T.C.
D A N I Ş T A Y
BEŞİNCİ DAİRE
Esas No : 2023/21769
Karar No : 2023/18968
HAKİMİN REDDİ İSTEMİ HAKKINDA KARAR
Davacı ... tarafından, 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Geçici 35/B maddesi uyarınca kamu görevinden çıkarılmasına ilişkin ...tarih ve ...sayılı işlemin iptali ve yürütmenin durdurulması ile işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine ve özlük haklarının iadesine karar verilmesi istemiyle açılan davada; davacı tarafından … Bölge İdare Mahkemesi …. İdare Dava Dairesi Başkanı ...'in, üye ...'in ve üye …'nın reddi isteminde bulunulması üzerine söz konusu talep hakkında karar verilmek üzere Dairemize gönderilen dosyada gereği görüşüldü:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 'Mahkemelerde çekinme ve ret' başlıklı 57. maddesinde; "...İdare ve vergi mahkemelerinde reddedilen başkan ve üye birden çok ise istem bölge idare mahkemesince incelenir. Bölge idare mahkemelerinde reddedilen başkan veya üye birden çok ise istem Danıştayca incelenir. Danıştayca ve bu mahkemelerce ret istemleri yerinde görülürse işin esası hakkında da karar verilir..." hükmü yer almıştır.
Aynı Kanun'un 'Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu ile Vergi Usul Kanununun uygulanacağı haller' başlıklı 31. maddesinde; Hukuk Muhakemeleri Kanunu'na atıf yapılan konular arasında hakimin davaya bakmaktan memnuiyeti ve reddi konusuna yer verilmiştir.
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 'Ret sebepleri' başlıklı 36. maddesinde; "Hâkimin tarafsızlığından şüpheyi gerektiren önemli bir sebebin bulunması hâlinde, taraflardan biri hâkimi reddedebileceği gibi hâkim de bizzat çekilebilir. Özellikle aşağıdaki hâllerde, hâkimin reddi sebebinin varlığı kabul edilir:
a) Davada, iki taraftan birine öğüt vermiş ya da yol göstermiş olması.
b) Davada, iki taraftan birine veya üçüncü kişiye kanunen gerekmediği hâlde görüşünü
açıklamış olması.
c) Davada, tanık veya bilirkişi olarak dinlenmiş veya hâkim ya da hakem sıfatıyla
hareket etmiş olması; uyuşmazlıkta arabuluculuk veya uzlaştırmacılık yapmış bulunması.
ç) Davanın, dördüncü derece de dâhil yansoy hısımlarına ait olması.
d) Dava esnasında, iki taraftan birisi ile davası veya aralarında bir düşmanlık bulunması." hükmü, 'Ret usulü' başlıklı 38. maddesinde; "Hâkimin reddi sebebini bilen tarafın, ret talebini en geç ilk duruşmada ileri sürmesi gerekir. Taraf, ret sebebini davaya bakıldığı sırada öğrenmiş ise en geç öğrenmeden sonraki ilk duruşmada, yeni bir işlem yapılmadan önce bu talebini hemen bildirmek zorundadır. Belirtilen sürede yapılmayan ret talebi dinlenmez. Hâkimin reddi, dilekçeyle talep edilir. Bu dilekçede, ret talebinin dayandığı sebepler ile delil veya emarelerin açıkça gösterilmesi ve varsa belgelerin eklenmesi gerekir. Hâkimin reddi dilekçesi, reddi istenen hâkimin mensup olduğu mahkemeye verilir. Ret talebi geri alınamaz. Hâkimi reddeden taraf, dilekçesini karşı tarafa tebliğ ettirir. Karşı taraf bir hafta içinde cevap verebilir. Bu süre geçtikten sonra yazı işleri müdürü tarafından ret dilekçesi, varsa karşı tarafın cevabı ve ekleri, dosya ile birlikte reddi istenen hâkime verilir. Hâkim bir hafta içinde dosyayı inceler ve ret sebeplerinin kanuna uygun olup olmadığı hakkındaki düşüncesini yazı ile bildirerek, dosyayı hemen merciine gönderilmek üzere yazı işleri müdürüne verir. Hâkimi çekilmeye davet, hâkimin reddi hükmündedir." hükmü bulunmaktadır.
Yukarıda yer verilen mevzuat düzenlemeleri uyarınca, reddedilen Bölge İdare Mahkemesi Başkan ve Üye sayısı birden fazla olduğu için; istemin, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 57. maddesinin 3. fıkrası uyarınca, Dairemizce incelenmesi gerekmektedir.
Reddi hakim dilekçesinde davacı tarafından, kamu görevinden çıkarılmasına ilişkin işlemin iptali ve yürütmesinin durdurulması istemiyle açılan davada ...İdare Mahkemesinin .. tarihli E:… sayılı kararı ile verilen yürütmenin durdurulması isteminin reddine ilişkin karara yapılan itirazın … Bölge İdare Mahkemesi ...İdare Dava Dairesi'nin .. tarihli ve YD İtiraz No:… sayılı kararı ile reddine karar verildiği, bilahare ….İdare Mahkemesinin .. tarihli ve E:…, K:… sayılı davanın reddi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun da …. İdare Dava Dairesinin … esas numaralı dosyasına kaydedildiği belirtildikten sonra, reddi istenen hakimlerin daha önce yürütmenin durdurulması isteminin reddine karar verdiği, dolayısıyla ihsas-ı reyde bulundukları ileri sürülerek reddi hakim talebinde bulunulduğu anlaşılmaktadır.
Davacı tarafından ileri sürülen reddi hakim nedeninin yukarıda metnine yer verilen 6100 sayılı Kanun'un 36. maddesinde sayılan nedenler arasında bulunmadığı, reddi istenen hakimlerin tarafsızlıklarından şüpheyi gerektirecek bir durumun oluşmadığı anlaşıldığından istemin reddi gerekmektedir.
Açıklanan nedenlerle, yukarıda isimleri belirtilen … Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesi Başkan ve Üyelerine ilişkin reddi hakim talebinin reddine, 13/12/2023 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.