T.C.
D A N I Ş T A Y
İDARİ DAVA DAİRELERİ KURULU
Esas No : 2023/2120
Karar No : 2024/21
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Valiliği
VEKİLİ : Hazine Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI) : … İnşaat Yapı Endüstrisi Sanayi ve Ticaret AŞ.
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı ısrar kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Samsun ili, İlkadım ilçesi, … Mahallesi, … ada …parsel sayılı 191.384,89m² yüzölçümlü Hazineye ait taşınmazın 81.800,00m²'sinin 12/04/2013-19/02/2014 tarihleri arasındaki dönemde hafriyat dökmek suretiyle işgal edildiğinden bahisle 670.162,65-TL ecrimisil istenilmesine ilişkin … tarih ve …sayılı ecrimisil düzeltme ihbarnamesinin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla;
Dava konusu alanın bir bölümünün çevre düzenlemesinde kullanılmak üzere toprak dökülmek suretiyle 12/04/2013-20/05/2013 tarihleri arasında davacı tarafından kullanıldığı dava dilekçesinde kabul edildiğinden, davacının alanda işgalinin bulunduğu sabit olmakla birlikte, gerek işgalin tespitine ilişkin tutanakta, gerekse Samsun Büyükşehir Belediyesi Ulaşım Planlama ve Raylı Sistem Dairesi Başkanlığı Aykome Şube Müdürlüğüne ait işlemlerde 81.800m²'lik alandaki hafriyat malzemesinin tamamının davacı tarafından döküldüğüne dair bir bilgiye veya bu yönde bir kabule neden olabilecek tespite yer verilmediği, davacının faaliyette bulunduğu alana yönelik olarak düzenlenen hafriyat toprağı ve inşaat/yıkıntı atıkları taşıma ve kabul belgesinde … Mah. 1276 adet konut, 2 adet büfe ile alt yapı ve çevre düzenlemesi inşaatı işinde üretilecek atık miktarının 14.000m3 olarak belirlendiği, hafriyat malzemesi dökülen alanın büyüklüğü ve yüksekliği (81.800m² alan - değişiklik göstermekle birlikte 1,5 metre yükseklik) gözetildiğinde alanda bulunması muhtemel malzeme miktarının üretilmesi öngörülen 14.000m3'ün çok üstünde olduğu, yine Samsun Büyükşehir Belediyesi Ulaşım Planlama ve Raylı Sistem Dairesi Başkanlığı Aykome Şube Müdürlüğü tarafından dökülen malzemenin kaldırılmasının davacıdan, kaldırtılmasının Toplu Konut İdaresinden talep edildiği, bu taleplere istinaden hafriyat malzemesinin kaldırılıp kaldırılmadığı, kaldırılmış ise hangi tarihte kaldırıldığına dair herhangi bir araştırma yapılmadığı,
Bu durumda, davacı tarafından işgal edilen alan büyüklüğü ve işgal süresi herhangi bir şüpheye yer bırakılmaksızın tespit edilmeksizin, alandaki tüm malzemenin davacı tarafından döküldüğü ve halihazırda kaldırılmadığı kabul edilmek suretiyle tesis edilen işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle, dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Daire kararının özeti: Danıştay Onuncu Dairesinin 22/06/2020 tarih ve E:2016/7230, K:2020/2192 sayılı kararıyla;
Davacı şirketin, gerek ecrimisil ihbarnamesine itirazında ve gerekse dava dilekçesinde; işgale konu alana sadece 12/04/2013-20/05/2013 tarihleri arasında çevre düzenlemesinde kullanacağı toprağı döktüğünü ve çevre düzenlemesi çalışması sırasında da geri çekerek kullandığını, geri dönüşüm amacıyla kullanacağı hafriyatı kendi sahasında beklettiğini, fazlasını ise Samsun Büyükşehir Belediyesi tarafından izin ve işaret edilen döküm sahasına (1.400 kamyonluk hafriyatı) boşalttıklarını, yüklendikleri inşaatın geçici kabulünün 21/12/2012 tarihinde yapıldığını ve bu tarihten sonra hafriyat işi olmasının mümkün olmadığını, yine hakediş belgelerinden hafriyat zaman ve miktarlarının tespit edilebileceğini ileri sürdüğü; ancak yüklenilen 1276 adet konut, 2 adet büfe ile altyapı ve çevre düzenlemesi inşaatı işi sebebiyle toplam ne miktarda hafriyat çıkarıldığı, ne kadarının geri dönüştürülüp ne kadarının ise 04/06/2011 ve 12/04/2013 tarihlerinde izinlendirilen Yılanlıdere dolgu sahasına taşındığı ve işgalin kabul edildiği 12/04/2013-20/05/2013 tarihleri arasında ne miktarda hafriyat depolandığına ilişkin hakediş belgeleri veya hafriyata dair başkaca somut bilgi ve belge sunulmadığı, Mahkeme tarafından da bu yönde bir araştırma ve inceleme yapılmadığının anlaşıldığı,
