T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2023/1726
Karar No : 2023/5209
Temyiz İsteminde Bulunanlar : I- (Davacılar) 1-…
2 - …
3- …
4- …
5- …
Vekili : Av. …
II- (Davalı) … Bakanlığı
Vekili : Av. …
Diğer Davalılar : 1- … Bakanlığı
Vekili : Hukuk Müşaviri Vrd. V. …
2- … Büyükşehir Belediye Başkanlığı
Vekili : Av. …
3- … Anonim Şirketi
Vekili : Av. …
4- … Belediye Başkanlığı -
Vekili : Av. …
İstemin Özeti : ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının aleyhlerine olan kısımlarının hukuka aykırı olduğu öne sürülerek, 2577 sayılı Kanunun 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
Savunmanın Özeti : Davalı İçişleri Bakanlığı, İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı ve Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı'nca davacıların temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmakta olup, diğer taraflarca savunma verilmemiştir.
Danıştay Tetkik Hakimi : …
Düşüncesi : İdare Mahkemesi kararının düzeltilerek onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Hüküm veren Danıştay Sekizinci Dairesince işin gereği görüşüldü:
İdare ve Vergi Mahkemeleri tarafından verilen kararların temyiz yolu ile incelenip bozulabilmeleri 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Yasasının 49. maddesinde yazılı nedenlerin bulunmasına bağlı olup; temyiz incelemesi sonunda karardaki maddi yanlışlıkların düzeltilmesi mümkün ise kararın düzeltilerek onanmasına karar verileceği kurala bağlanmıştır.
Dava, davacılardan Hava'nın eşi, diğer davacıların kardeşi olan ...'ın çalışmakta olduğu … Ticaret Ünvanlı iş yerinde 31.01.2008 tarihinde meydana gelen patlamada ölümü sebebiyle, eşi ... için 80.000,00-TL maddi, 50.000,00-TL manevi kardeşleri ... için 30.000,00-TL manevi, … için 30.000,00-TL manevi, … için 30.000,00-TL manevi, … için 30.000,00-TL manevi olmak üzere toplam 250.000,00-TL tazminatın olayda kusuru bulunan davalı idarelerden başvuru tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte tazmini istemiyle açılmıştır.
İdare Mahkemesi'nce; Dairemizin 03/03/2020 tarih ve E:2019/4234, K:2020/1448 sayılı kararı ile Mahkemenin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının manevi tazminat talebinin kısmen kabul, kısmen reddine ilişkin kısmı yönünden onanması, maddi tazminata ilişkin kısmının bozulması üzerine yeniden yapılan inceleme sonucu davacı ...'ın maddi tazminat isteminin reddine karar verilmiştir.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçelerde ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
Temyize konu kararın nisbi karar harcı yönünden incelenmesi:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 31. maddesinin yollamada bulunduğu 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 335. maddesinde, adli yardımın kapsamı belirlenmiş ve "Adli yardımla ertelenen yargılama giderlerinin tahsili" başlıklı 339. maddesinde ise adli yardım kararından dolayı ertelenen tüm yargılama giderleri ile Devletçe ödenen avansların dava veya takip sonunda haksız çıkan kişiden tahsil olunacağı hüküm altına alınmıştır.
492 sayılı Harçlar Kanunu'nun (1) sayılı Tarifesine göre de nispi harç, konusu belli bir değerle ilgili bulunan davalarda esas hakkında karar verilmesi halinde hüküm altına alınan anlaşmazlık konusu değer üzerinden binde 68,31 oranında alınacaktır.
İdare Mahkemesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararında, maddi tazminat talebinin kısmen kabulü ile 15.986,72 TL'nin ve manevi tazminat talebinin de kısmen kabulü ile 90.000,00-TL'nin yasal faizi ile birlikte davalı idarelerce kusurları oranında davacılara ödenmesine, fazlaya ilişkin maddi ve manevi tazminat istemlerinin reddine, davacılar adli yardımdan yararlandığından nispi karar harcı hakkında hüküm kurulmamasına karar verilmiş; söz konusu kararın manevi tazminata ilişkin kısmı Dairemizin temyiz ve karar düzeltme incelemesinden geçerek kesinleşirken maddi tazminata ilişkin kısmının bozulmasına hükmedilmiştir.
Bu nedenle, temyize konu kararda yalnızca maddi tazminat istemi yönünden tekrar inceleme yapılarak istemin reddine karar verilmiş, yapılan yargılama sonucunda dava kısmen ret (80.000,00-TL maddi tazminat ve 80.000,00-TL manevi tazminat ret), kısmen kabul (90.000,00-TL manevi tazminat kabul) kararı ile sonuçlandığından Mahkemece de yargılama giderleri buna göre belirlenmiş ve fakat kabul edilen 90.000,00-TL manevi tazminat miktarı yönünden nispi karar harcına hükmedilmemiştir.
Yargı harçları, yargılama kamu hizmetinden yararlanlardan söz konusu hizmetin yerine getirilmesi için Devlet tarafından yapılan harcamalara katılmak üzere alınmakta olduğundan, tam yargı davalarında yargılama sonunda kabul edilen tazminat miktarı üzerinden hesaplanan ve ödenmesi gerekli hale gelen nispi karar harcının alacaklısı da Devlet Hazinesidir.
Mahkeme tarafından, sonuçta kabul edilen 90.000,00-TL üzerinden nispi karar harcına hükmedilmediği görülmekte olup, şu haliyle yapılan yargılamaya ilişkin olarak hesaplanan ve ödenmesi gereken nispi karar harcı bakımından Devlet Hazinesine herhangi bir ödeme yapılmayacak şekilde hüküm kurulduğu anlaşılmaktadır. Yukarıda açıklanan niteliği gereği söz konusu miktarın ödenmesinin kamu düzeninden olduğu sonucuna varıldığından Dairemizce yapılan değerlendirmenin aleyhe bozma yasağı kapsamı dışında olduğunun kabulüyle nispi karar harcı yönünden İdare Mahkemesi kararının düzeltilmesi gerekmektedir.
Bu nedenle, temyize konu kararın hüküm fıkrasına ayrı bir bent olarak "6-Kabul edilen 90.000,00-TL manevi tazminat tutarı üzerinden hesaplanan 6.147,90-TL nispi karar harcının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 339. maddesi uyarınca davalı idarelerden kusurları oranında tahsil edilmek üzere müzekkere yazılmasına" ifadesinin eklenmesi gerekmektedir.
İdare Mahkemesince verilen karar ve dayandığı gerekçe usul ve kanuna uygun olup, bozulmasını gerektiren bir neden bulunmadığından, temyiz istemlerinin reddi ile anılan kararın yukarıda belirtilen şekilde düzeltilerek onanmasına ve temyiz giderlerinin istemde bulunanlar üzerinde bırakılmasına, davacıların adli yardım istemi kabul edildiğinden temyiz aşamasında tahsil edilmeyen yargılama giderlerinin tahsiline ilişkin olarak Mahkemesince müzekkere yazılmasına, bu kararın tebliğ tarihini izleyen 15 (onbeş) gün içerisinde kararın düzeltilmesi yolu açık olmak üzere, 27/10/2023 tarihinde oybirliği ile karar verildi.