Danıştay 6. Daire Başkanlığı 2023/202 E. , 2024/2439 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2023/202
Karar No : 2024/2439
TEMYİZ EDEN (DAVALILAR) : 1- ...Büyükşehir Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...
2- ...Belediye Başkanlığı/...
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : S.S. ... Kooperatifi
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ...Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ...tarihli, E: ..., K: ... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: İstanbul ili, Büyükçekmece ilçesi, … mahallesi, … ada, … parsel sayılı taşınmazı kapsayan alanda İstanbul Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarihli, … sayılı kararıyla onaylanan 1/1000 ölçekli Kumburgaz TEM Bağlantı Yolu Doğusu ve Kartaltepe Uygulama İmar Planı Güzelce Etabının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; üst ölçekli plan olan 1/5000 ölçekli Kumburgaz TEM Bağlantı Yolu Doğusu ve Kartaltepe Güzelce Etabı Revizyon Nazım İmar Planında taşınmaz için öngörülen fonksiyon ve yapılaşma koşullarına yönelik olarak davacı tarafından açılan davada, nazım imar planında hukuka aykırılık görülmemiş ise de, dava konusu uygulama imar planında uyuşmazlık konusu taşınmaza getirilen yapılaşma koşullarının üst ölçekli plan ile uyumsuz hale geldiği, bu duruma somut bir gerekçe sunulamadığı, kaldı ki davacının askı sürecindeki itirazı kapsamında Büyükçekmece Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararı ile taşınmaza yönelik müktesep hakları dikkate alınarak "ticaret+hizmet alanları" fonksiyonunda E:1,00, ayrık nizam 2 kat olarak yapılaşma koşulları getirilerek yeniden düzenlenip onaylanmak üzere İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığına iletildiği, bu durumda; alt ölçekli planda üst ölçekli plan kararlarına aykırı kullanımlar öngörülemeyeceğinden, planların kademeliği birlikteliği ilkesi gereğince 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliğine uygun olarak hazırlanmadan uygulamaya konulan 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliğinde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin … ada, … parsel sayılı taşınmaza yönelik kısmının iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve istinaf dilekçelerinde ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI : Davalı idareler tarafından, dava konusu uygulama imar planı Büyükçekmece Belediye Meclisinin 05/04/2021 tarihli kararıyla itiraza uygun hale getirildiğinden davanın konusuz kaldığı ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ …'İN DÜŞÜNCESİ : Davalı İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığının temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının bozulması, davalı Büyükçekmece Belediye Başkanlığının temyiz isteminin süre aşımı nedeniyle reddi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Davacı kooperatif üyelerinin müşterek mülkiyetinde bulunan uyuşmazlık konusu taşınmaz, 17/06/2016 tarihinde onaylanan 1/5000 ölçekli Kemerburgaz TEM Bağlantı Yolu Doğusu ve Kartaltepe Revizyon Nazım İmar Planı Güzelce Etabında ''konut+ticaret 2 alanı" (320 kişi/ha yoğunluklu), E:0,80, 3 kat olarak planlanmıştır.
Dava konusu İstanbul Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarihli, … sayılı kararıyla onaylanan 1/1000 ölçekli Kumburgaz TEM Bağlantı Yolu Doğusu ve Kartaltepe Uygulama İmar Planı Güzelce Etabında ise taşınmaz; "Konut+ticaret 2 alanı E:0,40" olarak planlanmıştır.
Söz konusu uygulama imar planı, 25/12/2020 - 25/01/2021 tarihleri arasında askıya çıkarılmış olup davacı tarafından askı süresi içerisinde 25/01/2021 tarihli dilekçeyle taşımazın kullanımının "ticaret alanı" ve yapılaşma koşulunun E:1.00 olarak düzeltilmesi talebiyle itirazda bulunulmuştur.
Davalı idare tarafından süresi içerisinde cevap verilmemesi üzerine 24/05/2021 tarihinde görülmekte olan dava açılmıştır.
Öte yandan; davacı tarafından 17/06/2016 tarihinde onaylanan 1/5000 ölçekli nazım imar planının uyuşmazlık konusu taşınmaz yönünden iptali istemiyle açılan davanın reddi yolundaki ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine dair İstanbul Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararın, Danıştay Altıncı Dairesinin 08/06/2021 tarihli, E:2019/13344, K:2021/7844 sayılı kararıyla bozulması üzerine, bozma kararına uyularak istinaf başvurusunun gerekçe eklenerek reddine dair … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ...tarihli, E:..., K:...sayılı kararı, Danıştay Altıncı Dairesinin 25/04/2024 tarihli, E:2022/742, K:2024/2438 sayılı kararıyla onanarak kesinleşmiştir.
