T.C.
D A N I Ş T A Y
İDARİ DAVA DAİRELERİ KURULU
Esas No : 2023/1806
Karar No : 2023/3219
TEMYİZ EDEN (DAVACI): …
VEKİLİ: Av. …
KARŞI TARAF (DAVALI): … Bakanlığı
VEKİLİ: Av. …
İSTEMİN KONUSU: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı ısrar kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Davacı tarafından, 03/08/2016 tarih ve 29790 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Sözleşmeli Öğretmen İstihdamına İlişkin Yönetmelik uyarınca 07/08/2019 tarihinde yapılan sözlü sınavda başarısız sayılma işleminin iptaline karar verilmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla;
03/08/2016 tarih ve 29790 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Sözleşmeli Öğretmen İstihdamına İlişkin Yönetmeliğin 9., 10., 11., 12. ve 13. maddelerine yer verildikten sonra,
Davacının katıldığı sözlü sınavı esnasında sınav kurulu üyeleri tarafından her bir kriter hakkında ayrıca değerlendirme yapılarak tutanak altına alındığı, yapılan bu değerlendirmeler sonucu verilen puanların birbirine yakın olduğu, bu tür sınavların yapısı gereği adayların bilgi düzeyini ölçmeye yönelik yapılan yazılı sınavlardan farklı olarak muhakeme gücü, temsil, ifade ve ikna yeteneği, özgüveni gibi gözlem ve kanaate dayalı unsurlar yönünden de adayların sınav sırasındaki genel durumlarının değerlendirilmesinin amaçlandığı, sınavın sesli veya görüntülü olarak kayıt altına alınması gerektiğine ilişkin olarak Yönetmelik hükümlerinde herhangi bir koşulun da yer almadığı dikkate alındığında, komisyon üyelerinin takdir yetkilerini ilgili mevzuat hükümleriyle düzenlenen usul kurallarına uygun olarak kullandıkları ve uyuşmazlık konusu sözlü sınavın mevzuat hükümlerine uygun şekilde gerçekleştirildiği sonucuna ulaşıldığından, davacının sözlü sınavda başarısız sayılmasına ilişkin işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti : … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nin … tarih ve E:…, K:... sayılı kararıyla; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
Daire kararının özeti: Danıştay Onikinci Dairesi'nin 29/06/2022 tarih ve E:2021/2636, K:2022/4319 sayılı kararıyla;
Uyuşmazlık konusu olayda, Sözleşmeli Öğretmen İstihdamına İlişkin Yönetmelik'in 9. maddesine uygun bir şekilde mülakat sınav komisyonunun oluşturulduğu, davacıya önceden hazırlanan sorular arasından kura yoluyla çektirilen soruların sorulduğu görülmekle birlikte, Yönetmeliğin 11. maddesi uyarınca, her bir komisyon üyesi tarafından ayrı ayrı doldurulan Sözleşmeli Öğretmen Alımı Sözlü Sınav Değerlendirme Formunda adayların Eğitim Bilimleri ve Genel Kültür Bilgisini ölçmeye yönelik olarak puan değeri (0 - 10) olan iki ayrı kriterin bulunduğu, gerek komisyon başkanı gerekse komisyon üyeleri tarafından davacının Genel Kültür Bilgisine puan verilmediği, neden puan verilmediğinin ise açıklanmadığının görüldüğü,
Davacının sözlü sınavda değerlendirilmesine ilişkin olarak komisyon başkan ve üyeleri tarafından, davacının Genel Kültür Bilgisine puan verilmemesi ve neden puan verilmediğinin de açıklanmaması, sözlü sınavdaki takdir yetkisinin objektif olarak kullanılması hususunda şüphe uyandırdığından, davacının sözlü sınavda başarısız sayılmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varıldığı,
Bu itibarla, davanın reddi yönündeki İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmadığı gerekçesiyle … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının bozulmasına karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi ısrar kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; Danıştay Onikinci Dairesinin bozma kararında, davacının sözlü sınavda değerlendirilmesine ilişkin olarak komisyon başkan ve üyeleri tarafından, puan değeri (0-10) olan Genel Kültür Bilgisine puan verilmemesinin ve neden puan verilmediğinin de açıklanmamasının, sözlü sınavdaki takdir yetkisinin objektif olarak kullanılması hususunda şüphe uyandırdığı nedeniyle sınavın usulüne uygun olarak yapılmadığı belirtilmiş ise de, Sözleşmeli Öğretmen Alımı Sözlü Sınav Değerlendirme Formunda, sınav komisyon başkan ve üyeleri tarafından Genel Kültür Bilgisi hanesinin eksi (-) olarak değerlendirilmesinin sözkonusu hane yönünden davacının 0 (sıfır) puan ile değerlendirildiğini gösterdiği açık olduğundan bu yönüyle dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığına ilişkin gerekçe de eklenerek istinaf başvurusunun reddi yolundaki ilk kararda ısrar edilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Davacı tarafından, temyize konu kararın gerekçesinde, sınav komisyonunca sorulacak soruların önceden hazırlanması ve tutanağa bağlanması gerektiği, her adaya sorulan sorunun kayda geçirilmesi gerektiğinin belirtildiği fakat adayların hangi soruya ne cevap verdiğinin yargısal denetime uygun şekilde yapılmamasının hukuka aykırı bulunmadığı; değerlendirmenin komisyon üyeleri tarafından (0-10) puan arasında yapılması gerekirken, "Genel Kültür" bilgisi hanesinin eksi (-) olarak değerlendirilmesinin adaya (0) puan verildiği yönünde değerlendirilmesinin mahkemenin keyfi çıkarımı olduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Davalı idare tarafından, ısrar kararının hukuka ve usule uygun bulunduğu, davacı tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen sebeplerin kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte olmadığı, istemin reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi ile … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Davacı 07/08/2019 tarihinde yapılan sözlü sınavda 55,00 puan alarak başarısız sayılmıştır.
