T.C.
D A N I Ş T A Y
BEŞİNCİ DAİRE
Esas No : 2023/14803
Karar No : 2024/3435
TEMYİZ EDEN (DAVACI): … Bakanlığı / ANKARA
VEKİLİ: Av. …
KARŞI TARAF (DAVALI): …
VEKİLİ: Av. …
İSTEMİN ÖZETİ: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: 675 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile 1416 sayılı Kanun kapsamındaki öğrencilikle ilişiği kesilen davacı tarafından, Olağanüstü Hal İşlemleri İnceleme Komisyonuna yapılan başvurunun reddine … tarih ve … sayılı işlemin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararında; davacı hakkındaki kurum kanaatinin ve bu kapsamda belirtilen hususların hukuken geçerli herhangi bir dayanağının bulunmadığı ve dava konusu işlemi hukuka uygun kılacak nitelik ve yeterlilikte olmadığı, muhtelif tarihli ara kararlarına istinaden davacının FETÖ/PDY terör örgütüyle irtibat ve iltisakına dair bir delil elde edilemediği, davacının FETÖ/PDY silahlı terör örgütüyle irtibat ve iltisakı olduğuna ilişkin davalı idarece başkaca sebep ortaya konulamadığı da gözetildiğinde bu haliyle dava konusu kararı hukuka uygun kılacak somut bilgi ve belgelerin dosya kapsamında bulunmadığı ve davacının FETÖ/PDY terör örgütü ile irtibat ya da iltisak oluşturacak düzeyde bir bağının tespit edilemediği anlaşılmakla, davacı tarafından öğrencilikle ilişiğinin kesilmesine karşı yapılan başvurunun FETÖ/PDY terör örgütü ile iltisaklı ve irtibatlı olduğu gerekçesiyle reddine ilişkin dava konusu Komisyon kararında hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararlarının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını gerektirecek nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Davacının Kanun Hükmünde Kararname eki liste ile öğrencilikle ilişiğinin kesilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı, haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın reddi gerektiği belirtilerek Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Kanun Hükmünde Kararname eki liste ile öğrencilikle ilişiğinin kesilmesinin hukuka aykırı olduğu, bylock kullanıcısı olmadığı, hakkında herhangi bir tanık ifadesi ya da teşhis işlemi bulunmadığı, dava dosyasına sunulan havuz sorgulama raporunda hakkında olumsuz mahiyette herhangi bir bilginin bulunmadığı, FETÖ'ye müzahir şirketlerde SGK kaydının bulunmadığı, Bank Asya hesabının bulunmadığı, müzahir kolejde eğitim görmesinin ve yurt dışına eğitim amacıyla gönderilmesinin iltisak ve irtibatını göstermeyeceği, kurum kanaatinin hukuken geçerli herhangi bir dayanağının bulunmadığı, eşi, kardeşi ve babasına ilişkin tespitlerin delil olarak gösterilemeyeceği, FETÖ ile irtibat veya iltisakının bulunmadığı, temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'NİN DÜŞÜNCESİ: FETÖ tarafından bu örgütle iltisak ve irtibatı bulunanlara tüm süreçlerde yabancı dil, yüksek lisans, doktora eğitimi, yurt dışı gezileri, mesleki ve kişisel programlar düzenlenmek suretiyle bu kişiler emsallerine göre daha donanımlı hale getirilmeye çalışıldığı, bu bağlamda hak etmedikleri halde yurt içi ve yurt dışı yüksek lisans ve doktora programlarına yerleştirilmiş oldukları dikkate alındığında, davacının FETÖ/PDY ile irtibat ve iltisakının varlığına kanaat getirilmesine yeterli düzeyde tespitin dosyada mevcut olduğu anlaşıldığından dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı anlaşılmakta olup, dava konusu işlemin iptaline ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu İdare Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Beşinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY:
1416 sayılı Ecnebi Memleketlere Gönderilecek Talebe Hakkında Kanun Kapsamında resmi bursiyer olarak ABD İndiana Üniversitesine doktora eğitimine gönderilen davacının 675 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile öğrencilikle ilişiği kesilmiş, öğrenciliğe iade edilmesi talebiyle Olağanüstü Hal İşlemleri İnceleme Komisyonu'na yaptığı başvurusu … tarih ve … sayılı işlemle reddedilmiştir.