Bu durumda, Mahkemece öncelikle, davacı tarafından kabul edilen 12/04/2013-20/05/2013 tarihleri arasındaki dönemde ne miktarda hafriyatın mezkur alana boşaltıldığı ve inşaata başlama tarihi ile işin teslimine ilişkin belgelerle birlikte arada geçen dönemde ne kadar hafriyat oluştuğu ve hangi alanlara sevk edildiğine ilişkin belgelerin davacı ve TOKİ'den; davacı tarafından kabul edilmeyen döneme ilişkin bilgi ve belgelerin ise ilgili idarelerden istenilmesi; devamla mahallinde, (davacının yüklendiği iş ve bu işin işgale konu dönemde geldiği aşama da dikkate alınarak oluşabilecek hafriyat miktarı ve ne kadar alanın işgal edilebileceği hususlarının açıklığa kavuşturulmasını teminen) uzman bir heyetten, uyuşmazlığa esas; işgalin süresinin, işgale konu alanın ve ecrimisil miktarının belirlenmesini teminen bilirkişi raporu alınmak suretiyle bir karar verilmesi gerekmekte iken; anılan hususlar gözetilmeden ve tarafların iddiaları karşılanmaksızın dava konusu işlemin iptaline karar verilmesinde hukuki isabet bulunmadığı sonucuna varılarak, … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının bozulmasına karar verilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi ısrar kararının özeti: … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; davacı şirket tarafından icra edildiği öne sürülen işgalin üzerinden yaklaşık 10 yıllık bir zaman diliminin geçtiği hususu da gözetildiğinde, halihazırda işgalin şekli, büyüklüğü ve bu kapsamda takdir edilen ecrimisil bedelinin sıhhatine yönelik olarak mahallinde herhangi bir araştırma veya inceleme yapılmasına olanak bulunmadığı açık olup, bu hususların davalı idarece dava konusu işlemin tesis edilmesinden önceki süreçte yapılacak araştırmalara binaen hiçbir tereddüte mahal vermeyecek şekilde ve açıkça tespit edilmesi gerektiği anlaşıldığından, işgal alanı, işgal dönemi, hafriyat malzemesinin miktarı ve işgalin hangi aşamada sona erdirildiği hususlarında gerekli inceleme veya araştırma yapılmaksızın tesis edilen işlemin hukuka ve mevzuata aykırı olduğu sonucuna ulaşıldığı gerekçesi eklenerek, dava konusu işlemin iptali yolundaki ilk kararda ısrar edilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, davacı şirketin dava konusu alana hafriyat döktüğünü Samsun Büyükşehir Belediyesinin … tarih ve … sayılı yazısıyla taraflarına bildirdiği, 19/02/2014 tarihinde mahallinde taşınmaz tespit tutanağı düzenlendiği, davacının itirazı üzerine de 14/04/2014 tarihinde yeniden tespit yapıldığı ve işgalin sürdüğünün anlaşıldığı, ecrimisil bedelinin, hafriyat miktarı üzerinden değil işgal edilen alan üzerinden belirlendiği, dava konusu işlemin mevzuata uygun olduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından, istemin reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'UN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile ısrar kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden davalı idarenin yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Samsun Büyükşehir Belediyesi Ulaşım Planlama ve Raylı Sistem Dairesi Başkanlığı Aykome Şube Müdürlüğünün … tarih ve … sayılı yazısı ile …İnşaat tarafından "… Mah. 1276 adet Konut, 2 adet büfe ile alt yapı ve çevre düzenlemesi inşaatı işi" kapsamında bulunan inşaatın temel kazısından çıkacak olan 14.000m3 hafriyatın Yılanlıdere dolgu sahasına taşınmasına izin verilmiş, … tarih ve … sayılı yazı ile hafriyat malzemesinin Sağlık Bakanlığına tahsisli arazi üzerine stoklandığının tespit edildiği belirtilerek hafriyatın kaldırtılması Toplu Konut İdaresi Başkanlığından talep edilerek, … tarih ve … sayılı yazı ile davacı şirket tarafından Sağlık Bakanlığına tahsis edilen sahaya da döküm yaptığı görülerek hafriyat malzemesinin kaldırtılması konusunda Toplu Konut İdaresine yazı yazıldığı Samsun Defterdarlığı Milli Emlak Müdürlüğüne bildirilmiştir.
