Danıştay 10. Daire Başkanlığı 2023/164 E. , 2024/676 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas No : 2023/164
Karar No : 2024/676
DAVACI : …
DAVALI : … Bakanlığı / ANKARA
DAVANIN_KONUSU: 27/03/2002 tarih ve 24708 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Özel Hastaneler Yönetmeliği'nin, 06/10/2022 tarih ve 31975 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Özel Hastaneler Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 3. maddesi ile değiştirilen ek 5. maddesinin birinci fıkrasının (e) bendinin (4) numaralı alt bendi ile aynı fıkranın (ı) bendinin iptali ve yürütülmesinin durdurulması istenilmektedir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Davanın ehliyet yönünden reddine karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 14. maddesi uyarınca hazırlanan Tetkik Hakiminin raporu ve sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra, dava dilekçesi 2577 sayılı Kanun'un 14. maddesinin üçüncü fıkrasının (c) bendi yönünden incelenerek gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "İdari dava türleri ve idari yargı yetkisinin sınırı" başlıklı 2. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde, iptal davalarının idari işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı menfaatleri ihlal edilenler tarafından açılacağı; "Dilekçeler üzerine ilk inceleme" başlıklı 14. maddesinin üçüncü fıkrasının (c) bendinde, dava dilekçesinin, davacının dava açma ehliyeti olup olmadığı yönünden inceleneceği; "İlk inceleme üzerine verilecek karar" başlıklı 15. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde, davacının, iptali istenen işlem yönünden dava açma ehliyetinin bulunmadığı anlaşıldığında davanın reddine karar verileceği hükümlerine yer verilmiştir.
İptal davaları, idarenin hukuka uygun davranmasını sağlayan en önemli denetim araçlarından olmakla birlikte her idari işleme karşı herkes tarafından iptal davası açılmasının idari işlemlerde istikrarsızlığa neden olmaması ve idarenin işleyişinin bu yüzden olumsuz etkilenmemesi için dava konusu edilecek işlem ile dava açacak kişi arasında belli ölçüler içinde menfaat ilişkisi bulunmasını öngören yasa koyucu, iptal davaları için menfaat ihlalini, subjektif ehliyet koşulu olarak aramaktadır.
İptal davalarındaki subjektif ehliyet koşulunun, doğrudan doğruya hukuk devletinin yapılandırılması ve sürdürülmesine ilişkin bir sorun olması dolayısıyla, idari işlemlerin hukuka uygunluğunun iptal davası yoluyla denetlenmesini engellemeyecek bir biçimde anlaşılması gerekmektedir.
İptal davasının içtihat ve doktrinde belirlenen hukuki nitelikleri göz önüne alındığında, idari işlemlerin; ancak bu idari işlemle meşru, kişisel ve güncel bir menfaat ilgisi kurulabilenler tarafından iptal davasına konu edilebileceği kabul edilmektedir.
Taraf ilişkisinin kurulması için gerekli olan kişisel, meşru ve güncel bir menfaat ilgisinin varlığı, davanın niteliğine ve özelliğine göre idari yargı yerlerince belirlenmekte, davacının idari işlemle ciddi ve makul, maddi ve manevi bir ilişkisinin, hukuken korunması gereken bir menfaat bağının bulunması dava açma ehliyeti için gerekli sayılmaktadır.
Dava dilekçesinin incelenmesinden, iptali istenilen dava konusu düzenlemeler ile davacı arasında menfaat ilişkisi bulunduğuna dair bir açıklamaya yer verilmediği, davacı ile dava konusu işlem arasında hukuki menfaat ilişkisini ortaya koyan bir belgenin de dava dilekçesi ekinde yer almadığı anlaşıldığından, Dairemizin 12/07/2023 tarihli ara kararıyla, davacıdan dava konusu düzenlemenin iptalini isteme hususunda menfaatini ortaya koyacak şekilde gerekli açıklamanın yapılarak, menfaatini ortaya koyan bilgi ve belgelerin bir örneğinin sunulmasının istenildiği, bu kararın davacıya 06/10/2023 tarihinde tebliğ edildiği, ancak ara kararı ile verilen 30 günlük süre içerisinde dosyaya herhangi bir cevap sunulmadığı; bunun üzerine Dairemizin 18/12/2023 tarihli ara kararı ile anılan eksikliğin tamamlanmasının davacıdan ikinci kez istenildiği, ara kararı gereğinin yerine getirilmemesi halinde dosyada bulunan bilgi ve belgelere göre karar verileceğinin davacıya bildirildiği, bu kararın 26/01/2024 tarihinde tebliğ edildiği, yine ara kararı ile verilen 30 günlük süre içerisinde herhangi bir cevap verilmediği görülmektedir.
Bu durumda, davacı tarafından, dava dilekçesinde dava konusu düzenlemenin iptalini isteme hususunda menfaatini ortaya koyacak bir açıklamanın yapılmadığı ve menfaatini ortaya koyan bilgi ve belgelerin dava dilekçesi ekine eklenmediği, Dairemizin 12/07/2023 ve 18/12/2023 tarihli ara kararları ile istenilmesine rağmen cevap verilmediği görüldüğünden, davacının iş bu davayı açmakta ehliyetli olduğunu ortaya koyamadığı anlaşılmaktadır.
Bu haliyle, davanın ehliyet yönünden reddi gerektiği sonucuna varılmıştır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1- Davanın EHLİYET YÖNÜNDEN REDDİNE,
2- Yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına, artan posta ücretinin isteği halinde davacıya iadesine,
3- Bu kararın tebliğini izleyen günden itibaren 30 (otuz) gün içinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere, 12/03/2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.