Bunun üzerine, anılan işlemin iptaline karar verilmesi istemiyle temyizen incelenen dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
Türkiye'de 15 Temmuz 2016 gecesi, kendilerini “Yurtta Sulh Konseyi” olarak isimlendiren bir grup Türk Silahlı Kuvvetleri (TSK) mensubu tarafından, demokratik biçimde halk tarafından göreve getirilen Türkiye Büyük Millet Meclisini (TBMM), Türkiye Cumhuriyeti Hükûmetini ve Cumhurbaşkanı'nı devirmek ve anayasal düzeni ortadan kaldırmak amacıyla darbe teşebbüsünde bulunulmuş, bu teşebbüs Türk Milleti tarafından akamete uğratılmıştır.
Anayasa'nın olay tarihinde yürürlükte bulunan 118. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca Milli Güvenlik Kurulu (MGK) tarafından 20/07/2016 tarihli toplantıda yapılan değerlendirmede, darbe teşebbüsünün TSK içindeki Fetullahçı Terör Örgütü (FETÖ) mensupları tarafından başlatıldığı, bu örgütün kuruluş aşamasından itibaren etkisi altına aldığı eğitim kuruluşları, sivil toplum kuruluşları, medya kuruluşları, ticari kuruluşlar ve kamu görevlileri aracılığıyla Milleti ve Devleti kontrol altında tutmayı amaçladığı belirtilmiştir.
MGK'nın anılan toplantısında "demokrasinin, hukuk devleti ilkesinin, vatandaşların hak ve özgürlüklerinin korunmasına yönelik tedbirlerin etkin bir şekilde uygulanabilmesi amacıyla" Hükûmete olağanüstü hâl ilan edilmesi tavsiyesinde bulunulması hususu kararlaştırılmıştır. Cumhurbaşkanı başkanlığında toplanan Bakanlar Kurulu 20/07/2016 tarihinde, ülke genelinde 21/07/2016 Perşembe günü saat 01.00'den itibaren geçerli olmak üzere doksan gün süreyle olağanüstü hâl ilan edilmesine karar vermiştir. Anılan karar 21/07/2016 tarih ve 29777 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiş ve aynı gün TBMM tarafından onaylanmıştır.
29/10/2016 tarih ve 29872 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 675 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Tedbirler Alınması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin ''Yurtdışında öğrenim görenler'' başlıklı 4. maddesinin birinci fıkrasında, ''(1) 8/4/1929 tarihli ve 1416 sayılı Ecnebi Memleketlere Gönderilecek Talebe Hakkında Kanuna tabi öğrencilerden, milli güvenliğe tehdit oluşturduğu tespit edilen FETÖ/PDY terör örgütüne aidiyeti, iltisakı veya irtibatı olan ve ekli (5) sayılı listede yer alanların öğrencilikle ilişikleri kesilmiştir. Bunlar hakkında 22/7/2016 tarihli ve 667 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Alınan Tedbirlere İlişkin Kanun Hükmünde Kararnamenin 4 üncü maddesinin ikinci ve üçüncü fıkraları hükümleri uygulanır. Bunların bu kapsamda gördükleri eğitimlere ilişkin olarak denklik işlemleri yapılmaz ve bunlar söz konusu eğitimleri kapsamındaki akademik unvan ve derecelerine bağlı haklardan yararlanamazlar." hükmüne yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Davacı hakkında dosyada bulunan bilgi ve belgeler ile delil ve tespitler incelendiğinde:
1- Eğitim-Öğrenim Bilgileri: Davacının dosyada bulunan OHAL İşlemleri İnceleme Komisyonuna hitaplı 10/09/2018 tarihli dilekçesinde; FETÖ/PDY ile iltisakı nedeniyle kapatılan özel Altınbaşak Kolejinde öğrenim gördüğünü beyan ettiği görülmektedir.
2- Kurum Değerlendirmesi: Dosyada bulunan özet bilgi tablosunda; ABD - Newyork Ateşeliğinden alınan yazıda davacının FETÖ/PDY terör örgütü ile ilişkisi olduğu bilgisinin alındığı belirtilmiş olup ekindeki açıklama yazısında ise 1416 sayılı Kanun uyarınca öğrenim görmeye hak kazanan resmi bursiyerlere ilişkin bilgilerin Cumhurbaşkanlığı Devlet Denetleme Kuruluna gönderildiği, yurt dışı temsilciliklerden de bilgi istendiği belirtildikten sonra ABD - Newyork Eğitim Ateşeliğinden alınan bilgide resmi bursiyer olan davacının FETÖ/PDY ile iltisaklı olduğu bilgisinin geldiği ifade edilmiştir.