19/02/2014 tarihli taşınmaz tespit tutanağı ile … Mahallesi … ada … parsel sayılı Hazineye ait 191.384,89m² büyüklüğündeki taşınmazın 81.800m²'lik bölümünün 12/04/2013 tarihinden itibaren hafriyat dökülmek suretiyle işgal edildiği, 21/02/2014 tarihli tutanakta söz konusu alanda 1,50 metre yükseklikte hafriyat bulunduğu, yeni bir hafriyat yapılmadığı, 14/04/2014 tarihli tutanak ile taşınmazın 81.800m²'lik kısmı üzerinde yükseklikleri yer yer değişen hafriyat malzemesi bulunduğu tespit edilmiş, … tarih ve … sayılı ecrimisil ihbarnamesi ile 12/04/2013 tarihinden 19/02/2014 tarihine kadar olan dönemde toplam 81.800m²'lik alandaki işgal nedeniyle, 670.162,65-TL ecrimisil bedeli takdir edilmiş, ihbarnameye karşı yapılan itirazın … tarih ve … sayılı ecrimisil düzeltme ihbarnamesi ile reddedilmesi üzerine temyizen incelenen dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT :
2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte olan haliyle 75. maddesinde, Devletin özel mülkiyetinde veya hüküm ve tasarrufu altında bulunan taşınmaz malları ve Vakıflar Genel Müdürlüğü ile idare ve temsil ettiği mazbut vakıflara ait taşınmaz malların, gerçek ve tüzel kişilerce işgali üzerine, fuzuli şagilden, bu Kanun'un 9. maddesindeki yerlerden sorulmak suretiyle, idareden taşınmaz ve değerlendirme konusunda işin ehli veya uzmanı üç kişiden oluşan komisyonca takdir edilecek ecrimisilin isteneceği, ecrimisilin talep edilebilmesi için Hazinenin işgalden dolayı bir zarara uğramış olmasının gerekmediği ve fuzuli şagilin kusurunun aranmayacağı hükmüne yer verilmiştir.
Anılan Kanun'un 74. maddesine dayanılarak çıkarılan Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmeliğin 85. maddesinin 1. fıkrasında, "Hazine taşınmazlarının kişilerce işgale uğradığının tespit edilmesi hâlinde, tespit tarihinden itibaren onbeş gün içinde "Taşınmaz Tespit Tutanağı"na dayanılarak, tespit tarihinden geriye doğru beş yılı geçmemek üzere bedel tespit komisyonunca ecrimisil tespit ve takdir edilir" hükmü; aynı maddenin 2. fıkrasında ise, "Ecrimisilin tespit ve takdirinde; İdarenin zarara uğrayıp uğramadığına ve işgalcinin kusurlu olup olmadığına bakılmaksızın, taşınmazın işgalci tarafından kullanım şekli, fiili ve hukuki durumu ile işgalden dolayı varsa elde ettiği gelir, aynı yer ve mahalde bulunan emsal nitelikteki taşınmazlar için oluşmuş kira bedelleri veya ecrimisiller, varsa bunlara ilişkin kesinleşmiş yargı kararları, ilgisine göre belediye, ticaret odası, sanayi odası, ziraat odası, borsa gibi kuruluşlardan veya bilirkişilerden soruşturulmak suretiyle edinilecek bilgiler ile taşınmazın değerini etkileyecek tüm unsurlar göz önünde bulundurulur. İşgalin şekli, Hazine taşınmazının konumu ve taşınmazdan elde edilen gelir gibi unsurlar itibariyle asgari ecrimisil tutarlarını belirlemeye Bakanlık yetkilidir" düzenlemesi yer almaktadır.