Bunun üzerine temyizen incelenen dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT :
652 sayılı KHK'nın Ek 4 üncü maddesinde; "(1) Öncelikle kalkınmada birinci derecede öncelikli yörelerde olmak üzere Bakanlığın boş öğretmen norm kadrosu bulunan örgün ve yaygın eğitim kurumlarında 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 4 üncü maddesinin (B) fıkrası kapsamında sözleşmeli öğretmen istihdam edilebilir. (2) Sözleşmeli öğretmenler, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 48 inci maddesinde öngörülen genel şartlar ile öğretmen kadrosuna atanabilmek için aranan özel şartları taşıyanlardan Kamu Personel Seçme Sınavı puan sırasına konulmak kaydıyla alım yapılacak her bir pozisyonun üç katına kadar aday arasından Bakanlık tarafından yapılacak sözlü sınav başarı sırasına göre atanır. " hükmüne yer verilmiştir.
03/08/2016 tarih ve 29790 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Sözleşmeli Öğretmen İstihdamına İlişkin Yönetmelik'in "Sözlü sınav komisyonunun oluşumu" başlıklı 9. maddesinde;
"(1) (Değişik:RG-27/10/2017- 30223) Sözlü sınav komisyonu; Bakan veya görevlendireceği birim amiri tarafından Bakanlık merkez ve taşra teşkilatında şube müdürü ve üstü unvanlı kadrolarda görev yapan personel arasından belirlenen bir başkan, iki asıl ve ihtiyaç duyulduğunda değerlendirilmek üzere iki yedek üyeden oluşur. Yedek üyeler, sınav merkezlerinde oluşturulan yedek üye havuzundan görevlendirilir. İhtiyaç duyulması halinde üyelerden biri, Bakanlıkça, öğretmen adayı yetiştiren yükseköğretim kurumlarında görev yapan öğretim üyeleri arasından belirlenebilir.
(2) Sözlü sınav komisyonu, üye tam sayısı ile toplanır. Asıl üyenin bulunmadığı toplantıya Komisyon başkanının çağrısı üzerine yedek üye katılır. Başarı puanı, her üyenin verdiği puanın aritmetik ortalaması alınarak hesaplanır.
(3) Gerek görülmesi hâlinde aynı usulle birden fazla sözlü sınav komisyonu kurulabilir.
(4) Sözlü sınav komisyonu başkan ve üyeleri, boşanmış olsalar dahi eşlerinin, ikinci dereceye kadar (bu derece dâhil) kan ve kayın hısımlarının ve evlatlıklarının katıldığı sözlü sınavlarda görev alamaz.
(5) Bakanlıkça, sözlü sınav merkezlerinde oluşturulan sözlü sınav komisyonlarının koordinasyonlarını sağlamak üzere Bakanlık merkez teşkilatı yöneticileri arasından görevlendirme yapılabilir.
(6) Sözlü sınav komisyonunun sekretarya işlemleri, sınav merkezlerinin bulunduğu il millî eğitim müdürlüklerince yürütülür. " hükmüne,
"Sözlü sınav komisyonunun görevleri" başlıklı 10. maddesinde;
"(1) Sözlü sınav komisyonunun görevleri şunlardır:
a) Sözlü sınavları, 11 inci maddede belirtilen konulardan Bakanlıkça hazırlanan ve sınav merkezlerine gönderilen sorular üzerinden yapmak ve değerlendirmek.
b) Sözlü sınava ilişkin itirazları sonuçlandırmak.
c) Sözlü sınava ilişkin diğer iş ve işlemlerin yürütülmesini sağlamak." hükmüne, "Sözlü sınav konuları ve ağırlıkları" başlıklı 11. maddesinde;
(Değişik:RG-24/3/2018-30370)
(1) Sözlü sınav konuları ve ağırlıkları şunlardır:
a) Eğitim bilimleri ve genel kültür: %20,
b) Bir konuyu kavrayıp özetleme, ifade yeteneği ve muhakeme gücü: %20,
c) İletişim becerileri, özgüveni ve ikna kabiliyeti: %20,
ç) Bilimsel ve teknolojik gelişmelere açıklığı: %20,
d) Topluluk önünde temsil yeteneği ve eğitimcilik nitelikleri: %20." hükmüne,
"Sözlü sınav" başlıklı 12. maddesinde ise;
"(1) KPSS sonucunda her alan için oluşan puan sıralamasına göre en yüksek puan alandan başlamak üzere, alanlar için belirlenen kontenjan sayısının üç katı aday sözlü sınava çağrılır. Son sıradaki adayla aynı puana sahip olan adaylar da sözlü sınava çağrılır.