3- Yurt Dışı Eğitim: Davalı idare tarafından dosyaya sunulan bilgi ve belgelerin incelenmesinden, davacının 1416 sayılı Ecnebi Memleketlere Gönderilecek Talebe Hakkında Kanun Kapsamında resmi bursiyer olarak örgütün kamuda aktif olduğu 2011 yılında ABD İndiana Üniversitesine doktora eğitimine gönderildiği anlaşılmıştır
4- Sosyal Çevre Bilgisi:
a) Eşi ... Yönünden:
Davacının eşi A.T. İçişleri Bakanlığı emrinde polis memuru olarak görev yapmakta iken, 677 sayılı Kanun Hükmünde Kararname eki listesinde ismine yer verilmek suretiyle kamu görevinden çıkarılmıştır. A.T.'nin, göreve iade talebiyle yaptığı başvuru OHAL İşlemleri İnceleme Komisyonu'nun … tarih ve … sayılı işlemiyle reddedilmiş, söz konusu işlemin iptaline karar verilmesi istemiyle açılan dava ise ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla reddedilmiştir. Bu karara karşı yapılan istinaf başvurusu da … Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla reddedilmiştir.
Öte yandan, A.T. hakkında silahlı terör örgütüne üye olma suçundan açılan ceza yargılamasında ... Ağır Ceza Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararı ile "... hakkında gözaltı kararı olmadan emniyete giderek tüm bildiklerini anlattığı, bu kapsamda ayrıntılı teşhisler yaptığı, hatta yaptığı teşhislere göre bir çok polis mahrem imamının yakalandığı, örgüt üyesi olduğu anlaşılmakla birlikte sanığın örgütün faaliyeti çerçevesinde herhangi bir suçun işlenişine iştirak etmeksizin gönüllü olarak örgütten ayrıldığını ilgili makamlara bildirmesi nedeniyle sanık hakkında TCK'nın 221/2, CMK'nın 223/4-a maddeleri uyarınca sanığa ceza verilmesine yer olmadığına," karar verildiği, anılan kararda "... Dosya kapsamında bulunan Bylock Kimlik Tespit ve Değerlendirme Tutanağında sanık adına A.T. üzerine kayıtlı … numaralı GSM hattından … ID numaralı ve içerikli, Kullanıcı adı;…, şifre;…, olan BYLOCK programının yüklü olduğunun tespiti yapılmıştır. Ayrıca sanık ile ilgili … kod adlı gizli tanıktan örgüt tarafından emniyet teşkilatına yönelik fişlemeyi içerir SD kart ele geçirilmiş ve yapılan inceleme neticesi sanığın; Alan Bölümünde : ''SC-AKT- SAYA- CAKT" (FETÖ mensubu personelin örgütten uzaklaşıp tekrar FETÖ'ye döndüğünü belirten ve örgüt üyeleri için kullanılan bir kod olarak değerlendirilmiştir. (Bazen de FETÖ mensubu personelin abiler arasındaki nakil durumunu belirttiği değerlendirilmiştir.) - FETÖ mensubu iken örgütten kopan, daha sonra tekrar örgüte kazandırılarak aktarımı yapılan kişiyi ifade ettiği, -FETÖ mensubu olup "gassalin elindeki meyyit" olarak ifade edilen, zaafları olmayan, her şeyiyle kendisini örgüte teslim etmiş polis memurlarını ifade ettiği, - 17-25 Aralık sürecinden etkilenmiş olan FETÖ mensuplarının tekrar kazanılması ile ilgili bir kodlama olarak değerlendirilmiştir.) şeklinde örgüt içinde fişlendiği görülmüştür. ..." tespitlerinin yer aldığı görülmüştür.
Davacı darbe teşebbüsünün yaşandığı 15/07/2016 tarihinde bekar olup, örgüt üyeliğinden ceza davası olan ve bu sebeple meslekten ihraç edilen eşi A.T. ile 11/08/2021 tarihinde evlenmiştir.
b) Kardeşi ... Yönünden: Davacının kardeşi F.K.A. Kamu İhale Kurumunda uzman yardımcısı olarak görev yapmakta iken, 672 sayılı Kanun Hükmünde Kararname eki listesinde ismine yer verilmek suretiyle kamu görevinden çıkarılmıştır. F.K.A.'nın, göreve iade talebiyle yaptığı başvuru OHAL İşlemleri İnceleme Komisyonu'nun … tarih ve … sayılı işlemiyle reddedilmiş, söz konusu işlemin iptaline karar verilmesi istemiyle açılan dava ise ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla reddedilmiştir. Bu karara karşı yapılan istinaf başvurusu … Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla reddedilmiş ve anılan karar Dairemizin 20/12/2023 tarih ve 2021/11383, K:2023/19966 sayılı kararı ile onanmıştır.
