzenlenerek ilgiliye aynı gün içinde verileceği, ilgililerin beyanına göre tanzim edilen ruhsatın müktesep hak doğurmayacağı, hüküm altına alınmış ve "Aranacak şartlar" başlıklı 14. maddesinde ise, sıhhî işyerlerinin ruhsatlandırılması sırasında bu Yönetmelikte belirtilen genel şartların yanı sıra sınıflarına ve özelliklerine göre Ek 1’de belirtilen şartların aranacağı, hükme bağlanmıştır.
Dava dosyasının incelenmesinden, 12.03.2013 tarihinde seyyar yemek servisi faaliyetinde (simit, poğaça, börek, kokareç, nohut, pilav, piyaz, dondurma vb. ürünler satan) bulunmak üzere bir işyeri açan davacının, Urla Belediye Başkanlığı'na yaptığı … tarihli, … sayılı başvuru ile … plakalı araç ile gezici piliç ve köfte satış yerleri gezici satıcılık işkolu altında faaliyette bulunmak için işyeri açma ve çalışma ruhsatı talebinde bulunduğu, Urla Belediye Başkanlığı'nın aynı günlü kararı ile anılan Yönetmeliğin Ek 1 Sıhhi Müesseseler İçin Sınıflarına ve Özelliklerine Göre Aranacak Nitelikler listesinin D bendinin gezici satış aracı için aranacak şartların belirlendiği e fıkrasının 4. maddesinde yer alan "Standartlara uygun 200 litreden fazla hacimli çift tanklı gaz tesisatı bulunacaktır." şartını taşımadığından bahisle işyeri açma ve çalışma ruhsatı başvurusunun reddedilmesi üzerine bu işlemin iptali istemiyle İdare Mahkemesi'nde dava açıldığı, dava derdest iken bilahare söz konusu işlemin dayanağı olan Yönetmelik hükmünün iptali istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Olayda, davalı idarece anılan Yönetmeliğin dava konusu edilen Ek-1 Sıhhi Müesseseler İçin Sınıflarına ve Özelliklerine Göre Aranacak Nitelikler'in D bendinde "Lokanta, Ayakta Yemek Yenilen Yerler, Kafeterya, Yemeği Pakette Satan Yerler ve Benzeri İşyerleri" başlıklı maddenin e fıkrası ile düzenlenen gezici satış aracı için aranacak şartların sayıldığı 4. maddesinde yer alan gezici piliç ve köfte satış yeri olarak hizmet veren araca uygun yüksek hacimli gaz tesisatı bulundurulması şartının, seyyar tüplerle yürütülecek hizmete ilişkin olarak insan unsuru ile olası risklerin önüne geçilmesi, faaliyetin emniyetli, güvenli bir şekilde icra edilmesi ve nihayetinde herhangi bir can ve mal kaybı yaşanmaması amacına yönelik olduğu ileri sürülmekte ise de; davacı tarafından yapılan piyasa araştırması sonucu anılan maddede öngörülen bu şartı taşıyan 200 litreden fazla çift tanklı gaz tesisatını karşılayacak şekilde üretilmiş herhangi bir LPG ya da doğal gaz tüp ve tanklarının bulunmadığının öğrenildiği, ayrıca yönetmeliğin bu maddesiyle ilgili olarak BİMER'e başvuruda bulunulduğu, başvuruya verilen cevabi yazıda Makine Mühendisleri Odası İzmir Şubesi'nin … tarih ve … sayılı yazısı ile dava konusu yönetmelik hükmünün yönetmelikten kaldırılması ve değişiklik önerisinin İçişleri Bakanlığı Mahalli İdareler Genel Müdürlüğü'ne … tarih ve … sayılı yazı ile sunulduğu, anılan madde ile ilgili "Standartlara uygun çift tanklı gaz tesisatı bulunacaktır. Kullanılan gaz tüpleri, tesisatı ve havalandırma için gezici araçlara MMO'dan uygunluk belgesi alınacaktır" şeklinde değişiklik taslağı önerisinde bulunulduğu, değişiklik gerekçesinde de, "İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik'in Gezici Satış Araçları İçin Aranacak Şartlar bölümünün 4. maddesinde belirtilen "200 litreden fazla çift tanklı gaz tesisatı" hükmünü karşılayacak ülkemizde üretilmiş herhangi bir LPG (doğalgaz) tüp ve tankları bulunmadığı, bu nedenle bu alanda çalışmak isteyen kişilerin araçlarına ruhsat alamadıkları ve ciddi sorunlar yaşadıkları, Yönetmeliğe sehven girmiş olduğunu düşündükleri bu hükmün Yönetmelikten kaldırılması, mutfak ve ticari olarak adlandırılan 12 ve 24 kg. vb. LPG ve Doğalgaz tüplerinin bu tip araçlarda kullanılmasının sağlanması ve bu konuda yaşanan mağduriyetin giderilmesi amacı ile yönetmelikte değişiklik önerisinin yapıldığının" belirtildiği görülmüştür.
