T.C.
D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No:2023/1515
Karar No:2023/3854
TEMYİZ EDEN (DAVALILAR): 1- … Bakanlığı - ANKARA
2- … Kaymakamlığı
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI) : … Servisçileri Karayolu Yolcu Taşıma Kooperatifi
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU: ... İdare Mahkemesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının işlemin iptaline ilişkin kısmının davalı idarelerce temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Diyarbakır ili, Yenişehir ilçesi, … İlkokulu Müdürlüğü'nce 2022-2023 eğitim öğretim dönemi için Okul Servis Araçları Hizmet Alımı İşi'ne ilişkin 01/09/2022 tarihinde gerçekleştirilen ihale sonucunda taşımacıyı tespit komisyonunca alınan ihalenin yeniden değerlendirilmek üzere ileri bir tarihte yapılması kararının iptal edilerek kooperatifleriyle servis taşıma sözleşmesinin imzalanması için yapılan başvurunun reddine ilişkin Yenişehir Kaymakamlığı'nın … tarih ve … sayılı işleminin iptali ile 40.000,00-TL maddi ve 500,00-TL manevi tazminata hükmedilmesine karar verilmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesi'nce verilen kararda; ilgili mevzuat hükümleri ile kooperatifin ana sözleşmesinde yer alan düzenlemelerden, davacının bir taşıma kooperatifi olduğu, üyelerinin ekonomik menfaatlerini korumak, yardım ve dayanışma sağlamak amacıyla kurulduğu, bu hâliyle sırf kâr amaçlı bir tüzel kişilik olarak değerlendirilemeyeceği, kooperatif iştigal konusunun taşımacılık faaliyeti olduğu, ana sözleşmesinde sayılan taşımacılık faaliyetinin kooperatifin niteliği gereği üyeleri tarafından ve üyelerin ortaya koyacağı makine ve teçhizat vasıtasıyla yürütüleceği, kooperatife üye olmak için öngörülen bir adet motorlu araca sahip olma şartının, ihalede belirlenen mesleki ve teknik yeterlik kriterini karşılamak durumunda olan kooperatifin bu yeterliği sağlayan motorlu taşıt sahibi üyelerden oluştuğu, kooperatif üyelerine ait araç ruhsatları ve servis aracı çalışma ruhsatlarının kooperatif üyelerinin araç maliki olduğunu gösterdiği, bu bağlamda kooperatife üyelik bağı ile bağlı olan kişilerin mülkiyetinde bulunan ve doğrudan taşımacılık konusu işin yerine getirilmesinde kullanılacak araçların taşımacılık konusu iş alanında faaliyet gösteren kooperatif adına tescilli olmasa da taşıma işinde kullanılmasının üyeliğin doğal sonucu olduğu, aksi bir yorumun kabulü hâlinde üyelere ait araçların kooperatif tüzel kişiliği adına tescil edilmesi durumunda kooperatif üyeliğinin sona ermesine neden olabileceği gibi üyenin kendi nam ve hesabına ticari hayata katılımının kısıtlanacağı, öte yandan kooperatifin taşıma işinde aranılan şartı sağlamak için araç satın alması veya üyelerinin araçlarını adına tescil ettirmesi gerekeceği, bu durumun da üyeleri açısından mali külfet getirebileceği dikkate alındığında, davacı kooperatifin dava konusu okul servisi taşımacılığı işi gereğince taşıma işini yapacak araçların kendi adına tescilli olması şartını karşılamak için üyelerinin mülkiyetindeki araçlara ilişkin belgeleri sunmasının yeterli olduğu sonucuna varıldığından, davacının taşımacılık işini gerçekleştireceği araçların en az üçte birinin davacı kooperatif adına tescilli olmadığından, bu şartın sağlanmadığı gerekçesiyle tesis edilen dava konusu işlemde bu yönüyle hukuka uygunluk bulunmadığı;
Davacının maddi tazminat istemine gelince;
Öte yandan, 20.000,00-TL servis taşıma bedeli ve 20.000,00-TL yoksun kalınan kâr olmak üzere 40.000,00-TL maddi tazminatın yasal faizi ile birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiş ise de, Mahkeme'nin iş bu kararının doğrudan sözleşme imzalanması sonucunu doğurmadığı, davalı idarece taşımacıyı tespit için ilanda aranan diğer şartlar yönünden inceleme yapılarak sözleşme imzalanıp imzalanmayacağına karar verilmesi gerektiğinden, bu aşamada, davacının maddi tazminat istemine yönelik olarak hüküm kurulmasına gerek olmadığı;
Davacının manevi tazminat istemine gelince;
Mahkeme'ce idari işlem hukuka aykırı bulunarak iptaline karar verilmiş ise de, idarenin manevi tazminat ödemekle yükümlü tutulmasını gerektirecek ağırlıkta bir hizmet kusuru işlediğinden bahsedilemeyeceği, her iptal kararının tazminat hakkı doğurmayacağı, bu itibarla, manevi tazminat şartlarının mevcut olmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle hukuka aykırı bulunan dava konusu işlemin iptaline, davacının maddi tazminat isteminin esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına, manevi tazminat isteminin ise reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI : Davalı idareler tarafından, mevzuat uyarınca taşımayı gerçekleştirecek taşıtların en az üçte birinin tüzel kişilik adına tescilli olması gerektiği, davacı tüzel kişilik adına tescilli araç bulunmadığı, davacının ihaleye katılma şartlarına haiz olmadığı, Mahkeme kararının hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'NUN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalıların temyiz istemlerinin reddine,
2. Dava konusu işlemin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptali ile maddi tazminat istemi hakkında karar verilmesine yer olmadığına ve manevi tazminat isteminin reddine yönelik ... İdare Mahkemesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı temyize konu kararında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından anılan Mahkeme kararının ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunanlar üzerinde bırakılmasına,
4. Posta giderleri avansından artan tutarın davalılara iadesine,
5. Dosyanın anılan Mahkeme'ye gönderilmesine,
6. 2577 sayılı Kanun'un 20/A maddesinin ikinci fıkrasının (i) bendi uyarınca kesin olarak (karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere), 04/10/2023 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.