T.C.
D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No:2023/1393
Karar No:2023/2490
TEMYİZ EDENLER : 1. (DAVALI) : … Bakanlığı
VEKİLİ : Hukuk Müşaviri …
2. (MÜDAHİL DAVALI YANINDA) : … Ve Turizm Ltd. Şti.
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI) : … Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : … İdare Mahkemesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Antalya ili, Manavgat ilçesi, ..., ..., Kısalar, ... ve ... Mahalleleri kıyı kesiminde devletin hüküm ve tasarrufu altındaki kıyı kullanım alanlarında kalan 14 adet su sporları irtibat noktasının 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun 51/g maddesi ile Tabiat Varlıkları ve Doğal Sit Alanları ile Özel Çevre Koruma Bölgelerinde Bulunan Devletin Hüküm ve Tasarrufu Altındaki Yerlerin İdaresi Hakkında Yönetmeliğin 55. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca pazarlık usulü ile 10 yıl süre ile müdahil ... ve Turizm Limited Şirketi'ne kiralanmasına yönelik 20/07/2022 tarihinde yapılan ihalenin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesi'nce verilen kararda; 2886 sayılı Kanun'un 51. maddesinde pazarlık usulüyle yapılacak işler sayıldığı, anılan maddenin (g) bendinde, kullanışlarının özelliği, idarelere yararlı olması veya ivediliği nedeniyle kapalı veya açık teklif yöntemleriyle ihalesi uygun görülmeyen, Devletin özel mülkiyetindeki taşınır ve taşınmaz malların kiralanması, trampası ve mülkiyetin gayri ayni hak tesisi ile Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerin kiralanması ve mülkiyetin gayri ayni hak tesisinin pazarlık usulü ihaleyle gerçekleştirilebileceğinin kurala bağlandığından, pazarlık usulünün uygulanabilmesi için kullanışlarının özelliği, idarelere yararlı olması veya ivediliği nedeniyle kapalı veya açık teklif usulleriyle ihalesinin uygun görülmemesine ilişkin şartlardan birinin mevcut olması gerektiği;
2886 sayılı Kanun'un 51/g maddesi uyarınca gerçekleştirilen uyuşmazlığa konu su sporları irtibat noktası kiralama ihalesinde; ihalenin niteliği itibarıyla 2886 sayılı Kanun'un 51/g maddesinde aranan kullanışlarının özelliği, idarelere yararlı olması veya ivediliği nedeniyle kapalı veya açık teklif yöntemleriyle ihalesinin uygun görülmemesi şartlarının gerçekleşmediği; başka bir anlatımla, dava konusu yerlerin hangi kullanış özelliğinden dolayı ihalenin kapalı veya açık teklif usulleriyle gerçekleştirilemeyeceğinin davalı idarece ortaya konulamadığı, diğer yandan dava konusu ihalenin "ivedilik" gerektirmediği, işin niteliği gereği rekabet ve açıklık ilkelerine daha uygun ihale yöntemleri olan kapalı ya da açık teklif yönteminin uygulanmasına olanak bulunmayan bir özellik ve nitelik taşımadığı, ayrıca söz konusu su sporları irtibat noktalarının, müdahil şirkete kiraya verilmesinde idareye yarar olup olmayacağı bakımından konu irdelendiğinde, 2886 sayılı Kanun'a göre açık veya kapalı teklif usulü ile ihalenin gerçekleşmesi halinde daha çok isteklinin ihaleye katılabileceği ve muhammen bedelin daha fazla üstünde teklifle ihalenin sonuçlanabileceği, böylece davalı idareye daha fazla yarar sağlanabileceği açık olduğundan, davalı idarece pazarlık usûlünün tercih edilmesine ilişkin olarak herhangi bir haklı sebep veya gerekçenin gösterilmediği;