Yukarıda yapılan tüm bu açıklamalardan, uyuşmazlık konusu edilen Yönetmelik maddesinde öngörülen standartlara uygun 200 litreden fazla hacimli çift tanklı gaz tesisatını karşılayacak nitelikte üretilmiş herhangi bir LPG (doğalgaz) tüp ve tanklarının bulunmadığı yolundaki Makine Mühendisleri Odası İzmir Şubesi'nin bu madde ile ilgili hazırlamış ve İçişleri Bakanlığı Mahalli İdareler Genel Müdürlüğü'ne sunmuş olduğu değişiklik teklifinin gerekçesinde ortaya konulan fiili imkansızlık ve davalı idarenin bu değişiklik önerisinde belirtilen fiili imkansızlık halinin bulunmadığına dair aksi bir bilgi sunmaması karşısında anılan maddede belirtilen şartın hukuken ve fiilen uygulanabilirliği bulanmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
Bu durumda, herkesin çalışma hakkı ve çalışma hayatını geliştirmek için çalışanları ve çalışmayı desteklemek, işsizliği önlemeye elverişli ekonomik bir ortam yaratmak, özel girişimleri korumak gibi pozitif yükümlülüğü bulunan Devletin, Anayasa ile güvence altına alınan çalışma hakkının ihlaline neden olacak şekilde ülkemizde üretimi dahi bulunmayan 200 litreden fazla çift tanklı gaz tesisatının gezici piliç ve köfte satış araçlarında bulundurulması koşulunu getiren dava konusu Yönetmelik hükmünde hukuka uyarlık bulunmamaktadır.
Açıklanan nedenlerle, dava konusu düzenlemenin iptaline karar verilmesinin uygun olacağı düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY :
Davacı tarafından, 12/03/2013 tarihinde İzmir’de seyyar yemek faaliyetleri satan bir işyeri açtığını, daha sonradan … tarih ve … sayılı başvuru ile Urla Belediye Başkanlığına … sayılı plakalı araç ile gezici piliç ve köfte satışı faaliyetinde bulunmak üzere işyeri açma ve çalışma ruhsatı talebinde bulunduğu, Urla Belediye Başkanlığının … tarih ve … sayılı cevabi işlemi ile İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin Ek 1 listesinde belirtilen şartları taşımadığından ruhsat başvurusunun reddine karar verildiği, (işbu ret işlemine karşı açılan davada … İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:… , K:… sayılı davanın reddi yolundaki karara karşı yapılan istinaf başvurusunun … Bölge İdare Mahkemesi … İdare Dava Dairesinin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararıyla kesin olarak reddine karar verildiği,) davacı tarafından BİMER’e başvuru yaptığı ve söz konusu hükmün değiştirilmesi için İçişleri Bakanlığına başvuruda bulunulduğunun öğrenildiği, söz konusu değişikliğe ilişkin TMMOB Makina Mühendisleri Odası İzmir Şubesinin … tarih ve … sayılı Urla Belediyesi Başkanlığına muhatap yazısında; İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeklikte geçen "standartlara uygun 200 litreden fazla hacimli çift tanklı gaz tesisatı bulunacaktır." ibaresinin yer aldığı, bu terimin gezici araçlarda gaz tesisatını tarif etmekten uzak hatalı bir terim olduğu, bu nedenle bu alanda çalışmak isteyen kişilerin araçlarına ruhsat alamadığı ve ciddi sorunlar yaşadığı, Yönetmeliğe