T.C.
D A N I Ş T A Y
YEDİNCİ DAİRE
Esas No : 2023/1891
Karar No : 2023/4663
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : … Bilgi Teknolojileri Sanayi Ticaret Limited Şirketi
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVALI) : … Bakanlığı adına
… Havalimanı Kargo Gümrük Müdürlüğü
…
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : …Bölge İdare Mahkemesi … Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava Konusu İstem: Davacı adına tescilli …, …, … ile … tarih ve sayılı serbest dolaşıma giriş beyannameleri kapsamında ithal edilen "cep telefonu" cinsi eşyaya ilişkin olarak beyan edilen kıymetin distribütör firmaların ithalat birim kıymetlerine göre düşük olduğunun cevaplı raporla tespit edilmesi üzerine ek olarak tahakkuk ettirilen özel tüketim ve katma değer vergileri ile 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 234. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendi uyarınca hesaplanarak karara bağlanan para cezalarına vaki itirazın vergi ve ceza tutarlarının azaltılması suretiyle düzeltilerek reddine ilişkin işleme karşı dava açılmayarak vergi ve cezaların kesinleştiğinden bahisle tahsili amacıyla düzenlenen ödeme emrinin iptali istemiyle dava açılmıştır.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; dava konusu ödeme emrinin dayanağı ek tahakkuk ve para cezası kararlarına vaki itirazın reddine ilişkin işlemin, davacının 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'na göre oluşturulan Gelir İdaresi Başkanlığı adresine elektronik ortamda tebliğ edildiği ve 7201 sayılı Tebligat Kanunu hükümlerine göre tebliğ edilmeyen söz konusu işlemin usulüne uygun olarak kesinleşmediği anlaşılan amme alacağının tahsili amacıyla ödeme emri düzenlenmesinde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Dava konusu ödeme emrinin dayanağını teşkil eden ek tahakkuk ve para cezası kararlarına vaki itirazın reddine dair işlemin, usulüne uygun şekilde davacının 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'na göre oluşturulan Gelir İdaresi Başkanlığı adresine elektronik yolla tebliğ edilmesi üzerine, herhangi bir ödeme yapılmaması, dava konusu edilmemesi nedeniyle kesinleşmiş olduğu, davacı tarafından ileri sürülen iddiaların da 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsili Usulü Hakkında Kanun'un 58.maddesinde belirtilen “borcum yoktur” kapsamında değerlendirilmesine olanak bulunmadığından dava konusu ödeme emrinde hukuka aykırılık görülmediği gerekçesiyle istinaf başvurusunun kabulü ile mahkeme kararının kaldırılmasından sonra davanın reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Ödeme emrinin dayanağını teşkil eden ek tahakkuk ve para cezası kararlarına vaki itirazın reddine dair işlemin taraflarına usulüne uygun şekilde tebliğ edilmediği, dolayısıyla kesinleşmeyen kamu alacağının tahsili amacıyla tesis edilen işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'İN DÜŞÜNCESİ : Davacı tarafından beyan edilen kıymetin 4458 sayılı Gümrük Kanunu hükümlerine göre belirlenmiş gerçek satış bedeli olmadığından bahisle, gümrük müdürlüğünce herhangi bir yurt dışı kıymet araştırması yapılmadan, distribütör firmaların ithalat kıymetlerinin esas alınması neticesinde karara bağlanan ek tahakkuk ve para cezaları muhteviyatlı ödeme emrine yönelik itirazın "borcum yoktur" kapsamında değerlendirilmesi gerektiği sonucuna varılmış olup, dava konusu işlemde hukuka uyarlık görülmediğinden temyize konu kararın bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Davacı adına tescilli …, …, … ile … tarih ve sayılı serbest dolaşıma giriş beyannameleri kapsamında ithal edilen "cep telefonu" cinsi eşyaya ilişkin olarak beyan edilen kıymetin distribütör firmaların ithalat birim kıymetlerine göre düşük olduğunun cevaplı raporla tespit edilmesi üzerine ek olarak tahakkuk ettirilen özel tüketim ve katma değer vergileri ile 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 234. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendi uyarınca hesaplanarak karara bağlanan para cezalarına vaki itirazın vergi ve ceza tutarlarının azaltılması suretiyle düzeltilerek reddine ilişkin işleme karşı dava açılmayarak vergi ve cezaların kesinleştiğinden bahisle tahsili amacıyla düzenlenen ödeme emrinin iptali istemiyle dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'un 55. maddesinde, amme alacağını vadesinde ödemeyenlere 15 gün içinde borçlarını ödemeleri veya mal bildiriminde bulunmaları lüzumunun bir "ödeme emri" ile tebliğ olunacağı; 58. maddesinde, kendisine ödeme emri tebliğ olunan şahsın böyle bir borcu olmadığı veya kısmen ödediği veya zamanaşımına uğradığı hakkında tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içinde dava açabileceği hükümlerine yer verilmiştir.
