T.C.
D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No:2023/1604
Karar No:2023/2514
TEMYİZ EDEN (DAVACILAR) : 1- ... Enerji İnşaat Sanayi ve Ticaret A. Ş.
2- (İflas Nedeniyle) Tasfiye Halinde ... Enerji İnşaat Taahhüt Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Genel Müdürlüğü
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nin ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: "Kırka 154 kV Açık Hava Trafo Merkezi ve OG Revizyonu İşi'' hakkında 04/08/2020 tarihinde imzalanan ihale sözleşmesine ilişkin olarak ''COVID-19 Salgınının Kamu İhale Sözleşmelerine Etkisi'' konulu 2020/5 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi kapsamında davacılar tarafından yapılan süre uzatım başvurusunun reddine dair davalı idare işleminin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesi'nce verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; 2020/5 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi ile COVİD-19 salgınının etkisiyle sözleşme konusu işin yerine getirilmesinin geçici veya sürekli olarak, kısmen veya tamamen imkânsız hale gelmesi ve bunun belgelendirilmesi halinde, ortaya çıkan durumun yükleniciden kaynaklanan bir kusurdan ileri gelmemiş olması, yüklenicinin sözleşmeden doğan yükümlülüklerini yerine getirmesine engel nitelikte olması ve yüklenicinin bu engeli ortadan kaldırmaya gücünün yetmemesi şartlarının birlikte gerçekleşmesi durumunda sözleşmenin sulhen feshi olanağının tanındığı; ancak salgın hastalığın, 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu'nun 10. maddesinde mücbir sebep halleri arasında sayıldığı ve aynı maddede mücbir sebep nedeniyle yükleniciden kaynaklanan bir kusurdan ileri gelmemiş olmak, taahhüdün yerine getirilmesine engel nitelikte olmak, yüklenicinin bu engeli ortadan kaldırmaya gücü yetmemiş bulunmak, mücbir sebebin meydana geldiği tarihi izleyen yirmi gün içinde yüklenicinin idareye yazılı olarak bildirimde bulunmak ve yetkili merciler tarafından belgelendirilmek koşullarıyla sözleşmelerin feshedilebilmesi halinin kurala bağlandığı, Hazine ve Maliye Bakanlığının görüşünün alınması haricinde, genel olarak Genelge öncesi veya özel olarak COVİD-19 salgını öncesi olağan süreçten farklı olarak idareye herhangi bir kamu gücü ayrıcalığı veya tek taraflı yetki kullanımı imkânı tanımadığı, yeni bir hukuki durum yaratmadığı, bu anlamda ülke genelinde uygulamada birlik sağlanması konusunda "hatırlatma, dikkat çekme" amacına matuf olduğu, bu itibarla, davacılar tarafından yapılan süre uzatımı talebinin reddine ilişkin işlemin iptali isteğiyle açılan davanın sözleşme hukuku çerçevesinde değerlendirilmesi gerektiğinden, uyuşmazlığın görüm ve çözümünde adli yargının görevli olduğu sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle davanın görev yönünden reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti:... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nce; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacılar tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacılar tarafından, temyize konu kararın hukuka aykırı olduğu, Genelgeden kaynaklı süre uzatımı ile sözleşmeden kaynaklı süre uzatımı hakkının birbirinden ayrılması gerektiği, bu sebeple sözleşme akdedildikten sonra tesis edilse bile sözleşmenin uygulanmasından kaynaklanmayan, sözleşmeden doğan bir hakkın uygulanması niteliği taşımayan, idareye yapılacak başvuru üzerine Hazine ve Maliye Bakanlığı'nın görüşü alınarak sözleşmenin feshi, tasfiyesi veya yükleniciye süre uzatımı verilmesini konu alan 2020/5 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi kapsamında idarenin kamu gücüne dayanarak ve tek yanlı iradesiyle tesis ettiği işlemlere karşı açılan iptal davalarının idari yargı mercilerince çözümlenerek karara bağlanması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, dava konusu işlemin kamu ihale mevzuatı çerçevesinde tesis edildiği, temyize konu kararın usul ve hukuka uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Bölge idare mahkemesi kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacıların temyiz isteminin reddine,
2. Davanın görev yönünden reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun reddi yolundaki ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı temyize konu kararında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, anılan Bölge İdare Mahkemesi kararının ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunanlar üzerinde bırakılmasına,
4. Posta giderleri avansından artan tutarın davacılara iadesine,
5. 2577 sayılı Kanun'un 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'ne gönderilmesini teminen dosyanın ... İdare Mahkemesi'ne gönderilmesine, 18/05/2023 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.