sehven girmiş olduğu, 12 ve 24 Kg v.b. LPG ve doğalgaz tüplerinin bu tip araçlarda kullanımının sağlanması ve yaşanan mağduriyetlerin giderilmesinin amaçlandığı, belirtilerek değişiklik teklif edildiği, davacı tarafından da "standartlara uygun 200 litreden fazla hacimli çift tanklı gaz tesisatı bulunacaktır." ifadesinin hukuka aykırı olduğu iddialarıyla işbu davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Yargılama sürecinde, Danıştay İkinci Dairesinin 24/03/2022 tarih ve E:2021/347 sayılı ara kararı ile davalı idareden; dava konusu edilen Yönetmelik maddesinde öngörülen standartlara uygun "200 litreden fazla hacimli çift tanklı gaz tesisatını" karşılayacak nitelikte piyasada üretilmiş herhangi bir LPG (doğalgaz) tüp ve tanklarının bulunup bulunmadığının bildirilmesine, ayrıca gezici piliç ve köfte satışı faaliyetinde işyeri açma ve çalışma ruhsatı verilen kişiler bulunup bulunmadığı, varsa bu kişilerin bu şartı nasıl yerine getirdiklerinin açıklanmasının istenilmesine karar verildiği, ara karar cevabı olarak 27/06/2022 tarihli dilekçe ekinde yer alan çeşitli kurumlardan konu ile ilgili görüşlerinin bildirildiği … sayılı yazıda, Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı Hukuk Hizmetleri Genel Müdürlüğünün … tarih ve … sayılı yazısında; "200 litreden fazla hacimli çift tanklı gaz tesisatı ifadesi kapsamında TS EN 1442 standardına göre üretilmiş uygun hacimli 2 adet tüpün ilgili tesisatta kullanılmasının tarafımızca uygun olacağı değerlendirilmiştir. İlgili standart kapsamında kurumumuz tarafından belgelendirilmiş 7 adet üretim yeri bulunmaktadır." görüşüne yer verilmiş olup, ayrıca "işyerlerini ruhsatlandırma ve denetleme görevi yetkili idarelerde olduğundan, Bakanlığımızda söz konusu yazınızda değinilen halihazırda gezici piliç ve köfte satışı faaliyetli işyeri açma ve çalışma ruhsatı verilen kişiler bulunup bulunmadığı, bu kapsamda ruhsat verilen kişiler olması halinde bu kişilerin 200 litreden fazla hacimli çift tanklı gaz tesisatı bulunması şartını nasıl yerine getirdiklerine yönelik bir istatistiki bilgi bulunmadığı" şeklinde cevap verildiği, Danıştay İkinci Dairesinin 22/11/2022 tarih ve E:347 sayılı ara kararı ile davalı idareden bu seferde davaya konu düzenlemenin getiriliş amacının, teknik dayanaklarıyla birlikte açıklanmasının istenilmesine karar verildiği, ara karara verilen 27/01/2023 tarihli dilekçe ekinde yer alan cevabi yazıda; "gezici piliç ve köfte satışı yapılacak satış araçları için Yönetmelikte, halkın can ve mal emniyetini temin etmek, muhtemel tehlikelere karşı önlem almak amacıyla ve de yapılacak işin niteliğini etkileyeceği öngörüldüğünden iş yerinde kullanılacak gaz tesisatın faaliyetin yürütümünü olumsuz etkilemeyecek bunun yanı sıra faaliyetten dolayı oluşacak riski en aza indirecek ve mümkünse bertaraf edecek bir standart olarak 200 litreden fazla hacimli çift tanklı gaz tesisatı bulundurma şartının getirilmesin uygun olduğunun" bildirildiği anlaşılmaktadır.