4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 24. maddesinde, ithal eşyasının kıymetinin, eşyanın satış bedeli olduğu; satış bedelinin, Türkiye'ye ihraç amacıyla yapılan satışta 27 ve 28. maddelere göre gerekli düzeltmelerin de yapıldığı, fiilen ödenen veya ödenecek fiyat olduğu; 25. maddesinin 1. fıkrasında, 24. madde hükümlerine göre belirlenemeyen gümrük kıymetinin, bu maddenin 2. fıkrasının (a), (b), (c) ve (d) bendlerinin sıra halinde uygulanmasıyla belirleneceği; eşyanın gümrük kıymetinin bir üst bent hükümlerine göre belirlenebildiği sürece bir alt bent hükümlerinin uygulanmayacağı hükümlerine yer verilmiş; 26. maddesinde ise, 24 ve 25. madde hükümlerine göre belirlenemeyen ithal eşyasının gümrük kıymetinin, Gümrük Tarifeleri ve Ticaret Genel Anlaşmasının VII. Maddesinin Uygulanmasına Dair Anlaşmanın, Gümrük Tarifeleri ve Ticaret Genel Anlaşmasının (GATT) VII. maddesinin ve bu bölüm hükümlerinin prensip ve genel hükümlerine uygun yöntemlerle ve Türkiye'de mevcut veriler esas alınarak belirleneceği öngörülmüş; GATT'ın VII. Maddesinin Uygulanmasına İlişkin Anlaşmanın 17. maddesinde de, bu Anlaşmada yer alan hiçbir hükmün, gümrük idaresinin, gümrük kıymetinin belirlenmesi ile ilgili olarak ibraz edilen tutanak, belge veya beyannamenin gerçeklik veya doğruluğunu araştırma hakkını sınırlamayacağı ve bu hakkı tartışma konusu haline getirecek şekilde yorumlanamayacağı hükme bağlanmıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Sözü edilen düzenlemelerin birlikte değerlendirilmesinden; ithal edilen eşyanın gümrük kıymetinin belirlenmesinde, öncelikle, satış bedelinin esas alınması, satış bedelinin esas alınması için gerekli koşulların mevcut olmadığının tespit edilmesi halinde de, sırasıyla diğer yöntemlere başvurulmasının gerektiği, ayrıca gümrük idaresinin, beyanın doğruluğunu tespit amacıyla, her zaman, her türlü bilgi ve belgeyi inceleyerek değerlendirme hak ve yetkisine sahip bulunduğu sonucuna ulaşılmaktadır.
Olayda davaya konu edilen ödeme emri, davacı adına ek olarak tahakkuk ettirilen vergiler ve cezalara karşı itiraz yoluna başvurulmadığı ve dava açılmaması sebebiyle kesinleştiğinden bahisle tesis edilmiş ise de; davacı tarafından eşyanın beyan edilen kıymetinin 4458 sayılı Gümrük Kanunu hükümlerine göre belirlenmiş gerçek satış bedeli olmadığının davalı idarece somut tespitlerle ortaya konulmasının gerektiği, bu hususta gümrük müdürlüğünce herhangi bir yurt dışı kıymet araştırması yapılmadan, distribütör firma ithalat fiyatları baz alınmak suretiyle ek olarak tahakkuk ettirilen gümrük ve katma değer vergisi ile bu vergiler üzerinden hesaplanarak karara bağlanan para cezaları hukuka aykırı olduğundan, söz konusu vergiler ve cezaların tahsili amacıyla düzenlenen ödeme emrine yönelik davacı itirazlarının "borcum yoktur" kapsamında değerlendirilmesinin gerektiği sonucuna varılmış olup; hukuka uyarlık görülmeyen işleme karşı açılan davanın reddi yolundaki temyize konu kararın bozulması gerekmektedir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1.Temyiz isteminin kabulüne,
2….Bölge İdare Mahkemesi … Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere, dosyanın anılan Daireye gönderilmesine,
4. Yargılama giderlerinin yeniden verilecek kararda karşılanması gerektiğine, 29/11/2023 tarihinde kesin olarak oyçokluğuyla karar verildi.
(X) KARŞI OY :
Dayandığı hukuki ve kanuni nedenlerle gerekçesi yukarıda açıklanmış bulunan karar aynı gerekçe ve nedenlerle uygun görülmüş olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar sözü geçen kararın bozulmasını sağlayacak durumda bulunmadığından, temyiz isteminin reddi ve kararın onanması gerektiği oyu ile, karara katılmıyoruz.