T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2023/2176
Karar No : 2024/1643
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Valiliği
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : …
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … gün ve E:…, K:… sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Özel … Anadolu Lisesi'nde müdür yardımcısı olarak görev yapan davacı tarafından, Milli Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliği'nin 39/4. maddesi uyarınca çalışma izninin iptal edilmesine ilişkin tesis edilen … tarih ve E… sayılı işlemin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; 2019-2020 yıllarını kapsayan sözleşmenin uzatılmasına ilişkin belgeler sonucunda davacıya … tarih ve … sayılı işlem ile çalışma izni verildiği, ancak davacı ile bir kısım kişiler hakkında ... Ağır Ceza Mahkemesi'nin E:… sayılı dosyasında ''Silahlı Terör Örgütüne Üye Olma, Terörizmin Finansmanının Önlenmesi Hakkındaki Kanun'a Muhalefet, Dini İnanç ve Duyguların İstismarı Suretiyle Dolandırıcılık'' suçu kapsamında kamu davası açıldığı, anılan dosyada … tarih ve K:… sayılı karar ile davacının silahlı terör örgütüne üye olma suçundan 5 yıl 7 ay 15 gün hapis cezası ile cezalandırıldığı, anılan dosyanın istinaf incelemesi aşamasında olduğu, mevzuat hükümleri uyarınca davacının 5580 sayılı Kanun'un 4. maddesi'nde belirtilen şartları taşımadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: 5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu'nun 4. maddesinin 09/05/2018 tarihli ve 7141 sayılı Kanun'un 11. maddesiyle değiştirilen birinci fikrasında yer alan "...veya haklarında bu suçlardan dolayı kovuşturma bulunmaması, ..." ibaresinin, anılan fıkrada yer alan "...personelinde..." ve "...anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlar..." ibareleri yönünden Anayasa'ya aykırı olduğuna ve iptaline karar verildiğinden davacının terör örgütüne üye olma suçundan devam eden kovuşturması bulunduğu gerekçesiyle çalışma izninin iptal edilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uygunluk; davanın reddine yönelik ilk derece mahkemesi kararında ise hukuki isabet bulunmadığı sonucuna varıldığından istinaf başvurusunun kabulüne, … İdare Mahkemesi'nce verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı davanın reddine ilişkin kararın kaldırılmasına, dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı hakkında yürütülmekte olan bir kovuşturma bulunduğundan dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Özel Kahramanmaraş Uğur Okulları Anadolu Lisesinde görev yapmak üzere 24/09/2019 tarihli Olur ile çalışma izni verilen davacı hakkında; ... Ağır Ceza Mahkemesinde açılmış bir kamu davası bulunduğu gerekçesiyle 5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunun 4. maddesinde yer alan şartları sağlamadığından çalışma izninin iptal edilmesi üzerine bakılan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu'nun 4. maddesinde "Özel öğretim kurumlarının gerçek kişi kurucularında, tüzel kişi kurucularının yönetim organlarında, kurucu temsilcilerinde ve personelinde; 26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 53 üncü maddesinde belirtilen süreler geçmiş olsa bile kasten işlenen bir suçtan dolayı bir yıl veya daha fazla süreyle hapis cezası ya da affa uğramış olsa bile Devletin egemenlik alametlerine ve organlarının saygınlığına karşı suçlar, Devletin güvenliğine karşı suçlar, anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlar, millî savunmaya karşı suçlar, Devlet sırlarına karşı suçlar ve casusluk, zimmet, irtikâp, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma, hileli iflas, ihaleye fesat karıştırma, edimin ifasına fesat karıştırma, suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama, kaçakçılık suçları, cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar ve 11/10/2006 tarihli ve 5549 sayılı Suç Gelirlerinin Aklanmasının Önlenmesi Hakkında Kanun kapsamında işlenen suçlardan ceza almamış olması veya haklarında bu suçlardan dolayı kovuşturma bulunmaması, terör örgütlerine ya da Millî Güvenlik Kurulunca Devletin millî güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya
gruplara üyeliği, mensubiyeti ya da iltisakı yahut bunlarla irtibatı olmaması şartı aranır." hükmü yer almaktadır.