20/08/2011 tarih ve 28031 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 336 sayılı Milli Emlak Genel Tebliği'nin "Ecrimisilin Tespit ve Takdir Edilmesi" başlıklı 5. maddesinin 3. fıkrasında, Hazine taşınmazlarının gerçek veya tüzel kişilerce işgale uğradığının tespit edilmesi hâlinde, taşınmaz tespit tutanağına dayanılarak bedel tespit komisyonunca tespit tarihinden geriye doğru beş yılı geçmemek üzere, belediye ve mücavir alan sınırları içinde ve planlı alanlarda tarım dışı kullanımlar için taşınmazın emlak vergisine esas asgari değerinin yüzde üçünden az olmamak üzere ecrimisil tespit ve takdir edileceği; 5. fıkrasında, emlak vergisine esas asgari metrekare birim değeri belirlenmemiş olan yerler için, birim değeri belirlenen en yakın emsal taşınmazın emlak vergisine esas metre kare birim değerinin dikkate alınacağı; 10. fıkrasında, ecrimisilin tespit ve takdirinde, İdarenin zarara uğrayıp uğramadığına ve işgalcinin kusurlu olup olmadığına bakılmaksızın, taşınmazın işgalci tarafından kullanım şekli, fiili ve hukuki durumu ile işgalden dolayı gelir elde edilip edilmediği gibi hususların göz önünde bulundurulacağı ve 11. fıkrasında ise ecrimisil tespit ve takdir edilirken, Hazine taşınmazının değerini etkileyebilecek; imar durumu, yüzölçümü, niteliği, verimi (tarım arazilerinde), alt yapı hizmetlerinden yararlanıp yararlanmadığı, konumu, taşınmazın kullanım şekli ve işgalden dolayı gelir elde edilip edilmediği gibi her türlü ölçütlerin dikkate alınacağı ve ayrıca 12. fıkrasında da aynı yer ve mahalde bulunan emsal nitelikteki taşınmazlar için oluşmuş kira bedelleri veya ecrimisiller, varsa bunlara ilişkin kesinleşmiş yargı kararları, ilgisine göre belediye, ticaret odası, sanayi odası, ziraat odası, borsa gibi kuruluşlardan veya bilirkişilerden soruşturulmak suretiyle edinilecek bilgiler ile taşınmazın değerini etkileyecek tüm unsurların göz önünde bulundurulacağı düzenlemelerine yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dosyanın incelenmesinden; TOKİ ile davacı şirket arasında imzalanan, 21/06/2011 tarihli sözleşmeyle 1276 adet konut, 2 adet büfe ile alt yapı ve çevre düzenlemesi işinin üstlenildiği ve iş bitim tarihinin 21/12/2012 (geçici kabul) olarak kararlaştırılmış olduğu; Samsun Büyükşehir Belediyesi Fen İşleri Dairesi Başkanlığının 03/08/2011 tarihli yazısıyla davacı şirkete 14.202m3 hafriyatın Yılanlıdere döküm sahasına taşıma- döküm izni verildiği, 12/04/2013 tarihinde ise 14.000 m3 hafriyatın Yılanlıdere döküm sahasına taşınması dökümü yönünde yeniden izin verildiği; Samsun Büyükşehir Belediyesi Aykome Şube Müdürlüğünün … tarih ve … sayılı yazısıyla Sağlık Bakanlığına tahsisli dava konusu arsaya davacı yüklenici firmanın hafriyat stokladığı, konumu sebebiyle bu hafriyatın yağışlarla çevreye yayılacağı, yağmur suyu kanallarını tortuyla dolduracağı, ayrıca bu alana yapılacak hastaneler için ek kazı ve maliyete sebep olacağı TOKİ'ye bildirilerek söz konusu hafriyatın kaldırtılmasının istenildiği; 18/07/2013 tarihinde kadastro teknikerleri tarafından düzenlenen raporda, kroki üzerinde aralarında dava konusu alanın da olduğu kullanımların işaretlendiği ve bu alan hakkında, 81.800 m2 hafriyat bulunduğu, üzerinin düzlenmiş olduğu ve tespit tarihi itibarıyla yeni döküm yapılmadığının belirtilmiş olduğu; Samsun Büyükşehir Belediyesinin … tarih ve … sayılı yazısıyla Samsun Valiliği Milli Emlak Müdürlüğüne; TOKİ tarafından davacı şirkete 1276 konut ve 2 büfe ile altyapı ve çevre düzenleme işi verildiği ve hafriyat yeri olarak Yılanlıdere Dolgu sahasına taşıma izni verilmesine karşın işgale konu alana da hafriyat döküldüğünün tespit edildiği ve kaldırtılması için TOKİ'ye yazı yazıldığının bildirildiği; Milli Emlak Müdürlüğünce, Sağlık Bakanlığına tahsisli arsaya davacı şirketin ne kadar süredir hafriyat döktüğünün sorulması üzerine Samsun Büyükşehir Belediyesinin 19/09/2013 tarihli yazısıyla; 12/04/2013 tarihinde Yılanlıdere dolgu sahasına hafriyat dökümü için izin verildiği, ancak AYKOME saha elemanları ile zabıta denetimlerinde dava konusu alana dolgu yaptığı tespit edilerek 21/05/2013 tarihinde davacıya uyarı yazısı gönderildiği ancak sahaya hangi tarihte stok yapmaya başladığının bilinmediği yönünde cevap verildiği; 19/02/2014 tarihli taşınmaz tespit tutanağında, Hazineye ait taşınmazın 81.800 m²'lik kısmının 12/04/2013 tarihinden itibaren davacı tarafından hafriyat dökmek suretiyle işgal edildiğinin tespit edildiği, aynı alana ilişkin olarak 21/02/2014 tarihli Kadastro Teknikeri raporunda ise alanda 12/04/2013 tarihinden itibaren yapılmış ve sonra düzlenmiş 1,50 metre yüksekliğinde hafriyat bulunduğu, tespit tarihinde yeni bir hafriyat yapılmadığının belirtildiği anlaşılmıştır.
Davacı şirketin, gerek ecrimisil ihbarnamesine itirazında ve gerekse dava dilekçesinde; işgale konu alana 12/04/2013-20/05/2013 tarihleri arasında çevre düzenlemesinde kullanacağı toprağı döktüğünü kabul ettiği, tespit tutanağında işgal başlangıç tarihinin davacı şirketin de kabulünde olan 12/04/2013 tarihi olduğu ve 19/02/2014 tarihli taşınmaz tespit tutanağı ile 21/02/2014 tarihli Kadastro Teknikeri raporunda alanda 12/04/2013 tarihinden itibaren yapılmış ve sonra düzlenmiş 1,50 metre yüksekliğinde hafriyat bulunduğu, tespit tarihinde yeni bir hafriyat yapılmadığının belirtildiği hususları bir arada değerlendirildiğinde, 12/04/2013 tarihine başlayan işgalin tespit tarihinde devam ettiği anlaşılmaktadır. Davacı şirket tarafından, yüklendikleri inşaatın geçici kabulünün 21/12/2012 tarihinde yapıldığı ve bu tarihten sonra hafriyat işi olmasının mümkün olmadığı ileri sürülmekte ise de, işgal başlangıç tarihinin geçici kabulden sonraki bir tarih olan 12/04/2013 olduğu ve bu tarihin davacı tarafından da kabul edildiği, tespit tarihinde de henüz işgalin sonlandırılmadığı görüldüğünden, bu iddiaya itibar edilmemiş, davalı idare tarafından, Samsun Büyükşehir Belediyesi Aykome Şube Müdürlüğünün … tarih ve … sayılı yazısıyla Sağlık Bakanlığına tahsisli dava konusu arsaya davacı yüklenici firmanın hafriyat stokladığı bildirimi üzerine usulüne uygun olarak yapılan tespitler sonucu düzenlenen ecrimisil ihbarnamesinde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Her ne kadar ısrar kararında, hafriyat malzemesi dökülen alanın büyüklüğü ve yüksekliği gözetildiğinde, alanda bulunması muhtemel malzeme miktarının üretilmesi öngörülen alana yönelik olarak düzenlenen hafriyat toprağı ve inşaat/yıkıntı atıkları taşıma ve kabul belgesinde belirtilen 14.000m3'ün çok üstünde olduğu değerlendirmesinde bulunulmuş ise de, ecrimisil bedeli hafriyat miktarı üzerinden değil işgal edilen alan üzerinden belirlendiğinden bu değerlendirmeye itibar edilmemiştir.