İLGİLİ MEVZUAT:
3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanun'un 1. maddesinde; "Kanunun amacının, sanayi, tarım ve diğer işyerleri ile her türlü işletmeleri, işyeri açma ve çalışma ruhsatlarının verilmesi, işlerinin basitleştirilmesi ve kolaylaştırılması olduğu" belirtilerek, aynı Kanun'un 3. maddesinde; "İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatını vermeye yetkili olan merciler" sayılmış, aynı Kanun'un 4. maddesinde ise; "İznin verilmesi için yapılacak beyan ve incelemelerde, insan sağlığına zarar vermemek, çevre kirliliğine yol açmamak, yangın, patlama, genel güvenlik, iş güvenliği, işçi sağlığı, trafik ve karayolları, imar, kat mülkiyeti ve doğanın korunması ile ilgili düzenlemelere aykırı davranmamak şeklinde öngörülen genel kriterlere göre düzenlenecek yönetmeliğin esas alınacağı" vurgulanmıştır.
10/08/2005 tarih ve 25902 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin "İşyerinde aranacak genel şartlar" başlıklı 5. maddesinde;"İşyeri açma ve çalışma ruhsatı verilen işyerleri aşağıda belirtilen şartları taşımak zorundadır:
a) İş sağlığı ve güvenliği ile ilgili olarak mevzuatta öngörülen tedbirlerin alınmış olması,.." hükmüne,
"Aranacak şartlar" başlıklı 14. maddesinde, " Sıhhî işyerlerinin ruhsatlandırılması sırasında bu Yönetmelikte belirtilen genel şartların yanı sıra sınıflarına ve özelliklerine göre Ek 1’de belirtilen şartlar aranır." hükmüne,
Ek-1 Sıhhi Müesseseler için Sınıflarına ve Özelliklerine Göre Aranılacak Nitelikler başlıklı bölümün İşyerlerinde Aranacak Asgari Ortak Şartlar kısmının Lokanta, Ayakta Yemek Yenilen Yerler, Kafeterya, Yemeği Pakette Satan Yerler ve Benzeri İşyerleri bölümünün altında yer alan Gezici piliç ve köfte satış yerleri başlıklı maddesinde; "Gezici satıcılık işkolu altında faaliyette bulunan sıhhî müesseselerin, sattıkları ürünleri muhafaza etmek için merkez depoları ve satış yapmak için özel ızgara kasalı araçları bulunacaktır.
Gezici satış aracı için aranacak şartlar şunlardır:
1- Et veya tavuğun pişirilmesini sağlamak üzere özel ızgara kasası bulunacaktır.
2- Kasa paslanmaz çelikten imal edilmiş olacaktır.
3- Araçta, yeterli büyüklükte buzdolabı ve jeneratör bulunacaktır.
4- Standartlara uygun 200 litreden fazla hacimli çift tanklı gaz tesisatı bulunacaktır.
5- Sıcak ve soğuk su tertibatı bulunacaktır.
6- Aracın yemek hazırlama ve satış yeri hijyenik olacaktır." hükümlerine yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanunun amacının işyerlerinin 4. maddede yer alan insan sağlığına zarar vermemek gibi hususlara aykırı olmamak kaydıyla işyeri açma ve çalışma ruhsatlarının verilmesi, işlerinin basitleştirilmesi ve kolaylaştırılması olduğu, 4. maddedeki unsurlar yönünden aykırılıklar bulunması halinde ise söz konusu aykırılıklarının teknik kriterler çerçevesinde somut ve kesin deliller ile ortaya konulması gerektiği açıktır.