Milli Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliğinin 39. maddesinin 4. fıkrasında " Kurumda görev yapan personelin Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasında yer alan şartları taşımadığının sonradan tespit edilmesi hâlinde çalışma izni iptal edilir." hükmüne yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu'nun 4. maddesinde; özel öğretim kurumlarında görev alacak personelde aranan şartlar arasında; 26/09/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 53 üncü maddesinde belirtilen süreler geçmiş olsa bile kasten işlenen bir suçtan dolayı bir yıl veya daha fazla süreyle hapis cezası ya da affa uğramış olsa bile madde metninde sayılan suçlardan ceza alınmamış olması veya haklarında bu suçlardan dolayı kovuşturma bulunmaması, terör örgütlerine ya da Millî Güvenlik Kurulunca Devletin millî güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara üyeliği, mensubiyeti ya da iltisakı yahut bunlarla irtibatı olmamasının yer aldığı anlaşılmaktadır.
Uyuşmazlıkta; davacının görevine son verilmesine ilişkin dava konusu işlemde gerekçe olarak ... Ağır Ceza Mahkemesi'nin … sayılı esasına kayıtlı ceza davasının gösterildiği, ... Ağır Ceza Mahkemesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla davacının silahlı terör örgütüne üye olma suçunu işlediği sabit görülerek davacı hakkında mahkumiyet kararı verildiği, … Bölge Adliye Mahkemesi 2. Ceza Dairesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla anılan hükmün kaldırılmasına ve davacının üzerine atılı "Silahlı Terör Örgütü Kurma ve Yönetme" suçunu işlediği kanaatine varıldığından 7 yıl 6 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına karar verildiği, anılan dosyanın Yargıtay 3. Ceza Dairesi'nin E:2022/33661 sayılı esasına kayıtlı olduğu, dolayısıyla davanın henüz kesinleşmediği anlaşılmaktadır.
Yukarıda yer verildiği üzere dava konusu işlem tarihi itibariyle davacı hakkında devam eden bir ceza kovuşturması bulunmakla birlikte; Anayasa Mahkemesi'nin 28/09/2022 tarih ve E:2022/76, K:2022/112 sayılı kararıyla 5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu'nun 4. maddesinin birinci fikrasında yer alan "...veya haklarında bu suçlardan dolayı kovuşturma bulunmaması..." ibaresinin, anılan fıkrada yer alan "...personelinde..." ve "...anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlar..." ibareleri yönünden Anayasa'ya aykırı olduğuna ve iptaline karar verildiği görülmektedir.
Bakılmakta olan davada olduğu gibi kimi durumlarda; ilgililer hakkında terör örgütü üyeliği kapsamında açılmış olan ceza davalarının derdest yani kesinleşmemiş olması durumunda; -velev ki ilk derece ceza mahkemeleri ve istinaf mahkemeleri terör örgütü üyeliği suçunun unsurlarının sabit olduğu gerekçesiyle hüküm kurmuş olsun- masumiyet karinesi nedeniyle idari yargı mercilerinin söz konusu cezayı dayanak alarak karar vermesi mümkün görülmemektedir. Bununla birlikte, davacı hakkında verilen mahkumiyet kararının kesinleşmemiş olması, 5580 sayılı Kanunun 4. maddesi uyarınca göreve son verilmesine ilişkin işlemlerin iptali istemiyle idari yargı mercileri nezdinde açılan davanın görülmesini de engellemeyecektir.