Öte yandan, ecrimisil bedelinin, aynı yer ve mahalde bulunan emsal nitelikteki taşınmazlar için oluşmuş kira bedelleri veya ecrimisiller, varsa bunlara ilişkin kesinleşmiş yargı kararları, ilgisine göre belediye, ticaret odası, sanayi odası, ziraat odası, borsa gibi kuruluşlardan veya bilirkişilerden soruşturulmak suretiyle edinilecek bilgiler ile taşınmazın değerini etkileyecek tüm unsurlar göz önünde bulundurularak belirleneceği yolundaki düzenlemeye uygun olarak, Ulugazi bölgesinde bulunan işgallerden alınacak ecrimisil bedelinin tespiti amacıyla İlkadım Belediyesinden ecrimisil rayiç bedellerinin sorularak 21/02/2014 tarihli komisyon kararı ile belirlendiği anlaşıldığından, dava konusu işlemde bu yönüyle de hukuka aykırılık görülmemiştir.
Bu itibarla, dava konusu işlemin iptali yolundaki İdare Mahkemesi ısrar kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1.Davalı idarenin temyiz isteminin kabulüne;
2.Dava konusu işlemin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptaline ilişkin … İdare Mahkemesinin temyize konu … tarih ve E:…, K:… sayılı ısrar kararının BOZULMASINA,
3.Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın … İdare Mahkemesine gönderilmesine,
4.Bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren 15 (onbeş) gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 17/01/2024 tarihinde oyçokluğu ile karar verildi.
KARŞI OY
X- Samsun ili, İlkadım ilçesi, …Mahallesi, … ada … parsel sayılı 191.384,89m² yüzölçümlü Hazineye ait taşınmazın 81.800,00m²'sinin 12/04/2013-19/02/2014 tarihleri arasındaki dönemde hafriyat dökmek suretiyle işgal edildiğinden bahisle 670.162,65-TL ecrimisil istenilmesine ilişkin ecrimisil düzeltme ihbarnamesinin iptali istemiyle açılan davada, temyize konu ısrar kararında, davalı idarece dava konusu işlemin tesis edilmesinden önceki süreçte yapılacak araştırmalara binaen hiçbir tereddüte mahal vermeyecek şekilde ve açıkça tespit edilmesi gereken; işgal alanı, işgal dönemi, hafriyat malzemesinin miktarı ve işgalin hangi aşamada sona erdirildiği hususlarında gerekli inceleme veya araştırma yapılmaksızın tesis edilen işlemin hukuka ve mevzuata aykırı olduğu gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmişse de, davacı şirketin, gerek ecrimisil ihbarnamesine itirazında ve gerekse dava dilekçesinde; işgale konu alana 12/04/2013-20/05/2013 tarihleri arasında çevre düzenlemesinde kullanacağı toprağı döktüğünü kabul ettiği, yani anılan döneme ilişkin davacının alanda işgalinin bulunduğunun sabit olduğu anlaşılmaktadır.
Bu durumda, 12/04/2013-20/05/2013 dönemine ilişkin işgalin davacı tarafın kabulünde olduğu gibi anılan döneme ilişkin ecrimisil bedelinin de Ulugazi bölgesinde bulanan işgallerden alınacak ecrimisil bedelinin tespiti amacıyla İlkadım Belediyesinden ecrimisil rayiç bedellerinin sorularak 21/02/2014 tarihli komisyon kararı ile belirlendiği anlaşıldığından, dava konusu işlemin 12/04/2013-20/05/2013 dönemine tekabül eden 86.528,71-TL'lik kısmında hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmaktadır.
Açıklanan nedenlerle, davalı idarenin temyiz isteminin kısmen kabulü ile dava konusu işlemin, 12/04/2013-20/05/2013 dönemine tekabül eden 86.528,71-TL'lik kısmının iptaline ilişkin ısrar kararının bozulması gerektiği oyuyla, kararın bu kısmına katılmıyorum.