Uyuşmazlıkta ise; 22/11/2022 tarihli ara kararı ile düzenlemenin getiriliş amacının, teknik dayanaklarıyla birlikte açıklanmasının istenilmesine karşın davalı idarenin cevaben gezici piliç ve köfte satışı yapılacak araçlarda oluşabilecek olası riskleri en aza indirmek ve mümkünse bertaraf edebilmek amacıyla dava konusu düzenlemenin tesis edildiği bildirilmiş olup, buradan hangi araçlara bu tesisatın kurulabileceği, olası risklerin ne olduğu ve bu risklerin nasıl tespit edildiğinin teknik kriterler çerçevesinde açıklanmadığı görülmüştür.
Öte yandan, 24/03/2022 tarih ara kararına cevaben TS EN 1442 üretim standardına göre; taşınabilir LPG tüpleri (endüstriyel araçlar ve fokliftlerde kullanılan taşınabilir tüpler hariç) hacimlerine göre 4,95 litre, 26,2 litre, 52,0 litre ve 108,5 litre olmak üzere dört sınıfa ayrıldığı, bu standarda göre üretilmiş uygun hacimli iki adet tüpün davaya konu tesisat için kullanılabileceği, anılan standart kapsamında belgelendirilmiş yedi üretim yeri bulunduğunun bildirildiği görülmektedir.
Davalı idareler tarafından yapılacak düzenlemelerde, iş ve işler için belirli standartlar getirilirken kullanıcıların bu standartlara ulaşabilmesi ve temin edebilmesi kadar üretimi, dağıtımı, denetiminin de değerlendirilmesi gerektiği açıktır.
Olayımızda ise davacının davaya konu 200 litreden fazla hacimli çift tanklı gaz tesisatının piyasada üretilmediğinden dolayı fiili imkansızlıktan yerine getiremediği, kaldı ki, bu durumdan kaynaklanan başka mağduriyetler nedeniyle TMMOB Makina Mühendisleri Odası İzmir Şubesince anılan düzenlemenin değiştirilmesi yönünde İçişleri Bakanlığına teklifte bulunulduğu anlaşılmaktadır.
Bu durumda, TS EN 1442 sayılı standardında yer alan 108,5 litreden oluşan iki tüpün birleştirilmesi kaydıyla davaya konu 200 litreden fazla hacimli çift tanklı gaz tesisatına ulaşılabileceği kabul edilse bile yedi üretim yeri olmasından dolayı ülkemizin her tarafından bu tüpe ulaşımının mümkün olmadığı bu durumun ise en başta 3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanunun amacına aykırı olacağı sonucuna varılmıştır.
Bu itibarla, 200 litreden fazla hacimli çift tanklı gaz tesisatının üretimi, satışı, dağıtımı ve kullanıcılar tarafından ulaşılabilirliliği değerlendirilmeden düzenlenen dava konusu Yönetmelik hükmünde hukuka uyarlık görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Dava konusu Yönetmeliğin Ek-1 Sıhhi Müesseseler İçin Sınıflarına ve Özelliklerine Göre Aranacak Nitelikler'in D bendinde "Lokanta, Ayakta Yemek Yenilen Yerler, Kafeterya, Yemeği Pakette Satan Yerler ve Benzeri İşyerleri" başlıklı maddesinin (e) fıkrası ile düzenlenen gezici satış aracı için aranacak şartların sayıldığı 4. maddesinde yer alan "Standartlara uygun 200 litreden fazla hacimli çift tanklı gaz tesisatı bulunacaktır." ibaresinin İPTALİNE,
2. Ayrıntısı aşağıda gösterilen toplam … TL yargılama giderinin davalı idarelerden alınarak davacıya verilmesine,
3. Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca … TL vekâlet ücretinin davalı idarelerden alınarak davacıya verilmesine,
4. Posta giderleri avansından artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra davacıya iadesine,
5. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen otuz (30) gün içinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere, 07/05/2024 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.