Dava konusu 14 adet su sporları irtibat noktasına ilişkin ihalenin niteliği itibarıyla 2886 sayılı Kanun'un 51/g maddesine göre pazarlık usulü ile yapılamayacağı anlaşıldığından, Belek Özel Çevre Koruma Bölgesi alanı sınırları içerisinde Antalya ili, Manavgat ilçesi, ..., ..., Kısalar, ... ve ... Mahalleleri kıyı kesiminde kalan devletin hüküm ve tasarrufu altındaki 14 adet su sporları irtibat noktasının 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun 51/g maddesi ile Tabiat Varlıkları ve Doğal Sit Alanları ile Özel Çevre Koruma Bölgelerinde Bulunan Devletin Hüküm ve Tasarrufu Altındaki Yerlerin İdaresi Hakkında Yönetmeliğin 55. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca pazarlık usulü ile 10 yıl süre ile müdahil ... ve Turizm Limited Şirketi'ne kiralanmasına yönelik dava konusu ihalede hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle hukuka aykırı bulunan dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, ihale konusu bölgelerde bulunan alanlarla ilgili tasarrufta bulunma görev ve yetkisinin 1 numaralı Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ile kendilerine verildiği, Tabiat Varlıkları ve Doğal Sit Alanları ile Özel Çevre Koruma Bölgelerinde Bulunan Devletin Hüküm ve Tasarrufu Altındaki Yerlerin İdaresi Hakkında Yönetmelik (Yönetmelik) ile de bu alanlardaki işlemlere ilişkin usul ve esasların düzenlendiği, pazarlık usulü ile kiralama işlemi yapılabilmesi için 2018/8 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi uyarınca öncelikle Bakanlık Müşavirliğinden13/08/2021 tarihli yazı ile izin talep edildiği, Müşavirlikçe 02/06/2022 tarihli yazı ile alanın kiralanmasının uygun görüldüğü, Yönetmelik'in 55 maddesi 2. fıkrası kapsamında Devlet İhale Kanunu'nun 51/1-g maddesine göre pazarlık usulü ile ihale yapılarak söz konusu yerlerin müdahil TÜSÇEV'e kiralandığı, Yönetmeliğin 42. maddesinde idare yararına öncelik verilecek haller içerisinde kamu yararına faaliyet gösteren vakıf ve derneklerin de sayıldığı, Mahkeme kararında Yönetmelikteki özel hükümler belirtilmesine rağmen değerlendirme yapılırken sadece Devlet İhale Kanunu'nun dikkate alındığı, Tabiat Varlıklarını Koruma Genel Müdürlüğü'nce kullanılan bu alanların özel olduğu, Devlet İhale Kanunu'nun 55. maddesinde yer alan "idareye yararlı olma" hükmünce ihalenin pazarlık usulü ile yapılması gerektiği ileri sürülmektedir.
Davalı yanında müdahil tarafından, kendilerinin bilimsel, verimli ve etkin çalışma yöntemlerini kullanarak, çevre kalitesini arttırmak amacıyla "Kamu Vakfı" niteliği bulunan Türkiye Çevre Koruma Vakfı tarafından kurulduğu, gelecek nesillere, tertemiz ve yaşanabilir bir dünya bırakmak için çalışmalarını sürdürdüğü, söz konusu yerlerin pazarlık usulü ile kiralanmasının alanların özellikleri dikkate alındığında mevzuata uygun olduğu, Mahkemece ivedilik unsurunun bulunmadığı belirtilmiş ise de turizm sezonu ve yapılan işlemlerin tarihi dikkate alındığında ivedilik unsurunun sağlandığı ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından, temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalının ve davalı yanında müdahilin temyiz istemlerinin reddine,
2. Dava konusu işlemin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptali yolundaki ... İdare Mahkemesi'nin … tarih ve E:.., K:… sayılı temyize konu kararında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından anılan Mahkeme kararının ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunanlar üzerinde bırakılmasına,
4. Posta giderleri avansından artan tutarın davalıya ve davalı idare yanında müdahile iadesine,
5. Kullanılmayan …-TL yürütmeyi durdurma harcının istemi hâlinde davalı yanında müdahile iadesine,
6. Dosyanın anılan Mahkeme'ye gönderilmesine,
7. 2577 sayılı Kanun'un 20/A maddesinin ikinci fıkrasının (i) bendi uyarınca kesin olarak (karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere), 18/05/2023 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.