Öte yandan UYAP kayıtlarının incelenmesinden, F.K.A. hakkında silahlı terör örgütüne üye olma suçundan açılan ceza yargılamasında verilen karar Yargıtay ... Ceza Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararı ile bozulması üzerine … Ağır Ceza Mahkemesinin E:… sayılı esasında yargılamasının devam ettiği, ilgilinin FETÖ/PDY'nin münhasır iletişim ağı olan ByLock programına erişim sağladığı, örgütün talimatı sonrasında Bankasya'ya finansal destek sağladığı, ayrıca bu kişi hakkında sonradan yeni delillerin elde edilmesi üzerine Ankara Cumhuriyet Başsavcılığınca düzenlenen … tarihli ve … sayılı iddianamede ilgilinin FETÖ/PDY Jandarma Mahrem yapılanmasında "mahrem imam" olduğu tespitine yer verildiği ve anılan şahsın ... Ağır Ceza Mahkemesinin E:… sayılı esasında yapılan 16/12/2021 tarihli duruşmada tanık sıfatıyla verdiği ifadesinde; etkin pişmanlık hükümlerinden yararlanmak için başvurduğunu beyan ettiği ve FETÖ/PDY terör örgütü ile ilişkisi ve örgüte dair bilgileri konusunda anlatımda bulunduğu görülmektedir.
c) Babası (müteveffa) ... Yönünden: Yukarıda bahsedilen davacının kardeşi ... hakkında Ankara Cumhuriyet Başsavcılığınca düzenlenen … tarihli ve … sayılı iddianamede; "... Ankara Cumhuriyet Başsavcılığımızın … sayılı soruşturma dosyası kapsamında dijital materyaller içerisinde bulunan veriler üzerinde yapılan incelemelerde; ... Tabloda … kayıt ID si ile veri girişi yapılan ve … TC Kimlik numarası ile ATM si yapılan Mahrem İmamın … olduğu, ATMnin 2014.05.03 tarihinde yapıldığı, denetlemede -1, 0 1 rakamsal değerler girilerek açıklama kısmına 'babası vefat etmiş esnaf. şahsi bilgisayarında babasının bölgeci esnaflarla beraber çekilmiş resimleri çıktı. babası yeni vefat ettiği için daha sonra hddsi değiştirildi.' olarak veri girişinin yapıldığı," ifadelerine yer verilmiş olup davacının babasının FETÖ/PDY terör örgütünün esnaf sorumluları ile yakın ilişkisinin bulunduğu anlaşılmaktadır.
4- Darbe Teşebbüsü Öncesi Kardeşini Ağırlama Bilgisi: Yukarıda açıklandığı üzere davacının kardeşi ...'nın etkin pişmanlık hükümleri kapsamında örgütle ilişkisini ikrar ettiği ve FETÖ/PDY Jandarma mahrem imamı olduğu anlaşılmış olup bu kişinin ceza yargılamasındaki ifadesinde; "7 Temmuz 2016 ve 28 Temmuz 2016 tarihleri arasında ablamı ziyaret etmek için ablam Amerika'da eğitim görmektedir aynı zamanda orada çalışmaktadır ve gezmek amacıyla yanıma eşimi ve annemi de alarak Amerika Birleşik Devletlerine gittim." şeklinde beyanda bulunduğu görülmektedir.
Bu bağlamda, FETÖ tarafından örgütün amaçları doğrultusunda bu örgütle iltisak ve irtibatı bulunanlara tüm süreçlerde yabancı dil, yüksek lisans, doktora eğitimi, yurt dışı gezileri, mesleki ve kişisel programlar düzenlenmek suretiyle bu kişiler emsallerine göre daha donanımlı hale getirilmeye çalışıldığı, hak etmedikleri halde yurt içi ve yurt dışı yüksek lisans ve doktora programlarına yerleştirilmiş oldukları dikkate alındığında, açıklanan tespitler ile davacının savunma ve beyanları bir bütün olarak değerlendirildiğinde; davacının FETÖ/PDY ile irtibat ve iltisakının varlığına kanaat getirilmesine yeterli düzeyde delilin dosyada mevcut olduğu anlaşıldığından, öğrenciliğe iade edilmesi talebiyle Olağanüstü Hal İşlemleri İnceleme Komisyonu'na yaptığı başvurunun reddine ilişkin dava konusu … tarih ve … sayılı işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanun’un 49. maddesine uygun bulunan davalının temyiz isteminin kabulüne;
2. Dava konusu işlemin iptaline ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın … Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesine gönderilmesine, 18/03/2024 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.