İLGİLİ MEVZUAT:
3194 sayılı İmar Kanununun 5. maddesinin işlem tarihinde yürürlükte olan halinde, "nazım imar planı; varsa bölge planlarının mekâna ilişkin genel ilkelerine ve varsa çevre düzeni planlarına uygun olarak halihazır haritalar üzerine, yine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak çizilen ve arazi parçalarının; genel kullanış biçimlerini, yerleşme alanlarının gelişme yön ve büyüklüklerini, nüfus yoğunlukları ve eşiklerini, ulaşım sistemlerini göstermek ve uygulama imar planlarının hazırlanmasına esas olmak üzere düzenlenen, plan hükümleri ve raporuyla beraber bütün olan plan; uygulama imar planı da; tasdikli halihazır haritalar üzerine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak nazım imar planı esaslarına göre çizilen ve çeşitli bölgelerin yapı adalarını, bunların yoğunluk ve düzenini, yolları ve uygulama için gerekli imar uygulama programlarına esas olacak uygulama etaplarını ve diğer bilgileri ayrıntıları ile gösteren plan" olarak tanımlanmıştır.
Aynı Kanunun 6. maddesinde, "Mekansal planlar, kapsadıkları alan ve amaçları açısından Mekansal Strateji Planlarına uygun olarak; "Çevre Düzeni Planları" ve "İmar Planları" kademelerinden oluşur. İmar planları ise nazım imar planı ve uygulama imar planı olarak hazırlanır. Her plan bir üst kademedeki plana uygun olarak hazırlanır." hükmü yer almıştır.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 46. maddesinde, Danıştay dava dairelerinin nihai kararları ile bölge idare mahkemelerinin maddede sınırlı olarak sayılan davalar hakkında verdikleri kararların, başka kanunlarda aksine hüküm bulunsa dahi Danıştayda, kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde temyiz edilebileceği; 48. maddesinin 6. fıkrasında, temyizin kanuni süre geçtikten sonra yapılması veya kesin bir karar hakkında olması halinde de kararı veren merciin temyiz isteminin reddine karar vereceği; 7. fıkrasında ise, temyizin kanuni süre içinde yapılmadığı veya kesin bir karar hakkında olduğunun anlaşıldığı hâllerde, 2 ve 6 ncı fıkralarda sözü edilen kararların dosyanın gönderildiği Danıştayın ilgili dairesi ve kurulunca, kesin olarak verileceği hükmü yer almıştır.
7201 sayılı Tebligat Kanununun “Elektronik tebligat” başlıklı 7/a maddesinde, "Aşağıda belirtilen gerçek ve tüzel kişilere tebligatın elektronik yolla yapılması zorunludur.
1. 10/12/2003 tarihli ve 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanununa ekli (I), (II), (III) ve (IV) sayılı cetvellerde yer alan kamu idareleri ile bunlara bağlı döner sermayeli kuruluşlar.
2. 5018 sayılı Kanunda tanımlanan mahallî idareler.
3. Özel kanunla kurulmuş diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kanunla kurulan fonlar ve kefalet sandıkları.
4. Kamu iktisadi teşebbüsleri ile bunların bağlı ortaklıkları, müessese ve işletmeleri.
5. Sermayesinin yüzde ellisinden fazlası kamuya ait diğer ortaklıklar.
6. Kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları ve üst kuruluşları.
7. Kanunla kurulanlar da dahil olmak üzere tüm özel hukuk tüzel kişileri.
8. Noterler.
9. Baro levhasına yazılı avukatlar.
10. Sicile kayıtlı arabulucular ve bilirkişiler.
11. İdareleri, kamu iktisadi teşebbüslerini veya sermayesinin yüzde ellisinden fazlası kamuya ait diğer ortaklıkları; adli ve idari yargı mercileri, icra müdürlükleri veya hakemler nezdinde vekil sıfatıyla temsile yetkili olan kişilerin bağlı bulunduğu birim.
Birinci fıkra kapsamı dışında kalan gerçek ve tüzel kişilere, talepleri hâlinde elektronik tebligat adresi verilir. Bu durumda bu kişilere tebligatın elektronik yolla yapılması zorunludur.
Birinci ve ikinci fıkra hükümlerine göre elektronik yolla tebligatın zorunlu bir sebeple yapılamaması hâlinde bu Kanunda belirtilen diğer usullerle tebligat yapılır.
Elektronik yolla tebligat, muhatabın elektronik adresine ulaştığı tarihi izleyen beşinci günün sonunda yapılmış sayılır.