(2) Sözlü sınav, Bakanlıkça sözlü sınav komisyonu oluşturulması öngörülen sözlü sınav merkezlerinde yapılır.
(3) Sözlü sınava girmek isteyenler, tercihleri de dikkate alınarak belirlenen sözlü sınav merkezlerinden birinde sözlü sınava alınır.
(4) Sözleşmeli öğretmenliğe atama için yapılacak sözlü sınava katılmaya hak kazanan adaylar, sözlü sınav komisyonunca yüz tam puan üzerinden değerlendirilir. Sözlü sınavda 60 ve üzerinde puan alanlar başarılı sayılır ve sözleşmeli öğretmenliğe atanmak üzere tercih yapma hakkına sahip olur." düzenlemesine yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Sözlü sınavda başarısız sayılma işleminin, diğer tüm idari işlemlerin yargısal denetiminde olduğu gibi yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden yargısal denetiminin yapılması esastır. İdari işlemin yetki, şekil gibi salt usule ilişkin unsurları ile sınırlı olarak yapılacak bir yargısal denetim, hukuk devleti ilkesinin sağladığı güvenceyi temin etmeyecektir.
Bu itibarla, davacının girdiği sözlü sınav öncesinde, sınav komisyonunca sınavda sorulacak soruların önceden hazırlanması ve tutanağa bağlanması, her adaya sorulan soruların kayda geçirilmesi ve sorulan sorulara adayların verdiği yanıtlara hangi komisyon üyesince, hangi notun takdir edildiğinin tutanakta ayrı ayrı gösterilmesi, böylece sözlü sınavın nesnel olarak yapılması ve yargısal denetimin tüm unsurlarıyla gerçekleştirilmesi sağlanmalıdır.
Davacının sözlü sınavda başarısız sayılmasına ilişkin işlemin dayanağı olan sözlü sınav komisyonu başkanı ve üyelerince verilmiş puanlara ilişkin tutanak ve sınav sonuçlarına ilişkin tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinden; Sözleşmeli Öğretmen İstihdamına İlişkin Yönetmelik'in 9. maddesine uygun bir şekilde sözlü sınav komisyonunun oluşturulduğu, davacıya önceden hazırlanan sorular arasından kura yoluyla çektirilen soruların sorulduğu görülmekle birlikte, Yönetmeliğin 11. maddesi uyarınca, her bir komisyon üyesi tarafından ayrı ayrı doldurulan Sözleşmeli Öğretmen Alımı Sözlü Sınav Değerlendirme Formunda adayların Eğitim Bilimleri ve Genel Kültür Bilgisini ölçmeye yönelik olarak puan değeri (0 - 10) olan iki ayrı kriterin bulunduğu, gerek komisyon başkanı gerekse de komisyon üyeleri tarafından davacının Genel Kültür Bilgisine puan verilmediği, neden puan verilmediğinin ise açıklanmadığı anlaşılmıştır.
Bu durumda, davacının sözlü sınavda değerlendirilmesine ilişkin olarak komisyon başkan ve üyeleri tarafından davacının Genel Kültür Bilgisine puan verilmemesi ve neden puan verilmediğinin de açıklanmaması, sözlü sınavdaki takdir yetkisinin objektif olarak kullanıldığı hususunda şüphe uyandırdığı için, davacının sözlü sınavda başarısız sayılmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır
Öte yandan bu karar, davacının doğrudan sözlü sınavda başarılı olduğu anlamına gelmeyip, yukarıda belirtilen husus dikkate alınarak yeniden yapılacak sözlü sınav sonucunda ortaya çıkacak olan değerlendirme ve puana göre davacı hakkında işlem tesis edilmesi gerektiği açıktır.
Bu itibarla, Bölge İdare Mahkemesinin temyize konu davanın reddi yolundaki ısrar kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1.Davacının temyiz isteminin kabulüne;
2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin temyize konu … tarih ve E:…, K:… sayılı ısrar kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine,
4.Kesin olarak, 25/12/2023 tarihinde oyçokluğu ile karar verildi.
KARŞI OY X- Temyiz edilen kararla ilgili dosyanın incelenmesinden; … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…., K:… sayılı ısrar kararının usul ve hukuka uygun bulunduğu, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenlerinin kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte olmadığı anlaşıldığından, davacının temyiz isteminin reddi ile ısrar kararının onanması gerektiği oyuyla, karara katılmıyoruz.