5580 sayılı Kanunun 4. maddesinde yer alan kurum personelinde aranacak şartlar arasında terör örgütlerine ya da Millî Güvenlik Kurulunca Devletin millî güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara iltisak ve irtibat halleri de sayılmıştır. Anayasa Mahkemesi'nin 14/11/2019 tarihli ve E:2018/89, K:2019/84 sayılı kararında iltisaklı kavramını ''kavuşan, bitişen, birleşen'', irtibatlı kavramını ise ''bağlantılı'' olarak tanımlamıştır. Bu kavramlar ile kişilerin cezai sorumluluğunu gerektiren örgüte üyelik ve mensubiyet kavramlarına nazaran terör örgütleri ile daha az yoğun ve atipik bir bağlantının vurgulandığı açıktır. Bu kapsamda kişilerin terör örgütleri ile irtibat ve iltisaklarının ortaya konulabilmesi için, örgütün amaçlarının gerçekleştirilmesi ya da örgütten yarar sağlamak maksadıyla gerek örgütten gelen talimatlar doğrultusunda gerekse inisiyatif alarak bulundukları hal ve hareketler neticesinde örgüte veya kendilerine yarar sağladıkları ya da örgüt ile amaç birliği veya sosyal birliktelik görünümü içinde oldukları yönünde kanaat oluşması yeterli olacaktır.
... Ağır Ceza Mahkemesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararında "..Sanığa ait bylock tespit ve değerlendirme tutanağı incelendiğinde; sanığın kullanıcı adının ve şifre kısmının "…" kısmının adının ve soyadının başharfinden oluştuğu, 46 rakamının sanığın doğduğu ilçenin bağlı olduğu il olan Kahramanmaraş'ın plaka numarası olduğu, sanığın Adana ilinde büyük bölgeci, eyalet sorumlusu görevlerinde bulunduktan sonra, örgüt içi tayinle Kahramanmaraş'a görevlendirildiği, bir dönem Kahramanmaraş Büyük Bölge sorumlusu olarak görev yaptığı, 2014 yılında il abisi, Paşa Kama yurtdışına çıkıncaya kadar 5-6 ay kadar geçici il abisi olarak görev yaptığı, 2015-2016 döneminde yaklaşık 1,5 yıl il abisinin yardımcısı pozisyonunda örgüt içinde görev yaptığı, sanığın örgüt ile iltisaklı kurumlarda SGK kaydının bulunduğu, örgüt adına himmet topladığı, örgütün gizli iletişim aracı olan bylock programını kullandığının sabit olduğu, bu şekilde sanığın FETÖ/PDY silahlı terör örgütünün kuruluş amaçlarını, faaliyet ve eylemlerini benimsediği ve gönüllü olarak örgüt hiyerarşisine tabi olduğu.." ifadelerine yer verilmiştir.
… Bölge Adliye Mahkemesi ... Ceza Dairesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararında ise; "...sanığın örgüt hiyerarşik yapısı içerisindeki konum ve görevleri, sorumluluk sahasında sevk ve idare ettiği örgütsel faaliyetleri, bu faaliyetlerin süre, önem ve yoğunluğu da gözetildiğinde örgüt yöneticisi olarak kabulü gerektiği kabul olunarak.." ifadeleri yer almaktadır.
Yukarıda yer verilen Kanun hükmü dikkate alındığında; özel öğretim kurumlarında görev alacak personelin terör örgütü ile iltisaklı ve irtibatlı olması nedeniyle de görevine son verilebileceği hususu dikkate alındığında; davacı hakkındaki ceza yargılamasında elde edilen deliller ve ceza mahkemesi kararında yer alan tespitlerin davacının FETÖ/PDY terör örgütü ile olan iltisak ve irtibat düzeyindeki ilişkisini ortaya koymak için yeterli olduğu yönünde hüküm kurulması gerekirken 5580 sayılı Kanunun 4. maddesinin 1. fıkrasında yer alan "...veya haklarında bu suçlardan dolayı kovuşturma bulunmaması" ibaresinin anılan fıkrada yer alan "...personelinde.." ve "...anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlar..." ibareleri yönünden Anayasaya aykırı bulunarak iptal edilmesi nedeniyle dava konusu işlemin iptali yönünde verilen temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan temyiz isteminin kabulüne,
2. … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … gün ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3.Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine,
4. Kesin olarak 21/03/2024 tarihinde oybirliği ile karar verildi.