T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2023/13688
Karar No : 2024/2356
TEMYİZ EDEN (DAVACI): … Tekstil Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi
VEKİLİ: Av. …
KARŞI TARAF (DAVALI): … Valiliği
VEKİLİ: Av. …
İSTEMİN KONUSU: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:…, Temyiz No:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Bursa İli, İnegöl İlçesinde tekstil sektöründe faaliyet gösteren davacı şirket tarafından, Bursa İli Mahalli Çevre Kurulunun … tarih ve … sayılı kararının; Bursa İli Mahalli Çevre Kurulunun …, … ve … sayılı kararlarının geçerliliğini sürdürmek kaydıyla, tekstil sektöründe faaliyet gösteren (pamuklu, polyester, viskon vb. tüm iplik ve kumaş türleri) ve ısı yayarak emisyon çıkışı sağlayan tüm makine (ram, ramöz, baskı, fikse, apre, gaze vb.) bacalarından havaya atılan yağ vb. kirleticilerin emisyon kapasitesine göre planlanarak monte edilmiş %90 verimle çalışan filtreden geçirilmesine, yine Organik Buhar ve Gaz Emisyonları için tüm kirleticiler, toplam I, II, III. Sınıf VOC ve/veya TOC azaltımı yönünden %80 verimle çalışacak bir filtreden geçirilerek atmosfere verilmesine (mevcut durumda 75,80 ve 85 nolu kararlar kapsamında kurulumu yapılan ve verimliliğe ulaşmamış filtrelerde dahil) ve filtre kurulumlarının araştırma inceleme yapılması, özel imalat gerektirmesi ve tedarik süreci nedeniyle, İMÇK kabul tarihi itibarıyla ilk altı ay içerisinde projelerin hazılanarak Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğüne sunulması ve projesi onaylananların 05/07/2021 tarihine kadar kurulumları tamamlamasına ilişkin kısmının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; … tarih ve … sayılı Mahalli Çevre Kurulu kararıyla, tesktil sektöründe faaliyet gösteren ve özellikle polyester kumaş (ya da polyester içerikli diğer kumaş türlerini) kullanarak ön fikse ve/veya fikse yapan RAM makinelerinden kaynaklı koku emisyonlarının engellenmesi için bu makinelere ait bacalara elektrostatik ve/veya benzeri koku giderici, alıcı bir filtre sistemi kurulması için bu işletmelere 01/01/2018 tarihine kadar süre verilmesine karar verildiği, sonrasında Mahalli Çevre Kurulunun … tarih ve … sayılı kararıyla, Uludağ Üniversitesince kurulacak sistemin maliyetleri düşürebilmesi ve toplam maliyetle ilgili fizibilite çalışmasını yaparak bahse konu filtre sistemlerinin kurulması için 01/01/2019 tarihine kadar süre verilmesine karar verildiği, diğer taraftan, 2018 Aralık ayında Bursa Ticaret ve Sanayi Odası, Uludağ Üniversitesi, Bursa Valiliği, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Çevre İl Müdürlüğü ortaklığında ''Bursa Tekstil Sektörüne Yönelik Koku Giderici Filtre Sistemlerinin Yatırım, İşletme ve Yerli Üretilebilirlik Açısından Değerlendirmesi'' konulu fizibilite raporu düzenlendiği ve anılan raporda; ihtiyaç, teknik sistem (maliyet vs.) ve ekonomik analiz yapıldığı, görülmektedir.
Bu durumda, ildeki çevre kirliliğine neden olabilecek gerekli önlemleri almakla görevli Mahalli Çevre Kurulunca, Bursa İli'nde hava kirliliğinin limit değerlerinin aşılması üzerine insan ve hayvan sağlığı ile doğanın korunması amacıyla 05/07/2021 tarihine kadar tekstil sektöründe faaliyet gösteren (pamuklu, polyester, viskon vb. tüm iplik ve kumaş türleri) ve ısı yayarak emisyon çıkışı sağlayan tüm makina (ram, ramöz, baskı, fikse, apre, gaze vb.) bacalarından havaya atılan yağ vb. kirleticilerin emisyon kapasitesine göre planlanarak monte edilmiş %90 verimle çalışan filtreden geçirilmesinin, yine Organik Buhar ve Gaz Emisyonları için tüm kirleticilerin, toplam I, II, III. Sınıf VOC ve/veya TOC azaltımı yönünden %80 verimle çalışacak bir filtreden geçirilerek atmosfere verilmesinin zorunlu hale getirilmesine ilişkin tesis edilen işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle, dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; İstinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine, temyiz yolu kapalı olarak karar verilmesi üzerine, söz konusu kararın davacı vekili tarafından temyiz edilmesi sonrasında, … Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:…, Temyiz No:… kararı ile; konu itibarıyla 46. madde kapsamında sayılmaması nedeniyle temyize açık olmayan İdare Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararı kesin olup, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 6. fıkrası uyarınca hiçbir kanun yoluna başvurulamayacağı, bu durumda davacının temyiz başvurusunun incelenmesi mümkün olmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle, davacının temyiz isteminin incelenmeksizin reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Davacı tarafından, 2577 sayılı Kanun'un 46. maddesi uyarınca düzenleyici işlemlere karşı temyiz yoluna başvurulabileceği düzenlenmiş olup, il mahalli çevre kurulu kararının da bu nitelikte bir düzenleyici işlem olması nedeniyle temyize tabi olduğu belirtilerek, temyiz isteminin reddine dair İdare Dava Dairesi kararının kaldırılmak suretiyle bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Davalı idare tarafından, 06/06/2008 tarih ve 26898 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren "Hava Kalitesi Değerlendirme ve Yönetimi Yönetmeliği" ile bu Yönetmeliğin uygulanmasına yönelik yayımlanan "2013/37 sayılı Genelge" kapsamında Bursa İlinin, yüksek kirlilik potansiyeli bulunan iller arasında yer alması nedeniyle dava konusu işlemin tesis edildiği, bu nedenle dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu belirtilerek, temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.
TETKİK HÂKİMİ: …
DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin incelenmeksizin reddi yolunda verilen ... İdare Dava Dairesi kararı kaldırılarak, … Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dava konusu il mahalli çevre kurulu kararının, düzenleyici işlem olduğu sonucuna varıldığından, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 46. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca temyize tabi davalardan olduğu anlaşılmış olup, 2577 sayılı Kanun'un 48. maddesinin altıncı fıkrası uyarınca davacının temyiz isteminin incelenmeksizin reddi yolunda verilen … Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:…, Temyiz No:… sayılı kararı kaldırılarak, işin gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz isteminin reddine,
2. Temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de İdare Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine, 03/04/2024 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.