T.C.
D A N I Ş T A Y
VERGİ DAVA DAİRELERİ KURULU
Esas No : 2023/1397
Karar No : 2024/13
TEMYİZ EDEN (DAVALI): … Vergi Dairesi Başkanlığı (… Vergi Dairesi Müdürlüğü)
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI): …
İSTEMİN KONUSU: ... Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı ısrar kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Davacı adına, gayrimenkul satışından ticari kazanç elde ettiği ve bu kazancını beyan dışı bıraktığından bahisle sevk edildiği takdir komisyonunca takdir edilen matrah üzerinden re'sen tarh edilen 2009 yılının Şubat, Mart, Nisan ve Haziran dönemlerine ilişkin katma değer vergileri ile vergilerin bir katı tutarında kesilen vergi ziyaı cezalarının kaldırılması istemiyle dava açılmıştır.
... Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararı:
Davacının 2009 yılında sekiz adet gayrimenkul satışı yaptığı tespit edilmiştir. Bu satışlardan beşinin … adlı kişiye 35.000,00 TL, 4.000,00 TL, 4.000,00 TL, 5.500,00 TL ve 4.000,00 TL tutarla yapıldığı; diğer satışların … adlı kişiye 15.100,00 TL (yoklama fişine göre 15.800,00 TL), … adlı kişiye 16.000,00 TL ve … adlı kişiye 18.000,00 TL'ye yapıldığı tespit edilmiştir. Bahse konu gayrimenkullerin satışından elde edilen ticari kazancın beyan edilmediğinden bahisle ilgili gayrimenkulleri satın alan kişiler nezdinde düzenlenen yoklama fişlerine ve tutanağa göre beyan dışı bırakıldığı belirlenen kazançlar üzerinden takdir komisyonu kararlarına istinaden dava konusu cezalı tarhiyatlar yapılmıştır.
Olayda, davacı tarafından sadece 2009 yılında gayrimenkul satışı yapıldığının tespit edildiği, başka bir yılda gayrimenkul satışına rastlanmadığı, satışı yapılan taşınmazlar hakkında takdir komisyonu tarafından sadece satışlara ilişkin tespitlerin yapılmış olduğu, yoklama fişlerinin çoğunda alıcılara ulaşılamadığı görülmüştür. Davacının satışını gerçekleştirdiği gayrimenkullerin hangi tarihlerde, kimlerden, ne kadar bedelle alındığı hususunun idarece araştırılmadığı anlaşılmıştır. Dolayısıyla davacının sadece 2009 yılında yaptığı gayrimenkul satışlarının, ticari faaliyet olarak kabul edilmesi için aranan süreklilik ve devamlılık unsurlarını taşıdığına dair yeterli somut tespit bulunmadığı ve takdir komisyonu kararlarının eksik incelemeye dayandığı sonucuna varılmıştır.
Bu durumda, sadece 2009 yılında gerçekleşen söz konusu gayrimenkul satışlarının ticari bir organizasyon çerçevesinde yapıldığı değerlendirilemeyeceğinden davacının elde ettiği ticari kazancını beyan dışı bıraktığından bahisle tarh edilen vergi ve kesilen cezalarda hukuka uygunluk bulunmamaktadır.
Mahkeme bu gerekçeyle cezalı tarhiyatı kaldırmıştır.
Davalının temyiz istemini inceleyen Danıştay Dördüncü Dairesinin 16/06/2021 tarih ve E:2016/20567, K:2021/3226 sayılı kararı:
Davacının 2005 ilâ 2008 yıllarında edindiği gayrimenkullerden sekiz adetini 2009 yılında sattığı ve kazancını kayıt ve beyan dışı bıraktığından bahisle takdir komisyonuna sevk edildiği, takdir komisyonunca da GİB intranet gayrimenkul sorgulama ekran çıktıları, Ostim Vergi Dairesinin yazısı ve tutanaklar ile yoklamalar dikkate alınarak matrah takdir edildiği anlaşılmaktadır.
Yukarıda yer verilen tespitler bir arada değerlendirildiğinde, taşınmaz alım-satımı faaliyetinde devamlılık unsuru bir yılda birden fazla veya birbirini izleyen yıllarda bir veya birden fazla taşınmaz alım-satımı ile gerçekleşeceğinden olayda devamlılık unsurunun oluştuğu ve yapılan satışların ticari mahiyette olduğu anlaşılmıştır. Uyuşmazlık konusu dönemler dahilinde ticari nitelik taşıyacak sayıda gayrimenkul alımı ve satımının söz konusu olması sebebiyle, ticari faaliyetin unsurları olan süreklilik ve çokluk arz edecek şekilde kazanç sağlamak için faaliyette bulunulduğu, yapılan bu faaliyetin ticari faaliyet olduğu dikkate alındığında katma değer vergisini doğuran olayın gerçekleştiği anlaşıldığından aksi yöndeki Vergi Mahkemesi kararında hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Öte yandan, Mahkemece yeniden verilecek kararda matrah ve uygulanan vergi oranının hukuka uygun olup olmadığı hususunda bir değerlendirme yapılması gerekmektedir.
Daire bu gerekçeyle kararı bozmuştur.
... Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı ısrar kararı:
Mahkeme, ilk kararında yer alan hukuksal nedenler ve gerekçeyle ısrar etmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Dava konusu işlemlerin hukuka uygun olduğu belirtilerek ısrar kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Cevap verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ: Temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar, ısrar kararının dayandığı hukuksal nedenler ve gerekçe karşısında, yerinde ve kararın bozulmasını sağlayacak nitelikte bulunmadığından, istemin reddi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dayandığı hukuksal nedenler ve gerekçesi yukarıda açıklanan ısrar kararı, aynı hukuksal nedenler ve gerekçe ile Kurulumuzca da uygun bulunmuş olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar, kararın bozulmasını gerektirecek durumda görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1- Davalının temyiz isteminin REDDİNE,
2- ... Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı ısrar kararının ONANMASINA,
2577 sayılı Kanun'un (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren onbeş gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 24/01/2024 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.
X - KARŞI OY: Temyiz isteminin kabulü ile ısrar kararının Danıştay Dördüncü Dairesinin kararında yer alan hukuksal nedenler ve gerekçe uyarınca bozulması gerektiği oyu ile karara katılmıyoruz.
XX - KARŞI OY: ... Vergi Mahkemesinin, davacı adına 2009 yılı için aynı nedene istinaden vergi ziyaı cezalı olarak re'sen tarh edilen gelir vergisi ile aynı yılın Ocak-Mart, Nisan-Haziran dönemlerine ilişkin geçici vergilerin kaldırılması yolundaki … tarih ve E:…, K:… sayılı kararı, itiraz ve karar düzeltme kanun yollarından geçmek suretiyle kesinleşmiştir.
Bu durumda, anılan cezalı tarhiyata matrahı yönünden bağlı olan dava konusu vergi ve cezalarda da hukuka uygunluk bulunmadığından vergi mahkemesi kararına yöneltilen istinaf isteminin reddine dair karara yöneltilen temyiz isteminin bu gerekçeyle reddi gerektiği oyu ile karara katılmıyoruz.