Bu Kanun uyarınca yapılan elektronik tebligat işlemleri, Posta ve Telgraf Teşkilatı Anonim Şirketi tarafından kurulan ve işletilen Ulusal Elektronik Tebligat Sistemi üzerinden yürütülür. Posta ve Telgraf Teşkilatı Anonim Şirketi, sistemin güvenliğini ve bu sistemde kayıtlı verilerin muhafazasını sağlayacak her türlü tedbiri alır.
Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar yönetmelikle belirlenir." kuralı düzenlenmiştir.
Anılan Kanun uyarınca çıkarılan Elektronik Tebligat Yönetmeliğinin "Elektronik tebligatın hazırlanması ve muhataba ulaştırılması" başlıklı 9. maddesinde, "(1) Tebligat çıkarmaya yetkili makam ve merci, elektronik tebligat mesajını hazırlayarak, UETS’ye teslim eder.
(2) UETS, elektronik tebligat mesajını zaman damgasıyla ilişkilendirerek muhatabın elektronik tebligat adresine ulaştırır.
(3) Gizliliğin sağlanması amacıyla tebliğ edilecek içerik ve ekli dokümanlar, UETS tarafından şifrelenir ve bunlar ancak muhatap tarafından görülür.
(4) Gerek UETS içi ve gerekse sistemler arası entegrasyon yoluyla yapılan tebligata ait delil kayıtları, elektronik tebligat mesajının tamamının ulaştığı anda üretilir.
(5) Elektronik yolla tebligat, idareleri, kamu iktisadi teşebbüslerini veya sermayesinin yüzde ellisinden fazlası kamuya ait diğer ortaklıkları; adli ve idari yargı mercileri, icra müdürlükleri veya hakemler nezdinde vekil sıfatıyla temsile yetkili olan kişilerin bağlı bulunduğu birime yapılır. Temsile yetkili olan kişilerin ayrı bir elektronik tebligat adresinin bulunması bu kuralın uygulanmasına engel olmaz.
(6) Elektronik yolla tebligat, muhatabın elektronik tebligat adresine ulaştığı tarihi izleyen beşinci günün sonunda yapılmış sayılır." kuralı yer almaktadır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Uyuşmazlıkta davacının temel itirazı davacının mülkiyetinde bulunan taşınmaza 1/1000 ölçekli uygulama imar planında getirilen kullanım alanı ve yapılaşma koşuluna ilişkindir.
Dosyada yer alan bilgi ve belgelerin incelenmesinden; dava konusu uygulama imar planına askı süresi içerisinde yapılan itirazların Büyükçekmece Belediye Meclisinin 05/04/2021 tarih ve 44 sayılı kararıyla değerlendirildiği, davacının itirazına ilişkin olarak uyuşmazlığa konu taşınmaza getirilen "Konut+ticaret 2 alanı" fonksiyonu ve "E:0,40" yapılaşma koşulunun, "ticaret+hizmet alanı" fonksiyonu olarak değiştirildiği ve yapılaşma koşullarının "ayrık nizam, 2 kat, E:1.00" olarak belirlendiği, davacının ise anılan meclis kararından sonra işbu davayı açtığı anlaşıldığından, İdari Dava Dairesince anılan hususlar dikkate alınarak yeniden bir karar verilmesi gerekmektedir.
Davalı Büyükçekmece Belediye Başkanlığının temyiz istemi yönünden yapılan incelemede;
Dosyanın incelenmesinden; temyize konu ...Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ...tarihli, E:..., K:...sayılı kararının davalı Büyükçekmece Belediye Başkanlığının elektronik tebligat adresine 17/10/2022 tarihinde ulaştığı, yukarıda belirtilen 7201 sayılı Kanunun 7/a maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca, elektronik tebligatın muhatabın elektronik adresine ulaştığı tarihi izleyen beşinci günün sonu olan 22/10/2022 tarihinde yapıldığı kabul edildiğinden, bu tarihten itibaren otuz gün içinde (en son 21/11/2022 tarihinde) temyiz isteminde bulunulması gerekirken, 24/11/2023 tarihinde kayda giren dilekçe ile temyiz isteminde bulunulduğu anlaşıldığından, davalı Büyükçekmece Belediye Başkanlığının temyiz isteminin süre aşımı nedeniyle incelenme imkanı bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1.Davalı Büyükçekmece Belediye Başkanlığının temyiz isteminin süre aşımı nedeniyle reddine,
2.2577 sayılı Kanunun 49. maddesine uygun bulunan davalı İstabul Büyükşehir Belediye Başkanlığının temyiz isteminin kabulüne,
3.Dava konusu işlemin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptaline ilişkin Mahkeme kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu ...Bölge İdare Mahkemesi ...İdari Dava Dairesinin ...tarihli, E:..., K:...sayılı kararının BOZULMASINA,
4.Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 25/04/2024 tarihinde, kesin olarak, oybirliğiyle karar verildi.