KARŞI OY
XX- Dosyanın incelenmesinden; TOKİ ile davacı şirket arasında imzalanan, 21/06/2011 tarihli sözleşmeyle 1276 adet konut, 2 adet büfe ile alt yapı ve çevre düzenlemesi işinin üstlenildiği ve iş bitim tarihinin 21/12/2012 (geçici kabul) olarak kararlaştırılmış olduğu; Samsun Büyükşehir Belediyesi Fen İşleri Dairesi Başkanlığının 03/08/2011 tarihli yazısıyla davacı şirkete 14.202m3 hafriyatın Yılanlıdere döküm sahasına taşıma- döküm izni verildiği, 12/04/2013 tarihinde ise 14.000 m3 hafriyatın Yılanlıdere döküm sahasına taşınması dökümü yönünde yeniden izin verildiği; Samsun Büyükşehir Belediyesi Aykome Şube Müdürlüğünün … tarih ve …sayılı yazısıyla Sağlık Bakanlığına tahsisli dava konusu arsaya davacı yüklenici firmanın hafriyat stokladığı TOKİ'ye bildirilerek söz konusu hafriyatın kaldırtılmasının istenildiği; davalı idare ile Samsun Büyükşehir Belediyesi arasında yapılan yazışmalar sonucunda, 19/02/2014 tarihli taşınmaz tespit tutanağı ile Hazineye ait taşınmazın 81.800 m²'lik kısmının 12/04/2013 tarihinden itibaren davacı tarafından hafriyat dökmek suretiyle işgal edildiğinin tespiti üzerine dava konusu işlemin tesis edildiği anlaşılmaktadır.
Davacı şirketin, gerek ecrimisil ihbarnamesine itirazında ve gerekse dava dilekçesinde; işgale konu alana sadece 12/04/2013-20/05/2013 tarihleri arasında çevre düzenlemesinde kullanacağı toprağı döktüğünü ve çevre düzenlemesi çalışması sırasında da geri çekerek kullandığını, geri dönüşüm amacıyla kullanacağı hafriyatı kendi sahasında beklettiğini, fazlasını ise Samsun Büyükşehir Belediyesi tarafından izin ve işaret edilen döküm sahasına boşalttıklarını, yüklendikleri inşaatın geçici kabulünün 21/12/2012 tarihinde yapıldığını ve bu tarihten sonra hafriyat işi olmasının mümkün olmadığını, yine hakediş belgelerinden hafriyat zaman ve miktarlarının tespit edilebileceğini ileri sürdüğü; ancak yüklenilen 1276 adet konut, 2 adet büfe ile altyapı ve çevre düzenlemesi inşaatı işi sebebiyle toplam ne miktarda hafriyat çıkarıldığı, ne kadarının geri dönüştürülüp ne kadarının ise 04/06/2011 ve 12/04/2013 tarihlerinde izinlendirilen Yılanlıdere dolgu sahasına taşındığı ve işgalin kabul edildiği 12/04/2013-20/05/2013 tarihleri arasında ne miktarda hafriyat depolandığına ilişkin hakediş belgeleri veya hafriyata dair başkaca somut bilgi ve belge sunulmadığı, Mahkeme tarafından da bu yönde bir araştırma ve inceleme yapılmadığı anlaşılmıştır.
Bu durumda, Mahkemece öncelikle, davacı tarafından kabul edilen 12/04/2013-20/05/2013 tarihleri arasındaki dönemde ne miktarda hafriyatın mezkur alana boşaltıldığı ve inşaata başlama tarihi ile işin teslimine ilişkin belgelerle birlikte arada geçen dönemde ne kadar hafriyat oluştuğu ve hangi alanlara sevk edildiğine ilişkin belgelerin davacı ve TOKİ'den; davacı tarafından kabul edilmeyen döneme ilişkin bilgi ve belgelerin ise ilgili idarelerden istenilerek, davacının yüklendiği iş ve bu işin işgale konu dönemde geldiği aşama da dikkate alınarak oluşabilecek hafriyat miktarı ve ne kadar alanın işgal edilebileceği hususlarının açıklığa kavuşturulmasını teminen, dosya üzerinden yapılacak inceleme ile uzman bir heyetten, uyuşmazlığa esas; işgalin süresinin, işgale konu alanın ve ecrimisil miktarının belirlenmesi amacıyla bilirkişi raporu alınmak suretiyle bir karar verilmesi gerekmekte iken; anılan hususlar gözetilmeden ve tarafların iddiaları karşılanmaksızın dava konusu işlemin iptaline karar verilmesinde hukuki isabet bulunmamaktadır.
Açıklanan nedenlerle, davalı idarenin temyiz isteminin kabulü ile … İdare Mahkemesinin temyize konu … tarih ve E:…, K:… sayılı ısrar kararının bozulması gerektiği oyuyla, karara katılmıyoruz.